OKI – co to jest i jak działa? Kompletny przewodnik po Osobistym Koncie Inwestycyjnym

Stan prawny: 17 sierpnia 2026 r. Ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych została podpisana przez Prezydenta RP 13 sierpnia 2026 r. i ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

OKI – co to jest?

OKI, czyli Osobiste Konto Inwestycyjne, to dobrowolny rachunek przeznaczony do oszczędzania i inwestowania.

OKI może przyjąć m.in. formę rachunku bankowego, rachunku papierów wartościowych z rachunkiem pieniężnym, rachunku w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, rejestru uczestników funduszu inwestycyjnego albo rachunku w dobrowolnym funduszu emerytalnym.

OKI będą mogły oferować m.in. banki, domy maklerskie, TFI (fundusze inwestycyjne), zakłady ubezpieczeń (UFK) oraz PTE (dobrowolne fundusze emerytalne).

W praktyce oznacza to, że pod wspólną nazwą OKI mogą pojawić się produkty istotnie różniące się ofertą, kosztami oraz dostępnymi możliwościami inwestowania.

👉Sprawdź, które instytucje planują zaoferować OKI

Jak działa OKI?

Najprościej można powiedzieć, że OKI tworzy podatkową „obudowę” dla oszczędności i inwestycji.

Inwestor wpłaca pieniądze na OKI, a następnie – zależnie od rodzaju rachunku i oferty instytucji – może je pozostawić w formie oszczędnościowej albo inwestować w dopuszczone aktywa.

Kluczową korzyścią OKI jest sposób opodatkowania, ale nie wszystkie aktywa zgromadzone na koncie są traktowane identycznie. Ustawa rozróżnia aktywa korzystające ze zwolnienia w ramach limitów oraz aktywa nieobjęte zwolnieniem. Szczególne znaczenie ma przy tym rodzaj aktywa, jego waluta oraz – w przypadku funduszy i podobnych produktów – struktura inwestycji.

To ważna różnica: w OKI podatek nie jest bezpośrednio uzależniony od osiągniętego zysku.

Czy 100 tys. zł to limit wpłat na OKI?

Nie. To jedna z najważniejszych rzeczy, które warto zapamiętać. Kwota 100 tys. zł nie oznacza, że na OKI można wpłacić maksymalnie 100 tys. zł.

Jest to przede wszystkim limit wartości określonych aktywów, które mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od wartości aktywów.

Ustawa przewiduje łączny limit zwolnienia wynoszący 100 tys. zł. W jego ramach maksymalnie 25 tys. zł może przypadać na określone aktywa oszczędnościowe. Limit 25 tys. zł nie jest więc dodatkowy – jest częścią limitu 100 tys. zł.

W uproszczeniu możliwe są więc np. dwa warianty:

• 100 tys. zł w kwalifikowanych aktywach inwestycyjnych,
• albo 25 tys. zł w kwalifikowanych aktywach oszczędnościowych i 75 tys. zł w kwalifikowanych aktywach inwestycyjnych.

Na OKI można posiadać aktywa o większej wartości. Wówczas część nieobjęta zwolnieniem może podlegać podatkowi od wartości aktywów.

OKI może zawierać aktywa zagraniczne, ale to nie znaczy, że wszystkie korzystają ze zwolnienia do 100 tys. zł. Dla preferencji podatkowej kluczowe jest, czy dane aktywo spełnia ustawowe kryteria aktywa kwalifikowanego.

Reklama

Co można mieć na OKI?

Na OKI będzie można posiadać szeroki katalog aktywów, m.in. środki pieniężne, skarbowe obligacje oszczędnościowe, jednostki funduszy, akcje, obligacje, listy zastawne i inne dopuszczone instrumenty finansowe. Aktywa OKI mogą być denominowane nie tylko w złotych, ale również w walutach państw UE, EOG i OECD.

Które aktywa mogą korzystać ze zwolnienia do 100 tys. zł?

Możliwość posiadania danego aktywa na OKI nie jest równoznaczna z objęciem jego wartości zwolnieniem podatkowym do 100 tys. zł.

Zwolnieniu podatkowemu podlegają jedynie aktywa kwalifikowane. Ustawa wskazuje na instrumenty denominowane w złotych:

• akcje, prawa do akcji i prawa poboru wyemitowane przez spółki, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych,
• obligacje (bez obligacji strukturyzowanych),
• listy zastawne,
• środki pieniężne,
• oraz tytuły uczestnictwa w różnych funduszach, w których co najmniej 70% aktywów stanowią powyższe kwalifikowane aktywa:
  • jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnychoraz certyfikaty publicznych FIZ-ów, 
  • jednostki uczestnictwa UFK,
  • jednostki rozrachunkowe DFE, 
  • tytuły uczestnictwa funduszy zagranicznych.

