Podstawowe pojęcia

agent transferowy

Podmiot prowadzący rejestry klientów funduszy otwartych (FIO) i specjalistycznych otwartych (SFIO). Do obowiązków agenta transferowego należy m.in. uaktualnianie bieżącego salda rejestru oraz przyjmowanie i realizacja dyspozycji od uczestników funduszu.

aktywa funduszu

Kapitał obejmujący środki pieniężne i prawa majątkowe z tytułu wpłat, a także nabyte przez fundusz prawa majątkowe (w tym papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego) wraz z pożytkami wynikającymi z tych praw.

Alfa

Wskaźnik alfa to miara różnicy pomiędzy rzeczywistą, a oczekiwaną stopą zwrotu funduszu przy poziomie ryzyka rynkowego mierzonego wskaźnikiem beta. Dodatni wskaźnik alfa oznacza, że fundusz radził sobie lepiej niż zakładał wskaźnik beta, natomiast ujemny wskaźnik alfa oznacza gorszy wynik funduszu w stosunku do oczekiwań wyrażonych we wskaźniku beta. Niektórzy inwestorzy postrzegają wskaźnik alfa jako miarę wartości dodanej lub odjętej przez zarządzającego portfelem funduszu.

benchmark

Wzorzec, wskaźnik referencyjny, do którego porównuje się wyniki funduszu inwestycyjnego. Służy do oceny efektywności zarządzania funduszem.

Przeczytaj także: Jak odnaleźć się w gąszczu benchmarków?

cena netto jednostki uczestnictwa (wartość netto jednostki uczestnictwa)

Cena jednostki funduszu inwestycyjnego przed obciążeniem opłatami na rzecz towarzystwa funduszy inwestycyjnych przy nabywaniu, konwersji, zamianie lub odkupywaniu jednostki.

certyfikat inwestycyjny

Papier wartościowy emitowany przez fundusz inwestycyjny zamknięty. Reprezentuje prawa majątkowe uczestnika określone w statucie i ustawie. Może być przedmiotem obrotu na giełdzie.

depozytariusz

Podmiot, w którym przechowywane są aktywa funduszu inwestycyjnego. Uprawniony jest do prowadzenia rejestru aktywów funduszu, kontrolowania prawidłowości zarządzania nim, a także do ustalania wartości aktywów netto. Do obowiązków depozytariusza należy kontrolowanie tego, czy operacje związane z obrotem tytułami uczestnictwa stoją w zgodzie z przepisami ustawy i statutu funduszu. Depozytariuszem może być tylko bank krajowy, oddział zagranicznej instytucji kredytowej posiadający siedzibę na terytorium Polski lub Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A.

dywersyfikacja portfela inwestycyjnego

Różnicowanie składu portfela tak, aby ryzyko zostało rozproszone na wiele instrumentów finansowych. Różnią się one między sobą oczekiwanym poziomem zysku i ryzyka.

dzień wyceny

Dzień, w którym wykonuje się wyceny aktywów i ustala się wartość aktywów netto funduszy. Ustala się także tzw. rzeczywistą wycenę tytułów uczestnictwa, czyli wartość aktywów netto przypadających na tytuły uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym. Dla funduszy otwartych jest to każdy dzień roboczy.

emisja certyfikatów

Proces polegający na wprowadzeniu nowych papierów wartościowych do obiegu na rynku kapitałowym. Podmiotem dokonującym emisji we własnym imieniu i na własną rzecz jest emitent. Samodzielnie lub za pośrednictwem instytucji finansowej proponuje inwestorom w ramach emisji nabycie papierów wartościowych. Emisja papierów wartościowych może mieć formę prywatną, to znaczy oferty skierowanej maksymalnie do 149 osób, lub oferty publicznej, skierowanej do co najmniej 150 osób lub nieoznaczonego adresata.

fundusz inwestycyjny otwarty (FIO)

Forma zbiorowego inwestowania środków pieniężnych. W ramach funduszu inwestycyjnego otwartego (FIO) zbywane są jednostki uczestnicwa. FIO charakteryzuje się brakiem ograniczeń co do możliwości przystąpienia lub rezygnacji z uczestnictwa. To oznacza, że na żądanie uczestnika FIO zbywa lub odkupuje jednostki uczestnictwa. Robi to z częstotliwością określoną w statucie, jednak nie rzadziej niż raz na 7 dni. Uczestnikiem FIO może być osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. 

