Energia atomowa wraca do łask. ETFy nuklearne nieoczywistym beneficjentem trendu AI?

Rosnący apetyt AI na energię zmienia inwestycyjne trendy

Przez ostatnie lata lat rozwój sztucznej inteligencji kojarzył się głównie z producentami półprzewodników, dostawcami chmury obliczeniowej czy firmami programistycznymi. Jednak wraz z gwałtownym wzrostem liczby centrów danych, inwestorzy zaczynają dostrzegać mniej oczywiste ogniwo tego ekosystemu – energię elektryczną.

Nowoczesne modele AI wymagają ogromnych mocy obliczeniowych, a tym samym stabilnych dostaw energii przez całą dobę. Według wielu prognoz zapotrzebowanie centrów danych na energię może wzrosnąć w najbliższych latach o kilkadziesiąt procent, stawiając przed systemami energetycznymi zupełnie nowe wyzwania.

W efekcie coraz częściej pojawia się pytanie: czy beneficjentami rewolucji AI będą nie tylko spółki technologiczne, ale również firmy związane z energetyką jądrową?

Atom wraca do globalnej debaty

Jeszcze kilka lat temu wiele państw rozwiniętych rozważało stopniowe ograniczanie energetyki jądrowej. Dziś sytuacja wygląda inaczej. Rosnące zapotrzebowanie na energię, kwestie bezpieczeństwa energetycznego oraz cele klimatyczne sprawiają, że atom ponownie stał się istotnym elementem strategii energetycznych.

W USA przedłużane są okresy eksploatacji istniejących elektrowni, a rozwój małych reaktorów modułowych (SMR) przyciąga uwagę inwestorów i polityków. W Europie kolejne kraje deklarują budowę nowych mocy jądrowych lub rewizję wcześniejszych planów odchodzenia od atomu. Jednocześnie państwa azjatyckie, zwłaszcza Chiny i Indie, kontynuują intensywną rozbudowę sektora. To sprawia, że energetyka jądrowa przestaje być postrzegana jako niszowy segment rynku, a zaczyna funkcjonować jako jeden z filarów transformacji energetycznej.

ETF-y nuklearne zyskują na popularności

Rosnące zainteresowanie sektorem znalazło  odzwierciedlenie przede wszystkim we wzroście cen surowca energetycznego jakim jest uran. Od 2021 roku ceny uranu wzrosły na rynku trzykrotnie. Wzrost zainteresowania tym sektorem widać również na rynku funduszy ETF. Jeszcze kilka lat temu inwestorzy chcący uzyskać ekspozycję na energetykę jądrową mieli ograniczony wybór. Obecnie dostępnych jest coraz więcej funduszy obejmujących producentów uranu, operatorów elektrowni jądrowych, dostawców technologii reaktorowych oraz firmy zaangażowane w cały łańcuch wartości sektora. Co istotne, współczesne ETF-y nuklearne nie są wyłącznie zakładem na wzrost cen uranu. W wielu przypadkach oferują ekspozycję na szeroki ekosystem obejmujący wydobycie surowców, inżynierię, budowę infrastruktury i rozwój nowych technologii energetycznych. Dzięki temu inwestorzy mogą uczestniczyć w potencjalnym wzroście całego sektora bez konieczności wybierania pojedynczych spółek.

Najbardziej popularnymi funduszami nuklearnymi są Global X Uranium ETF (URA), VanEck Uranium and Nuclear ETF (NLR), Sprott Uranium Miners ETF (URNM)

Reklama

Global X Uranium ETF (URA)

Fundusz ten istnieje na rynku już kilkanaście lat. Wielkość aktywów w zarządzaniu w tym funduszu wynosi około 7 miliardów dolarów, co czyni go największym ETF-em w tym segmencie. Od 2020 roku cena tego funduszu  wzrosła blisko 6-krotnie. Ciekawostką natomiast jest fakt, że wycena nie pokonała jeszcze ceny z pierwszych miesięcy notowań (2010/2011). Ten fundusz to obecnie jeden z najbardziej rozpoznawalnych ETF-ów związanych z uranem i energetyką jądrową. Fundusz inwestuje zarówno w producentów uranu, jak i firmy zaangażowane w komponenty dla sektora nuklearnego.  

