Podsumowanie tygodnia na rynkach (2026-09-04) - Ropa uderza w dług, Waller łagodzi presję

To nie był przyjemny tydzień. Eskalacja konfliktu między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, ponowny wzrost cen energii oraz coraz większe obawy o skalę podaży długu publicznego wywołały globalną wyprzedaż obligacji, która objęła Stany Zjednoczone, Europę, Japonię, a także Polskę. Rosnące rentowności zaczęły ciążyć akcjom, zwłaszcza spółkom o wysokich wycenach. Dopiero w czwartek Christopher Waller z Rezerwy Federalnej zasugerował, że wrześniowa podwyżka stóp nie jest jeszcze przesądzona, co nieco uspokoiło nastroje.

Reklama

Ropa rozpaliła obawy o inflację, Waller łagodzi presję

W piątek rano baryłka ropy Brent kosztowała 95 USD, a amerykańska WTI ponad 90 USD. W całym tygodniu Brent podrożała o 6,5 proc., najmocniej od połowy sierpnia, natomiast WTI zyskała 8,8 proc., notując najlepszy tydzień od lipca.

Wzrost cen był reakcją na ponowną eskalację starć USA-Iran i rosnące obawy o bezpieczeństwo transportu surowców przez cieśninę Ormuz. W czwartek przepłynęły przez nią zaledwie cztery statki przewożące surowce, wobec dziewięciu dzień wcześniej i średnio 15 dziennie w poprzednich dziesięciu dniach. Przed wybuchem konfliktu przez cieśninę przechodziła mniej więcej jedna piąta światowych dostaw ropy i LNG.

W cenie ropy ponownie pojawiła się wyraźna premia za ryzyko: możliwość utrudnień w żegludze, wzrost kosztów ubezpieczenia statków i wydłużenie tras transportowych. Citi podniosło prognozę średniej ceny ropy Brent w trzecim kwartale do 86 USD z 80 USD wcześniej.

Wyższe ceny paliw mogą osłabiać konsumpcję i wzrost gospodarczy, ale jednocześnie podbijają inflację. Im dłużej ropa pozostaje w pobliżu 95-100 USD, tym trudniej uznać wzrost cen energii za przejściowe zakłócenie, które można zignorować przy podejmowaniu decyzji o stopach procentowych.

Zobacz także: Analizy Live: Czy obligacje to już OKAZJA, czy pułapka na oszczędności?

Najsilniej odczuł to rynek długu. Rentowność amerykańskich obligacji dziesięcioletnich wzrosła w środę do 4,8 proc., najwyżej od listopada 2023 r. W czwartek, po wystąpieniu Wallera, spadła do 4,76 proc., ale nadal pozostawała wyraźnie powyżej poziomów z poprzedniego tygodnia. Wyprzedaż nie ograniczała się do Stanów Zjednoczonych. Rentowność japońskich dziesięciolatek przekroczyła 3 proc. po raz pierwszy od 1996 r. Brytyjskie papiery o podobnym terminie zapadalności znalazły się najwyżej od 2008 r., również rentowności obligacji niemieckich i francuskich weszły na wieloletnie maksima. 

Inwestorzy zaczęli zakładać, że banki centralne mogą być zmuszone dłużej utrzymywać wysokie stopy, a nawet je podnosić. Dodatkowo, rządy emitują coraz więcej długu, a inwestorzy żądają wyższej premii za finansowanie dużych deficytów. Do konkurencji o kapitał dołączają firmy technologiczne, które potrzebują ogromnych środków na centra danych, półprzewodniki i infrastrukturę energetyczną dla sztucznej inteligencji. Emisje związane z boomem inwestycyjnym w AI nie są podstawową przyczyną wzrostu rentowności, ale wzmacniają presję wynikającą z potrzeb pożyczkowych państw.