fundusz inwestycyjny zamknięty (FIZ)

Forma zbiorowego inwestowania o ograniczonym dostępie inwestorów. W funduszu inwestycyjnym zamkniętym (FIZ) możliwość przystąpienia istnieje w okresie subskrypcji certyfikatów lub w ramach nabycia ich na rynku wtórnym. Ograniczona jest również możliwość wyjścia z inwestycji, bowiem FIZ wykupuje certyfikaty inwestycyjne tylko w przypadkach wskazanych w statucie. W porównaniu z funduszem inwestycyjnym otwartym, FIZ charakteryzuje się szerszym katologiem dopuszczalnych lokat. 

fundusz parasolowy

Fundusz inwestycyjny z wydzielonymi subfunduszami. Konstrukcja taka pozwala na utworzenie w ramach jednego funduszu inwestycyjnego dowolną liczbę subfunduszy, z których każdy będzie mógł realizować własną politykę inwestycyjną. Parasolem jest tutaj cały fundusz, który posiada osobowość prawną i może być podmiotem praw i obowiązków. Pod parasolem zaś znajdują się subfundusze, które w rzeczywistości są odrębnymi portfelami inwestycyjnymi i osobowości prawnej nie posiadają. 
Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość zmiany jednostek uczestnictwa jednego subfunduszu na jednostki uczestnictwa innego subfunduszu bez wycofywania się z inwestycji w fundusz, co zapewni korzystną dla podatnika neutralność podatkową. Opodatkowanie dochodu z tytułu udziału w funduszu inwestycyjnym następuje dopiero „na wyjściu” z funduszu.

Indywidualne Konto Emerytalne (IKE)

Konto, które umożliwia oszczędzanie na emeryturę w ramach III filaru.  IKE może być prowadzone przez fundusze inwestycyjne, banki, towarzystwa ubezpieczeniowe, domy maklerskie i dobrowolne fundusze emerytalne. Oszczędzając poprzez IKE inwestor otrzymuje możliwość skorzystania z całkowitego zwolnienia z 19% podatku od zysków kapitałowych. Warunkiem jest ukończenie 60. lub 55. roku życia, jeśli posiada się uprawnienia emerytlane, a także opłacanie składek w dowolnej wysokości przez co najmniej 5 lat lub dokonanie ponad połowy wpłat nie później niż 5 lat przed złożeniem wniosku o ich wypłatę. Roczny limit wpłat na IKE wynosi 3 krotność prognozowanego na dany rok przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE)

Druga obok IKE możliwość indywidualnego oszczędzania na emeryturę w ramach III filaru. IKZE może być prowadzone przez fundusze inwestycyjne, banki, towarzystwa ubezpieczeniowe, domy maklerskie i dobrowolne fundusze emerytalne. W ramach IKZE inwestor może skorzystać z ulgi podatkowej polegającej na możliwości odliczenia wpłacanych kwot od podstawy opodatkowania podatkiem PIT. Ponadto, IKZE oferują zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych. W zamian za to, po osiągnięciu wieku emerytalnego wypłacana kwota opodatkowana jest zryczałtowanym podatkiem na poziomie 10%. Roczny limit wpłat środków do IKZE ograniczony został przez ustawodawcę do 1,2 krotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. 

IR (Information Ratio)

Konstrukcja wskaźnika oparta została na relacji oczekiwanej dodatkowej stopy zwrotu do odchylenia standardowego dodatkowych stóp zwrotu. Dodatkowa stopa zwrotu (DSZ) to różnica pomiędzy stopą zwrotu funduszu i stopą zwrotu benchmarku opisującego zachowanie jednorodnej pod względem prowadzonej polityki inwestycyjnej grupy funduszy.

jednostka uczestnictwa

Prawny tytuł do udziału w aktywach funduszu inwestycyjnego otwartego (FIO) i specjalistycznego otwartego (SFIO). Reprezentuje on prawa majątkowe uczestnika funduszu inwestycyjnego. W prospekcie informacyjnym funduszu inwestycyjnego określone są wszystkie prawa, ograniczenia, ryzyka, i zasady zbywania i odkupywania jednostek uczestnictwa. Jednostka uczestnictwa nie jest papierem wartościowym i nie może być zbywana na rzecz osób trzecich poza odkupieniem przez fundusz na żądanie uczestnika.