Wykres zmiany ceny Global X Uranium ETF (URA) w ciągu ostatnich 10 lat

Źródło: stooq.pl

VanEck Uranium and Nuclear ETF (NLR)

To najstarszy nuklearny ETF. Jego historia sięga aż 2007 roku. Wielkość aktywów w zarządzaniu w tym funduszu wynosi około 4 miliardy dolarów. NLR jest interesujący dla inwestorów szukających szerszej ekspozycji niż tylko wydobycie uranu. W portfelu znajdują się operatorzy elektrowni jądrowych, dostawcy technologii oraz producenci paliwa jądrowego.  Od początku swego istnienia łączy inwestycje w kopalnie uranu z akcjami firm energetycznych obsługujących reaktory jądrowe oraz dostawców technologii nuklearnych. 

Sprott Uranium Miners ETF (URNM)

Fundusz ten istnieje od końcówki 2019  roku. Wielkość aktywów w zarządzaniu w tym funduszu wynosi ponad 2 miliardy dolarów. To z kolei fundusz często wskazywany przez inwestorów jako najbardziej „czysta” ekspozycja na boom uranowy. Koncentruje się głównie na górnictwie uranu i spółkach wydobywczych. W przeciwieństwie do URA ma mniejszy udział przedsiębiorstw energetycznych i większą ekspozycję na sam surowiec oraz producentów uranu. 

AI i atom – naturalny sojusz?

Kluczowym argumentem zwolenników energetyki jądrowej jest jej zdolność do zapewnienia stabilnych dostaw energii niezależnie od warunków pogodowych. W przeciwieństwie do źródeł odnawialnych, elektrownie jądrowe mogą pracować niemal nieprzerwanie, dostarczając energię niezbędną do funkcjonowania dużych centrów danych. Właśnie dlatego coraz częściej pojawiają się informacje o współpracy firm technologicznych z operatorami energetycznymi oraz o projektach budowy centrów danych w pobliżu źródeł stabilnej energii. Dla inwestorów oznacza to, że rozwój AI może pośrednio zwiększać atrakcyjność przedsiębiorstw związanych z atomem, nawet jeśli nie mają one bezpośredniego związku z branżą technologiczną.

Nie wszystko jest jednak oczywiste

Pomimo rosnącego entuzjazmu sektor jądrowy pozostaje obarczony znaczącymi ryzykami. Największym wyzwaniem są wysokie koszty inwestycyjne oraz długie terminy realizacji projektów. Od decyzji o budowie elektrowni do jej uruchomienia często mija kilkanaście lat. Oznacza to, że wiele obecnych oczekiwań inwestorów może wyprzedzać rzeczywiste korzyści ekonomiczne. Dodatkowo sektor jest silnie uzależniony od decyzji politycznych i regulacyjnych. Zmiana kierunku polityki energetycznej w poszczególnych krajach może istotnie wpływać na perspektywy przedsiębiorstw znajdujących się w portfelach ETF-ów nuklearnych. Nie można również wykluczyć, że część obecnych wycen uwzględnia już bardzo optymistyczny scenariusz rozwoju rynku.

Czy energetyka jądrowa może stać się kolejnym megatrendem inwestycyjnym?

Historia rynków finansowych pokazuje, że największe trendy inwestycyjne często rozwijają się poza głównym nurtem zainteresowania inwestorów. W przypadku sztucznej inteligencji uwaga skupiała się początkowo na producentach chipów i oprogramowania. Obecnie coraz częściej pojawia się pytanie o infrastrukturę niezbędną do utrzymania całego ekosystemu AI. Jeżeli prognozy dotyczące wzrostu zapotrzebowania na energię okażą się trafne, sektor energetyki jądrowej może stać się jednym z pośrednich beneficjentów technologicznej transformacji.

ETF-y nuklearne oferują inwestorom stosunkowo prosty sposób uczestniczenia w tym trendzie, choć – jak każda inwestycja tematyczna – wymagają ostrożności i świadomości ryzyka. Warto w tym miejscu jeszcze raz zwrócić uwagę, że zainteresowanie ETF-ami nuklearnymi rośnie już od jakiegoś czasu. Zatem nie można wykluczyć sytuacji, że w obecnych wycenach rynek może już uwzględniać bardzo optymistyczny scenariusz rozwoju tego rynku w przyszłości. Warto również wspomnieć, że rynek rozwija się już nie tylko wokół tradycyjnych ETF-ów.

