Wyniki funduszy inwestycyjnych (wrzesień 2026) – Metale z liderów na dno

Wrzesień był pod wieloma względami odwrotnością sierpnia. W poprzednim miesiącu pod kreską znalazły się zaledwie dwie z 24 głównych grup funduszy, a bezkonkurencyjne były strategie związane ze złotem i srebrem. We wrześniu dodatni średni wynik osiągnęło już tylko pięć kategorii, a 18 poniosło straty. 

Reklama

Najlepiej poradziły sobie fundusze akcji polskich uniwersalne, które zarobiły średnio 2,2 proc. Fundusze akcji europejskich rynków wschodzących i mieszane polskie aktywnej alokacji zyskały po 0,7 proc., fundusze papierów dłużnych USA – 0,6 proc., a polskie fundusze zrównoważone – 0,5 proc. Na drugim biegunie znalazły się fundusze związane z metalami szlachetnymi. Strategie inwestujące w akcje producentów złota i srebra straciły średnio 9,7 proc., a fundusze dające bezpośrednią ekspozycję na rynek kruszców – 8,5 proc.

Obligacje pod presją drogiej energii

Wrzesień był bardzo trudnym miesiącem dla obligacji na świecie. Wyprzedaż objęła przede wszystkim dług skarbowy o dłuższym terminie zapadalności, a jej źródeł było kilka: skok cen energii, ponowny wzrost obaw inflacyjnych, bardziej jastrzębia polityka największych banków centralnych oraz rosnąca premia wymagana przez inwestorów za trzymanie długoterminowego długu przy wysokich potrzebach pożyczkowych państw.

W Stanach Zjednoczonych rentowność 10-letnich obligacji skarbowych wzrosła we wrześniu o 53 pkt bazowych, notując największy miesięczny skok od 2022 r. Pod koniec miesiąca znalazła się w pobliżu 5,3 proc. Presję na obligacje nasilały mocne dane z amerykańskiej gospodarki, które podważały nadzieje na szybkie schłodzenie koniunktury, oraz wzrost cen surowców energetycznych. 

Przełomowym wydarzeniem było wrześniowe posiedzenie Fed. 16 września Rezerwa Federalna podniosła stopę funduszy federalnych o 25 pkt bazowych, do 3,75-4,00 proc. Była to pierwsza podwyżka od 2023 r. Fed podkreślił, że inflacja pozostaje zbyt wysoka, a projekcje członków FOMC wskazywały na możliwość dalszego zacieśniania polityki pieniężnej. EBC 10 września również podniósł stopy o 25 pkt bazowych, w tym stopę depozytową do 2,50 proc., wskazując przede wszystkim na ponowny wzrost presji inflacyjnej związanej z cenami energii. Rentowności obligacji rosły więc nie tylko w USA, ale także w Europie i Japonii. Pod koniec miesiąca część europejskich papierów osiągała najwyższe rentowności od wielu lat.

Polski rynek obligacji także znalazł się pod presją. Między początkiem a końcem września rentowność obligacji 5-letnich wzrosła o ponad 40 pkt bazowych. W przypadku 10-latek w trakcie miesiąca dochodowość chwilowo przekraczała 6,5 proc. Indeks TBSP, będący benchmarkiem rynku krajowych obligacji skarbowych, stracił we wrześniu 0,9 proc. 

W efekcie trudny miesiąc mają za sobą także posiadacze funduszy dłużnych. Fundusze polskich obligacji skarbowych (długoterminowych) straciły średnio 1,6 proc., a fundusze papierów dłużnych uniwersalne zanurkowały o 1,4 proc. Był to już kolejny miesiąc spadków, przez co od początku roku obie kategorie są pod kreską – odpowiednio o 2,3 i 1,8 proc. Wśród funduszy skarbowych relatywnie najlepiej poradziły sobie Beta ETF TBSP Portfelowy FIZ (Acc) (PLN),  ING Indeks Obligacji oraz inPZU Polskie Obligacje Skarbowe O, które straciły po 0,9 proc. Najsłabsze były Erste Prestiż Obligacji Skarbowych i Generali Obligacje Aktywny, ze stratami sięgającymi 2,3 proc. W grupie uniwersalnej najmniejszą stratę, w wysokości 0,4 proc., zanotował Superfund Obligacyjny Uniwersalny, najgorzej wypadł Erste Obligacji Uniwersalny, który stracił natomiast 2,1 proc.

We wrześniu przecena dotknęła również bardziej defensywnych kategorii. Fundusze polskich obligacji skarbowych krótkoterminowych straciły średnio 0,1 proc., a krótkoterminowe uniwersalne 0,3 proc. Fundusze obligacji korporacyjnych zanurkowały o 0,6 proc. Na tle pozostałych kategorii dłużnych mocno wyróżniły się fundusze papierów dłużnych USA, które zyskały średnio 0,6 proc. Pomogła waluta. Dolar umocnił się bowiem wobec złotego we wrześniu o 3 proc., co w przypadku strategii bez zabezpieczenia ryzyka walutowego zrekompensowało spadek cen obligacji. Najlepszy Pekao Obligacji Rządu Amerykańskiego zarobił 3,2 proc., a PKO Obligacji Dolarowych 2,2 proc. Z kolei inPZU Obligacje Skarbowe Amerykańskie O stracił 2,4 proc. 