W takim otoczeniu szczególnego znaczenia nabrało wystąpienie Christophera Wallera. Członek zarządu Rezerwy Federalnej zasugerował, że jeżeli napływające dane potwierdzą wygasanie presji inflacyjnej, opowiedziałby się za pozostawieniem stóp bez zmian. Po jego wypowiedzi prawdopodobieństwo wrześniowej podwyżki wyceniane na rynku kontraktów spadło do blisko 50 proc. z 63 proc. wcześniej. Wall Street zareagowała wyraźnym odbiciem. W czwartek indeks Dow Jones zyskał 1,18 proc., S&P 500 wzrósł o 1,06 proc., a Nasdaq o 1,4 proc. Europejski Stoxx 600 zakończył dzień zwyżką o 0,5 proc., przerywając trzydniową serię spadków. 

Złoto kosztowało w piątek rano 4469 USD za uncję. W czwartek zyskało 2 proc. po wypowiedzi Wallera, ale w skali całego tygodnia zmiana była niewielka. Bitcoin na krótko przekroczył 82 tys. USD, osiągając najwyższy poziom od maja, po czym cofnął się w okolice 81 tys. USD. Również w tym przypadku impulsem był słabszy dolar i spadek wycenianego prawdopodobieństwa podwyżki stóp w USA.

Już w przyszłym tygodniu zostaną opublikowane amerykańskie dane o inflacji producenckiej i konsumenckiej.

Zobacz także: Czy złoto wróci na szczyty? Analizy LIVE 

EBC niemal pewny podwyżki

Problemu z cenami energii nie może ignorować również Europejski Bank Centralny. Inflacja w strefie euro przyspieszyła w sierpniu do 3,3 proc. z 2,9 proc. w lipcu. Za wzrost odpowiadała przede wszystkim energia. Jednocześnie inflacja bazowa obniżyła się do 2,4 proc. z 2,5 proc., a wzrost cen usług wyhamował do 3 proc. z 3,3 proc. Dane pokazują zatem, że krajowa presja cenowa stopniowo słabnie, ale zewnętrzny szok energetyczny ponownie podnosi główny wskaźnik inflacji.

Rynek praktycznie w pełni wyceniał podwyżkę stopy depozytowej EBC o 25 pkt bazowych, do 2,5 proc., podczas posiedzenia 10 września. W ankiecie Reutera wszyscy spośród 65 ekonomistów oczekiwali takiego ruchu. Większość uznawała jednak, że byłaby to ostatnia podwyżka w obecnym cyklu.

Ten scenariusz może się utrzymać, jeżeli ropa ustabilizuje się, a inflacja bazowa będzie nadal spadać. Przedłużający się konflikt na Bliskim Wschodzie zwiększa jednak ryzyko, że wrześniowa decyzja nie zakończy dyskusji o zacieśnianiu polityki.

W Japonii rentowność tamtejszych dziesięciolatek przekroczyła 3 proc. po raz pierwszy od trzech dekad, a jen umocnił się w całym tygodniu o 2,3 proc. Rynek wyceniał około 75-proc. prawdopodobieństwo podwyżki stóp przez Bank Japonii jeszcze we wrześniu. Dla światowych rynków ma to znaczenie wykraczające poza samą Japonię. Przez wiele lat niski koszt finansowania w jenie wspierał strategie carry trade, polegające na pożyczaniu pieniędzy w Japonii i inwestowaniu ich w wyżej oprocentowane aktywa za granicą. Rosnące stopy i umacniający się jen zmniejszają opłacalność takich transakcji. Mogą też skłaniać japońskich inwestorów do przenoszenia części kapitału z zagranicznych obligacji na rynek krajowy. To kolejne potencjalne źródło presji na amerykański i europejski dług.

Indeks dolara zmierzał tymczasem do tygodniowego spadku o 0,7 proc. Mimo wysokich rentowności amerykańskich obligacji dolarowi ciążyło zmniejszenie prawdopodobieństwa podwyżki stóp przez Fed oraz rosnące oczekiwania dotyczące zacieśnienia polityki w Japonii.