KIID (Key Investor Information Document)

Kluczowe informacje dla klientów. Dokument informacyjny funduszu inwestycyjnego otwartego i specjalistycznego otwartego, który jest skrótem zapisów znajdujących się w prospekcie informacyjnym. Isotą KIID jest, aby w sposób prosty opisać cele i politykę inwestycyjną funduszu.

konwersja

Operacja, której celem jest zamiana jednostek uczestnictwa w jednym funduszu inwestycyjnym na te w innym. Na podstawie zlecenia po cenach obowiązujących w danym dniu dokonuje się umorzenia jednostek jednego funduszu, a za uzyskane środki nabywa się jednostki w drugim w ramach tego samego TFI. 

Nagrody Alfa Analiz Online

Nagrody Alfa przyznawane przez Analizy Online przyznawane są najlepszym produktu należącym do dziesięciu najbardziej popularnych grup funduszy. Metodologia wyznaczania zwycięzców uwzględnia nie tylko efektywność zarządzania danym funduszem (mierzoną na podstawie wskaźnika Information Ratio), ale  uwzględnia również powtarzalność wyników oraz poziom kosztów towarzyszących inwestycji (uwzględniający wskaźnik kosztów całkowitych - total expense ratio oraz wysokość maksymalnej opłaty manipulacyjnej).

odchylenie standardowe

Odchylenie standardowe to jedna z bardziej popularnych miar statystycznych, pokazująca jak bardzo całkowite zyski funduszu zmieniały się w przeszłości. Im wyższe odchylenie standardowe, tym wyższe ryzyko towarzyszące inwestycji w jednostkę funduszu.

opłata bieżąca

Opłata bieżąca (wyrażona procentowo) zawiera wszystkie opłaty i koszty faktycznie pobrane z aktywów funduszu w ostatnim roku kalendarzowym. Zawiera ona m. in.: opłatę za zarządzanie, wszystkie koszty niezwiązane bezpośrednio z działalnością inwestycyjną (np. prowadzenie rachunku przez depozytariusza), opłaty transakcyjne oraz w przypadku inwestowania istotnej części aktywów w inne fundusze - także opłaty bezpośrednie źródłowych funduszy. Opłata bieżąca nie zawiera m.in. opłat manipulacyjnych  oraz opłaty za wynik.

Opłaty bieżące są publikowane w dokumencie Kluczowe Informacje dla Inwestorów (KIID).

opłata za nabycie

Opłata manipulacyjna, pobierana w momencie nabycia tytułów uczestnictwa funduszu przez uczestnika. Zwyczajowo, największe opłaty za nabycie pobierane są w funduszach najbardziej agresywnych, np. akcyjnych. 

opłata za zarządzanie

Wynagrodzenie towarzystwa funduszy inwestycyjnych za zarządzanie funduszem, które jest uwzględnione w cenie netto jednostki uczestnictwa lub wartości certyfikatu inwestycyjnego. Wysokość opłaty za zarządzanie zależy głównie od polityki inwestycyjnej prowadzonej w danym funduszu inwestycyjnym. Im jest ona bardziej agresywna, tym opłaty są wyższe. 

podatek od zysków kapitałowych

Podatek dochodowy pobierany od osób fizycznych z tytułu wszelkich dochodów kapitałowych, także w tych uzyskanych w funduszach inwestycyjnych. Obecna stawka wynosi 19%.

pracownicze programy emerytalne (PPE)

Dobrowolna forma grupowego oszczędzania na emeryturę, organizowana przez pracodawcę przy współudziale pracowników. Składka podstawowa odprowadzana jest przez pracodawcę, a pracownik może wnosić dodatkową składkę, potrącaną ze swojego wynagrodzenia. Środki gromadzone są w wybranej przez pracodawcę i pracowników instytucji finansowej. Środki w ramach PPE mogą być odkładane w pracowniczych funduszach emerytalnych, funduszach inwestycyjnych, czy ubezpieczeniowych funduszach kapitałowych.

