TFI szykują fundusze pod OKI. Zmieniają statuty

TFI przygotowują fundusze do startu osobistych kont inwestycyjnych. Jednym z najważniejszych elementów tych przygotowań są zmiany statutów. Powód jest podatkowy: aby wartość jednostek funduszu mogła korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla OKI, jego polityka inwestycyjna musi gwarantować odpowiedni udział aktywów kwalifikowanych.

Osobiste Konta Inwestycyjne mają zacząć działać 1 stycznia 2027 r. W ramach OKI będzie można lokować oszczędności w różne instrumenty finansowe, w tym w fundusze inwestycyjne.

Z naszych informacji wynika, że TFI planują udostępnić w ramach OKI zdecydowaną większość swoich funduszy, z drobnymi wyjątkami. Nie wszystkie będą jednak objęte zwolnieniem podatkowym. Aby skorzystać z preferencji przewidzianych w ustawie o OKI, fundusz musi spełniać określone warunki, przede wszystkim dotyczące udziału tzw. aktywów kwalifikowanych w portfelu.

Dlatego przed uruchomieniem nowego rozwiązania wiele TFI zmienia statuty funduszy i aktualizuje ich prospekty informacyjne.

Więcej o działaniu OKI, zasadach i limitach przeczytasz w artykule: OKI – co to jest i jak działa Osobiste Konto Inwestycyjne?

W skrócie:

Zwolnienie podatkowe w OKI (Osobistym Koncie Inwestycyjnym) polega na tym, że:

Do 100 tys. zł wartości inwestycji (np. spełniających konkretne warunki akcji, funduszy) nie płacisz 19% podatku Belki od zysków.
Do 25 tys. zł tego limitu może przypadać na oszczędności, np. lokaty.
Powyżej limitów zamiast podatku Belki płacisz coroczny podatek od wartości nadwyżki (planowana stawka na 2027 r. to 0,85%).

Ważne: 100 tys. zł to limit wartości aktywów, a nie wysokości zysku zwolnionego z podatku.

Dlaczego fundusze muszą zmieniać statuty?

Ustawa przewiduje, że jednostki uczestnictwa funduszu mogą korzystać z określonego zwolnienia od podatku od wartości aktywów, jeżeli polityka inwestycyjna zapisana w statucie funduszu zakłada co najmniej 70-procentowy udział aktywów kwalifikowanych.

Nie wystarczy więc, że fundusz faktycznie ma obecnie w portfelu np. 80 czy 90% takich aktywów. Kluczowe jest to, do czego zobowiązuje go statut. Może się bowiem okazać, że choć dziś udział aktywów kwalifikowanych jest wysoki, obowiązujące zapisy pozwalają zarządzającemu w przyszłości obniżyć go np. do 40%.

Aby formalnie spełnić wymogi ustawy o OKI, TFI może więc wprowadzić do polityki inwestycyjnej zapis, zgodnie z którym: „nie mniej niż 70% wartości aktywów funduszu stanowią aktywa kwalifikowane w rozumieniu ustawy o OKI”. Wówczas próg 70% staje się formalnym ograniczeniem polityki inwestycyjnej, którego zarządzający musi przestrzegać.

Czym są aktywa kwalifikowane?

Ustawa określa katalog instrumentów, które mogą być uwzględniane przy obliczaniu wymaganego progu 70%.

Należą do nich m.in.:

określone obligacje denominowane w złotych, z wyjątkiem obligacji strukturyzowanych,
listy zastawne denominowane w złotych,
bony skarbowe denominowane w złotych,
akcje, prawa do akcji i prawa poboru spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych,
środki pieniężne i należności denominowane w złotych, utrzymywane na wskazanych rachunkach.

W przypadku części instrumentów konieczne jest również spełnienie dodatkowych warunków, dotyczących np. rynku, na którym są notowane, albo sposobu ich oferowania.

W praktyce oznacza to, że do wymogów OKI najłatwiej dostosować fundusze inwestujące przede wszystkim w polskie akcje, obligacje złotowe oraz inne instrumenty spełniające ustawowe kryteria.

Co oznacza próg 70%?

Fundusz nie musi inwestować całego portfela w aktywa kwalifikowane. Pozostałe maksymalnie 30% aktywów może lokować w inne instrumenty dopuszczone przez jego politykę inwestycyjną. Dzięki temu zarządzający zachowuje pewną elastyczność, np. możliwość ulokowania części portfela na rynkach zagranicznych.

Próg 70% nie oznacza również, że preferencyjnym traktowaniem objęte jest tylko 70% wartości jednostki uczestnictwa. Jeżeli fundusz spełnia warunki przewidziane w ustawie, preferencja dotyczy jednostki uczestnictwa jako całości.

Nie każdy fundusz potrzebuje zmiany

Jeżeli obecny statut już jednoznacznie gwarantuje odpowiedni udział aktywów kwalifikowanych, dodatkowa zmiana może nie być konieczna. Problem w tym, że większość statutów powstawała wiele lat przed ustawą o OKI. Często dają one zarządzającym znacznie większą swobodę niż wymaga tego nowy system.