Zobacz także: Wrzesień znów uderzy w giełdy? Sprawdzamy sezonowość rynków [Analizy LIVE]

Polska: Inflacja zaskakuje, PKB mocniejszy

PKB Polski wzrósł w drugim kwartale o 3,9 proc. rok do roku oraz o 1 proc. wobec poprzedniego kwartału po uwzględnieniu czynników sezonowych. Konsumpcja gospodarstw domowych wzrosła o 2,8 proc. rok do roku, a inwestycje o 8,4 proc. Wzrost jest więc szerszy niż tylko odbicie wydatków konsumentów – wspierają go również nakłady inwestycyjne oraz eksport netto. Jednocześnie inflacja konsumencka przyspieszyła w sierpniu do 3,4 proc. rok do roku, z 3 proc. w lipcu. 

To znalazło odbicie na rynku obligacji. Rentowność polskich dziesięciolatek wzrosła w środę do 6,216 proc., najwyżej od kwietnia 2023 r. W czwartek częściowo się cofnęła, a w piątek przed południem wynosiła 6,11 proc. Część ruchu była oczywiście konsekwencją globalnej wyprzedaży długu. Polska ma jednak również własny czynnik ryzyka – politykę fiskalną. Projekt budżetu na 2027 r. zakłada deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych na poziomie 7,1 proc. PKB. Potrzeby pożyczkowe brutto mają wynieść około 565 mld zł, a koszty obsługi długu 107 mld zł, o 17 mld zł więcej niż w 2026 r.

Czytaj także: Rentowności ponad 6 proc., fundusze na minusie. Okazja czy pułapka?

Duża podaż nowych papierów oznacza, że inwestorzy mogą żądać wyższej premii za obejmowanie długoterminowych obligacji. Globalny wzrost rentowności wzmacnia tę presję, ponieważ polski dług konkuruje o kapitał z coraz wyżej oprocentowanymi papierami amerykańskimi, niemieckimi czy japońskimi.

Rada Polityki Pieniężnej zbierze się 8-9 września, a konferencję prezesa NBP zaplanowano na 10 września. Stopa referencyjna wynosi obecnie 3,75 proc. Po wzroście inflacji do 3,4 proc., mocnych danych o PKB i skoku cen ropy argumenty za natychmiastowym dalszym łagodzeniem polityki wyraźnie osłabły. Najważniejszy może być jednak nie sam wynik posiedzenia, lecz ocena Rady dotycząca możliwości obniżek w kolejnych miesiącach.

Co będzie ważne w przyszłym tygodniu?

W Polsce uwaga skoncentruje się na posiedzeniu RPP w dniach 8-9 września. Przyspieszenie inflacji, dobre dane o wzroście gospodarczym oraz wzrost cen ropy przemawiają za ostrożnością. Dla rynku długu i złotego kluczowa będzie ocena, czy Rada nadal widzi przestrzeń do obniżenia stóp przed końcem roku.

W czwartek decyzję podejmie EBC. Podwyżka stopy depozytowej o 25 pkt bazowych jest już praktycznie uwzględniona w cenach, dlatego reakcja rynku będzie zależała przede wszystkim od komunikatu Christine Lagarde. Inwestorzy będą chcieli wiedzieć, czy ruch do 2,5 proc. ma zakończyć cykl, czy też dalszy wzrost cen energii może wymusić kolejną podwyżkę.

Tego samego dnia w USA zostanie opublikowany indeks cen producentów, a w piątek dane o inflacji konsumenckiej. To one zdecydują, czy czwartkowa ulga po wystąpieniu Wallera okaże się trwała. Wyższe od prognoz wskaźniki mogłyby ponownie podnieść prawdopodobieństwo wrześniowej podwyżki i skierować rentowność amerykańskich dziesięciolatek w stronę 5 proc.

