Była recesja, jest inflacja. W dwóch segmentach rynku ceny wzrosły przez rok o połowę

W całym 2020 r. inflacja wyniosła średniorocznie 3,4 proc. - wynika z danych GUS. To o 1,1 pkt proc. więcej niż w 2019 r. W grudniu CPI spadł do 2,4 proc. r/r. wobec 3 proc. r/r w listopadzie. Inflacja bazowa, po wykluczeniu cen żywności i energii, stopniała z 4,3 do około 3,7 proc.

Reklama

.@GUS_STAT potwierdził silny spadek inflacji w grudniu – z 3% do 2,4% r/r. Inflacja bazowa obniżyła się gwałtownie z 4,3% do 3,7%, głównie za sprawą cen telekomunikacji oraz ubezpieczeń. To jednak prawdopodobnie jednorazowe efekty. pic.twitter.com/ZLCypK62BZ

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

— Polski Instytut Ekonomiczny (@PIE_NET_PL) January 15, 2021

Co podrożało, a co potaniało?

Ceny żywności były stabilne, rósł natomiast koszt paliw i energii dla gospodarstw domowych. Po stronie inflacji bazowej kontynuowane były spadki cen odzieży i obuwia. Koszty mieszkania utrzymały 6-proc. wzrost w ujęciu rocznym i - zdaniem ekonomistów mBanku - o jego kontynuacji bądź zatrzymaniu będą decydowały opłaty administracyjne, m.in. za wywóz śmieci oraz ceny energii.

- Podwyżki opłat powinny być nieco niższe niż w ubiegłym roku. Ceny energii z kolei nieco wyższe. Summa summarum, koszty mieszkania powinny również gubić dynamikę roczną. Ważny jest jednak aspekt wagi tej kategorii - z uwagi na rozpowszechnienie pracy zdalnej, czy dłuższy czas spędzany w domu, wydatki na mieszkanie stanowić będą proporcjonalnie większą część budżetu domowego niż w ubiegłym roku i to prawdopodobnie znacząco większą - zauważają specjaliści mBanku.

Rok 2020 zakończyliśmy z inflacją na poziomie 2,4% r/r. Bazowa 3,6-3,7% r/r. W 2021 r. prognozujemy spadek inflacji bazowej, wolniejszy wzrost cen żywności i wzrosty cen paliw. Inflacja średnioroczna w okolicach 2,6%. Od 2Q21 wzrost inflacji (niska baza na cenach paliw). pic.twitter.com/iwNKUeVYsd

— Analizy Pekao (@Pekao_Analizy) January 15, 2021

Najmocniej, bo aż o 48 proc. rok do roku, wzrosły w 2020 roku ceny usług finansowych świadczonych przez banki i inne instytucje. W ujęciu miesięcznym wzrosły z kolei o 2,8 proc. Wywóz śmieci podrożał z kolei o 53 proc.

Ceny w grudniu w stosunku do grudnia ubiegłego roku:

Ceny wywozu śmieci ↗️ o 53,2%
Ceny usług finansowych świadczonych przez banki i inne instytucje wzrosły ↗️ o 47,9% #inflacja #GUS

— Alicja Defratyka (@AlicjaDef) January 15, 2021

Inflacja jeszcze wystawi pazur

Co dalej? Eksperci nie pozostawiają złudzeń: podwyżki cen regulowanych i opłat, a także wzrost płacy minimalnej z pewnością będą inflację podbijać. Nie bez znaczenia jest też dalszy rozwój sytuacji epidemicznej, słabnący złoty i rajd cen surowców.

- Kluczowym czynnikiem jest koniunktura, co do której wraz z początkiem tego roku nadal istnieje szereg obaw, m.in. o to że nie odbije ona tak, jak się tego powszechnie oczekuje. W bazowym scenariuszu zakładać należy, że stopy procentowe w Polsce pozostaną na obecnym poziomie jeszcze wiele miesięcy. Uwzględniając jednak wypowiedzi prezesa NBP z przełomu 2020/21 nie można wykluczyć, że w razie przedłużającej się pandemii poza pierwszy kwartał, zostaną one jednak obniżone - wskazuje Monika Kurtek, ekonomistka Banku Pocztowego.

Ekonomiści PIE spodziewają się, że w pierwszym kwartale topnieć będzie inflacja bazowa, ale spadek ten zostanie zrekompensowany zwyżką cen żywności i energii w efekcie wprowadzenia opłaty mocowej i podatku cukrowego. Inflacja odbije w drugim kwartale za sprawą dwucyfrowego wzrostu cen paliw. Specjaliści PIE prognozują, że w maju CPI może zbliżyć się do górnej granicy celu NBP (3,5 proc. rdr), ale już w kolejnych miesiącach wskaźnik powinien powrócić do przedziału 2,5-3 proc. Podobną opinię mają eksperci Pekao. 

- Szacujemy, że w 2021 r. średnioroczna inflacja wyniesie 2,6 proc. Niższej inflacji bazowej i wolniejszemu wzrostowi cen żywności będzie towarzyszył wyraźny wzrost cen paliw. Ok. połowa wzrostu cen w tym roku będzie bezpośrednio związana z podwyżkami cen administrowanych i opłat tj. wywóz śmieci, opłata mocowa, wzrost cen energii, "podatek cukrowy", czy podatek handlowy - wyliczają specjaliści Pekao.