Duże spółki ciągnęły indeksy na GPW

Szeroki WIG zyskał we wrześniu 3,2 proc., a WIG20TR aż 4,5 proc. Zupełnie inaczej wyglądała sytuacja poza segmentem blue chipów. mWIG40TR stracił 0,2 proc., a sWIG80TR 2,4 proc. Ta rozbieżność bardzo wyraźnie przełożyła się na wyniki funduszy. Strategie akcji polskich uniwersalne zarobiły średnio 2,2 proc., podczas gdy fundusze małych i średnich spółek straciły przeciętnie 0,7 proc.

Najwyższą stopę zwrotu w grupie szerokiego rynku osiągnął Beta ETF WIG20TR Portfelowy FIZ (Acc) (PLN), który zyskał 4,5 proc. Wśród aktywnie zarządzanych funduszy wyróżniły się Allianz Turbo Akcji z wynikiem 4 proc. oraz AGIO Akcji PLUS, który zarobił 3,7 proc. PKO Akcji Rynku Polskiego zyskał 3,2 proc.

Znacznie trudniej było zarobić na mniejszych spółkach. Najlepszy w grupie Allianz Akcji Małych i Średnich Spółek zyskał 1 proc. Ipopema Małych i Średnich Spółek zarobił 0,6 proc. Na drugim biegunie znalazł się Skarbiec Małych i Średnich Spółek ze stratą 3,2 proc. oraz Rockbridge Neo Akcji Małych Spółek, który stracił 2,2 proc.

Po dziewięciu miesiącach roku przewaga polskiego rynku pozostaje bardzo duża. Fundusze akcji polskich uniwersalne są średnio 29,7 proc. na plusie, a fundusze małych i średnich spółek – 25,9 proc.

Megatrendy znów na czele

Wśród funduszy akcji zagranicznych wyniki były mocno zróżnicowane. Najlepszym krajowym funduszem spośród głównych analizowanych grup został Caspar Akcji Globalny Megatrendy, który zarobił aż 8,2 proc. Tuż za nim znalazły się Skarbiec Spółek Wzrostowych z wynikiem 7,3 proc., Skarbiec Nowej Generacji z 5,8 proc. oraz Skarbiec Value, który zyskał 5,1 proc. Na drugim końcu zestawienia wylądował Generali Akcji: Lifestyles, tracąc 6,1 proc. Fundusze globalne były więc jedną z najbardziej zróżnicowanych grup miesiąca.

Słabiej wypadły bardziej geograficznie skoncentrowane strategie. Fundusze akcji amerykańskich straciły średnio 1,1 proc., europejskich rynków rozwiniętych 2,4 proc., a akcji azjatyckich bez Japonii 3 proc. W Europie wszystkie porównywalne fundusze znalazły się pod kreską. Relatywnie najmniej stracił Allianz Europe Equity Growth Select (-0,9 proc.), a po 4 proc. oddały Investor Niemcy oraz Esaliens Autonomii Europejskiej. Wyniki odpowiadały słabości europejskich giełd – STOXX 600 stracił we wrześniu 2,5 proc. 

Lepiej prezentowały się rynki wschodzące. Fundusze akcji globalnych emerging markets zakończyły miesiąc średnio w okolicy zera. ING Akcji Rynków Wschodzących zarobił 2,6 proc., a UNIQA Akcji Rynków Wschodzących 2,4 proc. Dodatni wynik osiągnęły też wszystkie trzy fundusze Europy Środkowo-Wschodniej; średnia dla tej grupy wyniosła 0,7 proc.

Sierpniowi zwycięzcy stali się największymi przegranymi

Najbardziej spektakularna zmiana nastąpiła na rynku metali szlachetnych. Jeszcze w sierpniu fundusze akcji producentów złota i srebra zarobiły średnio aż 29,9 proc., a fundusze inwestujące bezpośrednio w kruszce 13,3 proc. We wrześniu obie kategorie znalazły się na samym dole zestawienia. 

Złoto potaniało w ciągu miesiąca o 6,6 proc. Rosnące rentowności obligacji zwiększyły koszt alternatywny utrzymywania aktywa, które nie wypłaca odsetek. Dodatkową presję wywierał umacniający się dolar. Srebro również straciło (-8 proc.). W efekcie fundusze rynku metali szlachetnych zanurkowały średnio o 8,5 proc., a fundusze akcji kopalń złota i srebra o 9,7 proc.

Największą stratę poniósł Superfund Spółek Złota i Srebra, którego jednostka potaniała o 11,8 proc., inPZU Akcje Rynku Złota O zanurkował o 11,2 proc., a Superfund Silver Powiązany SFIO kat. Standardowa o 10,9 proc. Nawet najlepsze fundusze w obu grupach były głęboko pod kreską. QUERCUS Gold stracił 6,4 proc., a UNIQA Akcji Rynku Złota – 7,1 proc.

Wrześniowa przecena sprowadziła tegoroczny średni wynik funduszy rynku metali szlachetnych do -13,9 proc. Fundusze akcji producentów kruszców utrzymały natomiast niewielki, wynoszący 1,8 proc. zysk od początku roku.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się