program (plan) systematycznego oszczędzania (PSO)

Pozaustawowa forma oszczędzania na emeryturę oferowana przez TFI, polegająca na systematycznych wpłatach środków pieniężnych na nabycie jednostek uczestnictwa wybranego funduszu inwestycyjnego przez określony czas. W zamian za regularność składek, TFI może zaoferować obniżkę stawek opłat manipulacyjnych. 

prospekt informacyjny

Dokument informacyjny, publikowany przez emitenta papierów wartościowych, skierowany do potencjalnych inwestorów. Prospekt powinien zawierać informację na temat m.in. rodzaju oferty, sposobu jej przeprowadzenia, czy czynników ryzyka. Wszystkie informacje mają na celu pomóc inwestorowi podjąć świadomą decyzję o ewentualnym zakupie. W przypadku funduszy inwestycyjnych zamkniętych oferujących publicznie swoje certyfikaty, w prospekcie emisyjnym znajdują się informacje o samym funduszu, zarządzającym nim towarzystwie oraz szczegóły dotyczące samej oferty. 

Ranking Analiz Online

Ranking Analiz Online jest narzędziem ilościowym wskazującym inwestorom najlepsze i najgorsze fundusze w ramach jednorodnej grupy produktowej. Bazuje on na parametrze Information Ratio, na postawie którego fundusze szeregowane są od najlepszych do najsłabszych pod względem efektywności zarządzania, otrzymując oceny odpowiendio od 5a (najbardziej efektywne) do 1a (najmniej efektywne). Oceny nadawane są w horyzontach 12- i 36-miesięcznych.

Zapoznaj się z pełną metodologią

Rating Analiz Online

Rating jest kompleksową oceną funduszu, przyznawaną przez niezależny zespół analityczny. Uwzględnia zarówno czynniki ilościowe, jak i jakościowe w postaci m.in. oceny procesu inwestycyjnego i jakości portfela. 

Zapoznaj się z pełną metodologią

specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty (SFIO)

Forma zbiorowego oszczędzania, która w przeciwieństwie do funduszu inwestycyjnego otwartego charakteryzuje się możliwością ograniczania częstotliwości odkupywania jednostek uczestnictwa, ograniczania katalogu uczestników tylko do osób prawnych oraz możliwością prowadzenia polityki inwestycyjnej takiej, jak w funduszach zamkniętych. 

sprawozdanie finansowe funduszu

Dokument zawierający bilans, rachunek wyników, listę lokat na dzień sprawozdania wraz z ich procentowym udziałem, a także zmiany w aktywach netto oraz inne istotne informacje o działalności funduszu inwestycyjnego. Sporządzany jest co pół roku obrotowego (sprawozdanie półroczne) lub za cały rok (sprawozdanie roczne). Sprawozdanie funduszu musi zostać zbadane przez biegłego rewidenta. Ponadto, jego treść (w przypadku funduszy otwartych) powinna być publikowana na stronach internetowych towarzystwa lub być doręczana na żądanie uczestników

SRRI - Profil ryzyka i zysku

Syntetyczny wskaźnik opisujący profil zysku i ryzyka danego funduszu, przyjmujący wartości całkowite od 1 do 7. Wartość 1 oznacza najniższy poziom ryzyka (jak i najniższy, potencjalny zysk), natomiast wartość 7 przypisuje się najbadziej ryzykownym fudnuszom (ale z szansą na najwyższą, potencjalną stopę zwortu). Wskaźnik pozwala  przyporządkować fundusz do danej kategorii ryzyka niezależnie od realizowanej polityki inwestycyjnej, przez co jest parametrem porównywalnym w przekroju różnorodnych produktów wspólnego inwestowania.

statut funduszu

Podstawowy dokument, określający wewnętrzną organizację, tryb działania jak również cele istnienia oraz prawa i obowiązki uczestnika funduszu inwestycyjnego. Statut określa w szczególności informacje dotyczące polityki inwestycyjnej funduszu, rodzaje dopuszczalnych lokat, czy wysokość i rodzaje pobieranych opłat. Kopia statutu funduszu stanowi załącznik do prospektu informacyjnego.

stopa zwrotu

Wyrażony w procentach stosunek rocznej nadwyżki netto (po odjęciu podatków) do wartości poniesionego nakładu inwestycyjnego uzyskiwana z określonego przedsięwzięcia. 