Najbardziej nieprzewidywalnym czynnikiem stale pozostanie sytuacja na Bliskim Wschodzie. Rynek nie wycenia jeszcze pełnego wstrzymania transportu przez cieśninę Ormuz. Każda informacja o dalszym ograniczaniu żeglugi może jednak szybko podbić ceny ropy, oczekiwania inflacyjne i rentowności obligacji.

Dane rynkowe obejmują czwartkowe zamknięcie w USA i piątkowy poranek w Europie. 

Wieści z rynku

• BNP Paribas wrócił z "Lokatą z Funduszem". Oprocentowanie lokaty wynosi 5 proc. w skali roku, ale trafia na nią tylko połowa pieniędzy i jedynie na trzy miesiące. Druga połowa jest inwestowana w jeden z pięciu subfunduszy. Umorzenie jednostek przed upływem 12 miesięcy oznacza naliczenie 1-proc. odroczonej opłaty za nabycie. Przy wpłacie 10 tys. zł odsetki netto z części lokacyjnej wyniosą zaledwie około 51 zł, dlatego nawet niewielki spadek wartości funduszu może pochłonąć cały zysk z lokaty.
• PKO TFI uruchomiło PKO Akcji Europejskich Dochodowy. Nowy subfundusz ma wypłacać uczestnikom dochód po zakończeniu każdego kwartału kalendarzowego. Wypłata nie jest jednak gwarantowaną dywidendą – jej wysokość zależy od wyniku i może wynieść zero. Przekazanie dochodu obniża również wartość aktywów oraz jednostki funduszu.
• Komisja Europejska chce zwiększyć kompetencje ESMA. Polska wraz z Francją, Niemcami, Hiszpanią, Holandią i Włochami popiera silniejszą integrację nadzoru nad rynkiem kapitałowym, ale proponuje mniej scentralizowany model kontroli dużych grup zarządzających aktywami. Alternatywą dla corocznego przeglądu prowadzonego przez ESMA miałyby być kolegia złożone z krajowych organów nadzoru.
• Xelion rozszerzył ofertę o rozwiązania EQUES Investment TFI. Dzięki umowie dystrybucyjnej klienci domu inwestycyjnego uzyskali dostęp do funduszy lokujących m.in. w wierzytelności, private debt, private equity oraz nieruchomości komercyjne i projekty deweloperskie. EQUES zarządza 19 funduszami i subfunduszami.

Raporty Analiz Online

• W Lidze Ekspertów sierpień należał do złota. Wszystkie portfele ofensywne zakończyły miesiąc na plusie, a najlepszy wynik – 12 proc. – osiągnął Michał Stanek. Spośród portfeli defensywnych dodatnią stopę zwrotu wypracowały tylko dwa. 
• OFE zarobiły w sierpniu od 2,6 do 3,1 proc. Wynikom funduszy emerytalnych pomagała dobra koniunktura na GPW. Indeks WIG zyskał 3,5 proc., mWIG40 wzrósł o 3,66 proc., a WIG20 o 2,62 proc.
• Blisko 80 proc. funduszy inwestycyjnych zakończyło sierpień na plusie. Ujemne średnie wyniki zanotowały tylko dwie spośród 24 analizowanych grup – w obu przypadkach były to fundusze polskich obligacji długoterminowych. Najlepiej poradziły sobie strategie związane ze złotem i spółkami wydobywczymi.
• Najlepsze konta oszczędnościowe nadal oferują 5-7 proc., ale zwykle pod warunkami. BOŚ proponuje 7 proc. do 30 tys. zł, natomiast mBank 5,5 proc. do 200 tys. zł przez 180 dni. Najwyższe stawki są najczęściej przeznaczone dla nowych klientów lub nowych środków i wymagają dodatkowej aktywności.
• W rankingu lokat najwyższe oprocentowanie sięga 7 proc. Najlepsze oferty mają jednak niskie limity wpłat albo wymagają założenia konta. Bez dodatkowych warunków maksymalne oprocentowanie wynosi około 4,3 proc.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się