Dlatego TFI przeanalizowały poszczególne fundusze i zdecydowały: które już spełniają odpowiednie wymogi, które można dostosować stosunkowo łatwo, w których trzeba ograniczyć dotychczasową politykę inwestycyjną, a których nie warto zmieniać pod OKI.

Może się zdarzyć, że dostosowanie funduszu do OKI nie jest wyłącznie techniczną zmianą dokumentacji. Jeżeli dotychczas zarządzający mógł np. znacznie zwiększać udział zagranicznych akcji lub obligacji, a po zmianie musi stale utrzymywać minimum 70% aktywów kwalifikowanych, jego swoboda inwestycyjna się zmniejsza. Dla inwestora ważne jest więc nie tylko to, że fundusz został „dostosowany do OKI”, ale również jak zmieniła się jego polityka inwestycyjna.

Które fundusze TFI są dostosowywane do OKI?

W większości przypadków obecna strategia już odpowiada wymogom OKI, TFI wpisały jedynie do statutu wymagany próg aktywów kwalifikowanych. W innych dostosowanie do OKI oznaczało zmianę dotychczasowych limitów inwestycyjnych, z niewielką modyfikacją strategii.

Fundusze, które zgodnie ze zmianą statutów od 1 stycznia 2027 roku będą spełniać wymogi ustawy o OKI:

TFI	Fundusze podlegaące zwolnieniu w OKI, czyli w których co najmniej 70% aktywów będą stanowiły aktywa kwalifikowane (mające odpowiednie zapisy w statucie od 1.01.2027)
Alior TFI	ALIOR Akcji Polskich, ALIOR Ostrożny Obligacji Uniwersalny, ALIOR Stabilny Mieszany, ALIOR Spokojny Mieszany
Allianz Polska TFI	Allianz Konserwatywny, Allianz Polskich Obligacji Skarbowych, Allianz Stabilnego Wzrostu, Allianz Zrównoważony, Allianz Aktywnej Alokacji, Allianz Selektywny, Allianz Akcji Małych i Średnich Spółek, Allianz Turbo Akcji, Allianz Trezor.
BNP Paribas TFI	BNP Paribas Obligacji Uniwersalny, BNP Paribas Obligacji Skarbowych, BNP Paribas Akcji Polskich, BNP Paribas Małych i Średnich Spółek
Beta ETF (w ramach AgioFunds TFI)	BETA ETF WIG20TR, BETA ETF mWIG40TR, BETA ETF sWIG80TR, BETA ETF Dywidenda Plus, BETA ETF Obligacji 6M, BETA ETF TBSP.Index
Caspar TFI	Caspar Obligacji Skarbowy, Caspar Obligacji Uniwersalny
Erste TFI	Erste Akcji Polskich, Erste Dłużny Krótkoterminowy, Erste Akcji Małych i Średnich Spółek, Erste Prestiż Obligacji Skarbowych
Esaliens TFI	Esaliens Akcji, Esaliens Obligacji Uniwersalny, Esaliens Konserwatywny, Esaliens Małych i Średnich Spółek, Esaliens Stabilny
Generali Investments TFI	Generali Korona Obligacje, Generali Korona Zrównoważony, Generali Korona Akcje, Generali Stabilny Wzrost, Generali Konserwatywny, Generali Akcje Małych i Średnich Spółek, Generali Obligacji Uniwersalny Plus, Generali Obligacje Aktywny
ING TFI	ING Akcji, ING Średnich i Małych Spółek, ING Konserwy, ING Indeks Obligacji
Investors TFI	Investor Oszczędnościowy; Investor Obligacji Uniwersalny; Investor Zabezpieczenia Emerytalnego; Investor Zrównoważony; Investor Top Małych i Średnich Spółek; Investor Fundamentalny Dywidend i Wzrostu
Ipopema TFI	IPOPEMA Małych i Średnich Spółek, IPOPEMA Obligacji Uniwersalny, IPOPEMA Aktywnej Selekcji, IPOPEMA Konserwatywny Uniwersalny, IPOPEMA Emerytura Plus, IPOPEMA Obligacji Korporacyjnych
Millennium TFI	Millennium Dynamicznych Spółek, Millennium Akcji, Millennium Cyklu Koniunkturalnego, Millennium Stabilnego Wzrostu, Millennium Instrumentów Dłużnych, Millennium Obligacji Klasyczny
mTFI	mBank Obligacji, mBank Innowacji PL, mBank MultiAsset (zmodyfikowano też strategię, nadal jest to fundusz aktywnej alokacji aktywów, ale zwiększono udział aktywów krajowych i zawężono zakres dopuszczalnych odchyleń alokacyjnych)
Pekao TFI	Pekao Obligacji – Dynamiczna Alokacja FIO, Pekao Obligacji – Dynamiczna Alokacja 2, Pekao Obligacji Plus,Pekao Spokojna Inwestycja, Pekao Obligacji Samorządowych i Skarbowych, Pekao Dynamicznych Spółek, Pekao Akcji – Aktywna Selekcja, Pekao Stabilnego Wzrostu, Pekao Zrównoważony
PKO TFI	PKO Akcji Polskich, PKO Obligacji Skarbowych Średnioterminowy, PKO Akcji Rynku Polskiego
QUERCUS TFI	QUERCUS Akumulacji Kapitału, QUERCUS Agresywny, QUERCUS Dłużny Krótkoterminowy, QUERCUS Obligacji Skarbowych, QUERCUS Absolutny, QUERCUS lev,QUERCUS short, QUERCUS Gold, QUERCUS Silver, QUERCUS Sejf, QUERCUS Tech lev
Skarbiec TFI	Skarbiec Akcji Polskich, Skarbiec Małych i Średnich Spółek, Skarbiec Polskich Innowacji, Skarbiec Stabilnego Wzrostu, Skarbiec Obligacji, Skarbiec Krótkoterminowy Uniwersalny, Skarbiec Krótkoterminowy Skarbowy
TFI PZU	PZU Papierów Dłużnych POLONEZ, PZU SEJF+, PZU Stabilnego Wzrostu MAZUREK, PZU Zrównoważony, PZU Akcji KRAKOWIAK, PZU Akcji Małych i Średnich Spółek, PZU Akcji Polskich, inPZU Inwestycji Ostrożnych Obligacje Krótkoterminowe, inPZU Akcje Polskie, inPZU Akcje Polskie Małych i Średnich Spółek ETF-y: PZU ETF WIG20 TR + mWIG40 TR Portfelowy FIZ PZU ETF Obligacji Skarbowych Długoterminowych Portfelowy FIZ PZU ETF Obligacji Skarbowych Zmiennokuponowych Portfelowy FIZ
UNIQA TFI	UNIQA Selektywny Akcji Polskich, UNIQA Akcji, UNIQA Makroalokacji, UNIQA Stabilnego Wzrostu, UNIQA Obligacji Uniwersalny, UNIQA Dłużny Uniwersalny Krótkoterminowy (z dodatkowym zapisem: jeżeli ogólny wskaźnik ryzyka SRI spadnie poniżej 2, inwestycja w ten fundusz będzie zaliczana do niższego limitu zwolnienia podatkowego OKI), UNIQA Obligacji Korporacyjnych, UNIQA Akcji Małych i Średnich Spółek
VeloFunds TFI	VeloFund Konserwatywny, VeloFund Emerytalny, VeloFund Akcji Polskich, VeloFund Obligacji, VeloFund Obligacji Skarbowych Krótkoterminowy
VIG / C-QUADRAT TFI	VIG / C-QUADRAT Konserwatywny, VIG / C-QUADRAT Obligacji Uniwersalny, VIG / C-QUADRAT Obligacji Korporacyjnych, VIG / C-QUADRAT Akcji