W ramach limitu100 tys. zł maksymalnie 25 tys. zł może przypadać na określone aktywa oszczędnościowe denominowane w złotych:

• środki pieniężne,
• obligacje detaliczne,
• tytuły uczestnictwa w funduszach, dla których SRRI wynosi 1,
• bony skarbowe.

Nie oznacza to, że każda instytucja zaoferuje wszystkie te możliwości. Bank może skoncentrować ofertę OKI na części oszczędnościowej, TFI na funduszach, a dom maklerski na instrumentach giełdowych. Dlatego przy wyborze OKI istotne będą nie tylko opłaty, ale przede wszystkim zakres

Jak opodatkowane jest OKI?

To najbardziej charakterystyczny element nowego rozwiązania. Na zwykłym rachunku inwestycyjnym podatek od zysków kapitałowych pojawia się co do zasady wtedy, gdy osiągamy podlegający opodatkowaniu dochód, np. ze sprzedaży inwestycji z zyskiem czy z otrzymanych odsetek lub dywidend.

W OKI mechanizm ma działać inaczej. Dochody z aktywów OKI zostają wyłączone z PIT, natomiast podatek od wartości aktywów obliczany będzie na podstawie średniej wartości aktywów zgromadzonych na wszystkich OKI danego podatnika, z uwzględnieniem ustawowych zwolnień.

Podatek może więc pojawić się również wtedy, gdy inwestor w danym roku:

• niczego nie sprzedał,
• nie otrzymał dywidendy lub odsetek,
• nie osiągnął zysku,
• a nawet poniósł stratę na inwestycjach.

W 2027 r. stawka podatku ma wynieść 0,85%. W kolejnych latach będzie wyznaczana jako 19% wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października poprzedniego roku, z ustawowym minimum 0,1%.

Prosty przykład

Załóżmy w uproszczeniu, że inwestor posiada na OKI kwalifikowane aktywa inwestycyjne objęte zwolnieniem, a ich średnia wartość w ciągu roku wynosi 150 tys. zł. Jeżeli cały limit 100 tys. zł może zostać wykorzystany dla tych aktywów, nadwyżka wynosi 50 tys. zł. Przy stawce 0,85% odpowiadałoby to 425 zł podatku.

To przykład poglądowy. W rzeczywistym rozliczeniu znaczenie będzie miała nie tylko wartość portfela, ale również jego skład i to, które aktywa kwalifikują się do zwolnienia.

Kto może założyć OKI?

Umowę o prowadzenie OKI będzie mogła zawrzeć osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat.

Nie przewidziano wspólnych OKI, np. dla małżeństwa. Jeden rachunek jest przypisany do jednego inwestującego.

Jednocześnie jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI, również prowadzone przez różne instytucje.

Nie oznacza to jednak zwielokrotnienia limitów podatkowych. Przy rozliczeniu uwzględniane mają być aktywa zgromadzone na wszystkich OKI tego samego podatnika.

⭕Czy pieniądze na OKI będą zamrożone?

Nie. To jedna z istotnych różnic między OKI a rozwiązaniami stworzonymi przede wszystkim z myślą o długoterminowym oszczędzaniu emerytalnym.

Ustawa nie uzależnia wypłaty pieniędzy z OKI od osiągnięcia określonego wieku ani od minimalnego okresu posiadania rachunku. Inwestor będzie mógł wypłacić całość lub część środków.

Ma być możliwy również transfer określonych aktywów pomiędzy OKI tego samego inwestora.

⭕OKI a IKE – czy to jest to samo?

Nie. Oba rozwiązania zapewniają preferencje podatkowe, ale konstrukcja OKI i IKE jest inna.

IKE jest przede wszystkim instrumentem długoterminowego oszczędzania na cele emerytalne. Uzyskanie pełnej preferencji podatkowej jest związane m.in. ze spełnieniem warunków dotyczących wieku i historii wpłat.

W OKI nie będzie wymogu czekania z wypłatą do emerytury. Jednocześnie OKI wprowadza zupełnie inny sposób opodatkowania aktywów przekraczających poziom zwolnienia.