TER

Wskaźnik TER (Total Expense Ratio) – powszechnie stosowany na rynkach finansowych na świecie służący do porównywania faktycznych całkowitych rocznych kosztów ponoszonych przez uczestników funduszy. Obliczany jest jako iloraz kosztów funduszu netto (koszty operacyjne – koszty pokrywane przez TFI) pomniejszonych o koszty odsetkowe (w tym amortyzację premii) i ujemne saldo różnic kursowych oraz średniej wartości aktywów netto funduszu w danym okresie. Wskaźnik pozwala ocenić, jaki jest rzeczywisty udział kosztów operacyjnych w aktywach netto funduszu.

towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI/towarzystwo)

Podmiot zarządzający funduszem inwestycyjnym i reprezentujący go w stosunkach z osobami trzecimi. W myśl ustawy o funduszach inwestycyjnych, może to być wyłącznie spółka akcyjna, która uzyskała od Komisji Nadzoru Finansowego odpowiednią zgodę na prowadzenie działalności. Jako najważniejszy organ funduszu, towarzystwo podejmuje wszelkie działania konieczne do jego prawidłowego działania. 

Tracking Error

Wskaźnik mierzący stopień odchyleń wyników danego funduszu od wybranego benchmarku/średniej dla grupy. Im wyższa jego wartość, tym większe rozbieżności między rezultatami funduszu a indeksem/średnią. Wskaźnik obliczany jest za pomocą odchylenia standardowego różnic między stopami zwrotu funduszu a benchmarkiem osiągniętych w okresie roku bądź 3 lat.

uczestnik funduszu

Osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, która posiada prawny tytuł (jednostkę uczestnictwa w przypadku funduszy otwartych lub certyfikat inwestycyjny w przypadku funduszu zamkniętych) do udziału w aktywach funduszu. Uczestnik funduszu nabywa uprawnienia wraz z zawarciem umowy z funduszem lub z towarzystwem na etapie tworzenia funduszu. W zależności od rodzaju funduszu uczestnik posiada prawo do m.in. nabycia, żądania odkupienia, konwersji, czy zamiany jednostek uczestnictwa. W przypadku funduszu zamkniętego do nabycia lub żądania odkupienia certyfikatów inwestycyjnych w określonym przedziale czasu. Ponadto, uczestnik funduszu ma prawo do uczestnictwa w organach kontrolnych funduszu (rada inwestorów czy zgromadzenie inwestorów).

umorzenie jednostek uczestnictwa

Likwidacja jednostek w efekcie złożenia przez uczestnika zlecenia ich odkupienia przez fundusz inwestycyjny.

wartość aktywów netto (WAN) funduszu

Wartość aktywów funduszu pomniejszona o jego zobowiązania w dniu wyceny. 

wskaźnik Sharpe'a

Wskaźnik Sharpe’a opisuje jak dobrze osiągnięta stopa zwrotu wynagradza inwestora za podjęte przez niego ryzyko inwestowania w walory ryzykowne. Parametr umożliwia jednoczesną maksymalizację zysku oraz minimalizację ryzyka, co można osiągnąć przez wybór funduszu o największej dodatniej wartości wskaźnika.

zamiana jednostek uczestnictwa subfunudszy

Operacja wykonywana na zlecenie uczestnika funduszu. To jednoczesne żądanie odkupienia jednostek uczestnictwa jednego subfunduszu i nabycie ich w innym subfunduszu w ramach jednego parasola.

zarządzający funduszem

Specjalista odpowiedzialny za zarządzanie funduszem zatrudniony przez TFI. Jego zadaniem jest efektywne zarządzanie środkami funduszu zgodnie z jego polityką i celami inwestycyjnymi.

zlecenie

Oświadczenie woli składane przez uczestnika funduszu dotyczące nabycia, odkupienia, konwersji lub zamiany jednostek uczestnictwa, a także ustanowienia bądź odwołania pełnomocnitwa lub blokady.

inwestografiki

Copyright © Analizy Online S.A. 2017

↑ na górę