Wpadki w funduszach obligacji korporacyjnych to ryzyko, z którym trzeba się liczyć

Do tej pory w podobnej sytuacji znalazło się co najmniej kilka funduszy. Część z nich odrobiła już straty, niektóre zostały zamknięte. Każdy z nich odczuł jednak niezadowolenie klientów, którzy przez kilka kolejnych miesięcy wypłacili z funduszy znaczne środki.

Najgłośniejszym przypadkiem było zawieszenie wycen kilku funduszy DWS TFI w marcu 2009 roku. Po trwającej kilka dni niepewności, wynikającej z trudności oszacowania obligacji strukturyzowanych będących w ich portfelach (Eirles Three Ltd i Earls Eight Ltd), zrealizowano straty, co doprowadziło do znacznych przecen jednostek 3 funduszy. Najbardziej ucierpiał DWS Płynna Lokata Plus FIO, który stracił aż -12,3%. Jednostka DWS Dłużnych Papierów Wartościowych FIO spadła o -3,4%, a DWS Płynna Lokata FIO -3,7%. Klienci zareagowali praktycznie od razu. Jeszcze w marcu wypłacili z tych funduszy ok. 80 mln zł. Zarządzane aktywa skurczyły się o ponad jedną trzecią.

Fundusz DWS Płynna Lokata Plus FIO nie zdołał już odrobić strat. Kilkanaście miesięcy później, z końcem 2010 r. towarzystwo go zlikwidowało. Jednostka DWS Dłużnych Papierów Wartościowych (obecnie Investor Obligacji) odrobiła stratę w 8 mies., a DWS Płynna Lokata FIO ( Investor Płynna Lokata FIO) potrzebowała na to 14 mies. Zmieniono wówczas radykalnie strategię w ramach tych funduszy, redukując całkowicie zaangażowanie na rynku długu korporacyjnego. Dopiero w 2011 roku zaledwie kilka procent portfela ulokowano w tę klasę aktywów. Wprawdzie jednostki obu funduszy poruszają się obecnie dość stabilnie, jednak wypracowywane stopy zwrotu są na tyle słabe, iż w naszych comiesięcznych rankingach okupują ostatnie miejsca.


Innym, głośnym przypadkiem były spadki wycen kilku funduszy w maju 2009 roku, na skutek problemów spółki odzieżowej Reporter, która nie wykupiła obligacji w terminie. Najbardziej straciła jednostka Skarbiec-Gotówkowy, której wartość w ciągu dnia spadła o -4,0%. Obligacje Reportera miały w swoich portfelach także m.in. CitiPłynnościowy SFIO – ob. Funduszy Korporacyjny oraz Legg Mason Pieniężny FIO. W ich przypadku już wcześniej dokonano kilka razy urealnienia wyceny omawianego papieru, w wyniku czego jednostki tych funduszy (szczególnie CitiPłynnościowy SFIO) odnotowywały znaczące spadki wartości. Wszystkie te fundusze zdołały odrobić straty, Skarbiec Gotówkowy potrzebował na to aż 15 miesięcy. Dziś już nie ma tego funduszu, w lutym 2011 roku został zlikwidowany. Fundusze z Legg Mason TFI nie odnotowały zwiększonych odpływów środków. Jednak trzeba dodać, iż są to jedne ze słabszych rozwiązań w grupie funduszy gotówkowych.

Kolejnym przypadkiem był spadek wyceny funduszu Arka BZ WBK Ochrony Kapitału w październiku 2008 roku, jednym z najtrudniejszych okresów dla rynku długu (upadek Lehman Brothers). Głównie w wyniku odpisu jednego ze składników portfela – obligacji zagrożonego bankructwem Landsbanki Islands, jego jednostka w skali miesiąca straciła -3,7%. Zarządzającemu 8 miesięcy zajęło odrobienie strat. Klienci w ciągu zaledwie miesiąca wycofali z funduszu ponad -0,5 mld zł, a wciągu pół roku -1,2 mld zł. W efekcie aktywa funduszu skurczyły się o ponad dwie trzecie do 0,6 mld zł w marcu 2009 roku. Wprawdzie w kolejnych 2 latach wypadał całkiem nieźle (w 2009 roku wypracował nawet trzeci wynik w grupie), to jednak od kilkunastu miesięcy nie może pochwalić się nadzwyczajnymi wynikami. Po części można to przypisywać zmniejszeniu ekspozycji na rynek długu korporacyjnego.

Najnowszym przypadkiem na naszym rynku jest sprzedaż z 30% dyskontem obligacji DSS przez Copernicus Capital TFI. W efekcie jednostka funduszu Copernicus Dłużnych Papierów Korporacyjnych, w którego portfelu się znajdowały, na początku marca tego roku straciła na wartości -1,7%. Część klientów zareagowała od razu, wypłacając w marcu ponad -12 mln zł. W ciągu półtora miesiąca fundusz odrobił już ok. 2/3 straty, a rentowność w skali roku wciąż wygląda atrakcyjnie (ponad 7%).

Wszystkie te przypadki pokazują, iż ryzyko emitenta to nie tylko zapis w statucie, ale realne ryzyko, z którym należy się liczyć, inwestując w fundusz dłużny, szczególnie papierów korporacyjnych. Całkowite wyeliminowanie go jest praktycznie niemożliwe w tego typu funduszach, ale istnieje szereg mechanizmów pozwalających na jego minimalizowanie (odpowiednie zabezpieczenia, dywersyfikacja, system scoringowy). Ważne jest aby rozumieć to ryzyko i znać charakter funduszu, w który się inwestuje. Ogromną pomocą mogą się tu okazać nasze ratingi, w których przybliżamy charakterystyki funduszy, wskazując na potencjalne ryzyka z nimi związane.

Anna Zalewska, starszy analityk
Analizy Online

Reklama

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się