Dlatego odpowiedź na pytanie „OKI czy IKE?” nie musi brzmieć: jedno albo drugie. W wielu przypadkach oba rozwiązania mogą się uzupełniać.

Czy OKI się opłaca?

Nie będzie jednej odpowiedzi właściwej dla każdego inwestora.

Atrakcyjność OKI może zależeć m.in. od:

• wartości portfela,
• rodzaju posiadanych aktywów,
• oczekiwanej stopy zwrotu,
• długości inwestycji,
• wysokości aktualnej stawki podatku od wartości aktywów,
• kosztów konkretnej oferty OKI,
• możliwości wykorzystania innych rozwiązań, np. IKE i IKZE.

Szczególnie ważna będzie relacja między wartością portfela przekraczającą zwolnienie a osiąganymi stopami zwrotu.

Przykładowo inwestor osiągający wysokie długoterminowe stopy zwrotu może inaczej ocenić zamianę podatku od zysku na podatek od wartości aktywów niż osoba utrzymująca przede wszystkim nisko oprocentowane i mało ryzykowne produkty.

⭕ O tym, kiedy OKI się opłaca, a kiedy mniej - napiszemy wkrótce.

Kiedy wystartuje OKI?

Ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. To nie oznacza, że każda instytucja finansowa zaoferuje OKI dokładnie tego dnia. Oferta będzie zależała od decyzji i przygotowania poszczególnych banków, biur maklerskich, TFI czy innych dostawców.

👉Kto zaoferuje OKI? 

Najważniejsze informacje o OKI w skrócie

OKI to:

• dobrowolne konto do oszczędzania i inwestowania,
• rozwiązanie dostępne dla osób pełnoletnich,
• możliwość posiadania więcej niż jednego rachunku,
• brak obowiązku czekania z wypłatą do określonego wieku,
• możliwość posiadania aktywów w złotych oraz wybranych walutach zagranicznych,
• zwolnienie podatkowe do 100 tys. zł dotyczy kwalifikowanych aktywów, a nie automatycznie wszystkich aktywów na OKI,
• wśród kwalifikowanych aktywów inwestycyjnych mogą znaleźć się m.in. akcje polskich spółek, obligacje i listy zastawne denominowane w złotych oraz fundusze (inwestycyjne, UFK, DFE, zagraniczne) inwestujące w te aktywa min. 70% swoich aktywów. 
• w ramach łącznego limitu maksymalnie 25 tys. zł może przypadać na kwalifikowaną część oszczędnościową.
• podatek od wartości aktywów ponad przewidziane zwolnienie zamiast standardowego opodatkowania dochodów z aktywów OKI,
• start nowych przepisów od 1 stycznia 2027 r.

OKI – najczęstsze pytania

❓Czy na OKI można wpłacić więcej niż 100 tys. zł?

Tak. 100 tys. zł jest limitem zwolnienia określonych aktywów, a nie maksymalną kwotą, którą można posiadać na OKI.

❓Czy można mieć kilka OKI?

Tak. Jedna osoba może zawrzeć więcej niż jedną umowę o prowadzenie OKI. Do celów podatkowych uwzględniane będą jednak aktywa ze wszystkich jej kont.

❓Czy małżeństwo może mieć wspólne OKI?

Nie. Na jednym OKI może gromadzić aktywa tylko jeden inwestujący.

❓Czy można wypłacić pieniądze przed emeryturą?

Tak. Ustawa nie przewiduje minimalnego wieku ani minimalnego okresu oszczędzania koniecznego do wypłaty środków.

❓Czy OKI jest wolne od podatku Belki?

Dochody i przychody osiągane z aktywów znajdujących się na OKI mają zostać wyłączone z PIT. Jednocześnie dla aktywów przekraczających odpowiednie zwolnienia może pojawić się podatek od wartości aktywów.

❓Czy OKI zastąpi IKE lub IKZE?

Nie. Są to odrębne rozwiązania o innych zasadach podatkowych i innych warunkach korzystania z preferencji.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Co dalej?

Samo poznanie zasad OKI to dopiero pierwszy krok. Przed otwarciem rachunku warto odpowiedzieć na trzy pytania:

1. Czy OKI będzie dla mnie korzystniejsze od zwykłego rachunku?

2. Czy lepiej najpierw wykorzystać IKE lub IKZE?

3. Która oferta OKI będzie dla mnie najlepsza?

Materiał ma charakter edukacyjny i informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani podatkowej.