Reklama

Czy fundusz niespełniający progu 70% może być dostępny na OKI?

Fundusz dostępny na OKI nie musi być jednocześnie funduszem, którego wartość korzysta ze zwolnienia przewidzianego dla aktywów spełniających ustawowe kryteria. Na OKI może więc znaleźć się np. fundusz akcji globalnych. Takie rozwiązanie nadal może korzystać z właściwego dla OKI sposobu opodatkowania dochodów, ale jego wartość nie będzie korzystać z tej samej części zwolnienia od podatku od wartości aktywów.

Dlatego po starcie OKI trzeba będzie rozróżniać: fundusz dostępny na OKI od funduszu spełniającego warunki zwolnienia wartości aktywów na OKI.

Z uzyskanych przez nas informacji wynika, że zdecydowana większość funduszy będzie udostępniona w ramach OKI, ale tylko część będzie korzystała ze zwolnień.

Część oszczędnościowa OKI ma dodatkowe wymagania

Niektóre fundusze będą traktowane jako produkty, które są ograniczone do limitu 25 tys. zł części oszczędnościowej, by skorzystać ze zwolnienia. Chodzi o fundusze o najniższym poziomie ryzyka. Będą one musiały spełniać wymóg progu 70% aktywów kwalifikowanych, a ponadto posiadać ogólny wskaźnik ryzyka SRI równy 1.

Liczba funduszy mogących znaleźć się w tej części OKI będzie znacznie mniejsza niż liczba produktów spełniających próg 70% dla szerszej części inwestycyjnej.

Co zmiana statutu oznacza dla inwestora?

Przed wyborem funduszu na OKI warto będzie sprawdzić dwie rzeczy.

Po pierwsze, czy fundusz jest dostępny w ramach konkretnego OKI.
Po drugie, czy jego statut gwarantuje spełnienie warunków pozwalających objąć jego wartość ustawowym zwolnieniem.

To drugie jest szczególnie istotne, ponieważ o statusie funduszu nie decyduje reklama TFI ani chwilowy skład portfela. Decydują zasady zapisane w jego polityce inwestycyjnej.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.