W 2026 roku pojawiły się nawet fundusze lewarowane skoncentrowane na pojedynczych spółkach rozwijających małe reaktory modułowe (SMR). To może pokazywać, że z jednej strony emitenci ETF-ów zaczynają traktować sektor jądrowy jako odrębny, szybko rosnący segment rynku, zaś z drugiej strony może również oznaczać, że globalne zainteresowanie tym rynkiem jest już na dość znaczącym poziomie, a zatem „najłatwiejsza” i najbardziej zyskowna część wzrostu tego rynku (bo oczywiście „najłatwiejsza” i najbardziej zyskowna część wzrostu każdego segmentu rynku występuje jeszcze zanim przebije się on do świadomości szerokiego grona społeczności inwestorów) jest już za nami.

Nowa generacja ETF-ów związanych z renesansem atomu

Na fali rosnącego zainteresowania wśród inwestorów tym segmentem rynku pojawiła się nowa generacja ETF-ów związanych z renesansem atomu. W tym gronie jako przykład można wymienić 3 fundusze, których historia funkcjonowania jest dość krótka i których aktywa w zarządzaniu są dużo mniejsze (poniżej 1 miliarda dolarów) niż aktywa zarządzane przez najbardziej znane i popularne ETF-y w tym segmencie rynku.

1. Nuclear Renaissance UCITS ETF (NUKZ) 2024

To jeden z najciekawszych debiutów 2026 roku w Europie. Co prawda, na rynku amerykańskim fundusz faktycznie istnieje od 2024 roku, ale ma on uruchomiony właśnie w 2026 roku swój europejski odpowiednik. Fundusz ten został uruchomiony przez HANetf i jest skierowany do inwestorów europejskich. Jego celem jest objęcie całego cyklu życia energetyki jądrowej – od paliwa uranowego po operatorów elektrowni i technologie SMR.  W przeciwieństwie do starszych ETF-ów nie koncentruje się niemal wyłącznie na górnictwie uranu, lecz uwzględnia również technologie małych reaktorów modułowych, firmy inżynieryjne, operatorów elektrowni, przedsiębiorstwa zajmujące się wzbogacaniem paliwa. Fundusz inwestuje w pełny łańcuch dostaw związany z tzw. jądrowym renesansem.  

2. First Trust Bloomberg Nuclear Power ETF (RCTR)

Fundusz wystartował w  2025 roku i koncentruje się na przedsiębiorstwach czerpiących znaczną część przychodów z działalności związanej z energetyką jądrową. Obejmuje zarówno producentów paliwa, jak i firmy budujące infrastrukturę oraz dostawców technologii. Konstrukcja portfela tego funduszu nie ogranicza się do samych kopalni uranu, lecz opiera się na indeksie Bloomberg Nuclear Power Select Index., obejmujący cały „ekosystem” nuklearny. Zgodnie z klasyfikacją Bloomberga kapitał funduszu rozkłada się niemal po równo na filary infrastruktury i produkcji. 

3. WisdomTree Uranium & Nuclear Energy UCITS ETF (NCLR)

To również jeden z nowszych europejskich produktów (uruchomiony w 2025 roku), który zdobył rozpoznawalność dzięki połączeniu ekspozycji na producentów uranu i spółki związane z energetyką jądrową. Wśród inwestorów europejskich jest często postrzegany jako alternatywa dla globalnych funduszy uranowych (URA czy NLR). Fundusz skupia się na przedsiębiorstwach powiązanych z energią nuklearną oraz górnictwem uranu.   

Podsumowanie

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Boom na sztuczną inteligencję otworzył nowy rozdział w dyskusji o przyszłości energetyki. Rosnące potrzeby energetyczne centrów danych sprawiają, że energetyka jądrowa wraca do debaty gospodarczej nie tylko jako narzędzie walki z emisjami, ale również jako potencjalny fundament cyfrowej gospodarki przyszłości.

Jeszcze kilka lat temu większość ETF-ów nuklearnych była w praktyce zakładem na cenę uranu. Dziś coraz więcej nowych funduszy oferuje ekspozycję na cały ekosystem energetyki jądrowej – od wydobycia paliwa, przez technologie SMR, aż po operatorów elektrowni, którzy mogą stać się jednymi z największych beneficjentów gwałtownie rosnącego zapotrzebowania na energię ze strony sztucznej inteligencji.

W rezultacie ETF-y nuklearne przestają być niszowym produktem dla wąskiej grupy inwestorów i stają się jednym z najbardziej interesujących sposobów uzyskania ekspozycji na być może jeden z ważniejszych trendów inwestycyjnych obecnej dekady.