Europa przesuwa kapitał do obligacji

Do europejskich funduszy nadal płyną dziesiątki miliardów euro. Na rynku akcji nowe środki trafiają przede wszystkim do strategii pasywnych. W obligacjach większe napływy nadal notują fundusze aktywnie zarządzane.

Reklama

Europejskie UCITS i alternatywne fundusze inwestycyjne, czyli AIF-y, pozyskały w maju łącznie 94 mld euro netto – wynika z najnowszego zestawienia European Fund and Asset Management Association. Miesiąc wcześniej napływ wynosił 100 mld euro. Same UCITS zebrały 79 mld euro. Do długoterminowych UCITS, czyli po wyłączeniu funduszy rynku pieniężnego, trafiło 70 mld euro. Z tej kwoty 39 mld euro przypadło na fundusze działające w formule ETF, wobec 38 mld euro w kwietniu. ETF-y odpowiadały więc za niemal 56 proc. majowego napływu do długoterminowych UCITS.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Wśród poszczególnych kategorii długoterminowych UCITS największą sprzedaż netto odnotowały fundusze obligacji. Pozyskały 35 mld euro, o 12 mld euro więcej niż w kwietniu. Fundusze akcji zebrały 18 mld euro, wobec 28 mld euro miesiąc wcześniej, natomiast do produktów wieloassetowych trafiło 13 mld euro – tyle samo co w kwietniu.

Fundusze rynku pieniężnego pozyskały dodatkowo 9 mld euro, a AIF-y zakończyły maj z napływem 15 mld euro. Wartość aktywów europejskich UCITS i AIF-ów zwiększyła się w ciągu miesiąca o 3,3 proc., do 27,2 bln euro.

Savvas Antoniou z EFAMA ocenił, że dobre zachowanie światowych rynków akcji stworzyło korzystne otoczenie dla funduszy długoterminowych. Utrzymująca się niepewność dotycząca geopolityki, polityki pieniężnej i perspektyw gospodarczych sprawiała jednak, że inwestorzy zachowywali ostrożność przy alokowaniu kapitału. Zdaniem EFAMA przyczyniło się to do wysokiego napływu do funduszy obligacji.

Podobny obraz wyłania się z raportu Morningstar za drugi kwartał 2026 roku. Europejskie fundusze otwarte i ETF-y objęte bazą Morningstar pozyskały w tym okresie 188 mld euro netto. Według danych porównawczych przedstawionych w najnowszym raporcie w pierwszym kwartale napływ wyniósł 203 mld euro. Fundusze dłużne zebrały 84,1 mld euro, wobec 75,7 mld euro w pierwszym kwartale. Fundusze akcji pozyskały 72,4 mld euro, mniej niż 98,6 mld euro kwartał wcześniej. Obligacje odpowiadały więc za około 44,7 proc. całego kwartalnego napływu, a akcje za około 38,5 proc.

Danych EFAMA i Morningstar nie należy bezpośrednio sumować ani traktować jako dwóch identycznych zbiorów. EFAMA agreguje dane o sprzedaży netto UCITS i AIF-ów przekazywane przez krajowe stowarzyszenia z 29 państw europejskich. Morningstar posługuje się własną bazą funduszy oraz szacuje przepływy na podstawie zmian aktywów, po skorygowaniu ich m.in. o wyniki inwestycyjne, wypłaty i reinwestycję dochodów oraz wybrane zdarzenia korporacyjne.

Oba zestawienia pokazują jednak podobny kierunek w analizowanych okresach. Napływy do funduszy obligacji były wyższe niż do funduszy akcji. Wzrosły również względem poprzedniego miesiąca i kwartału, podczas gdy sprzedaż netto produktów akcyjnych osłabła.

Nie oznacza to odwrotu od rynku akcji. W drugim kwartale fundusze akcyjne nadal pozyskały ponad 70 mld euro. Dane pokazują natomiast istotne przesunięcia pomiędzy poszczególnymi strategiami i regionami. Fundusze inwestujące w amerykańskie i globalne spółki o mieszanym profilu, czyli łączące cechy spółek wzrostowych i wartościowych, pozyskały w drugim kwartale łącznie 88,2 mld euro. Kwota ta była wyższa od całkowitej sprzedaży netto funduszy akcyjnych, co oznacza, że napływy do tych kategorii były częściowo równoważone umorzeniami w innych segmentach rynku akcji. Fundusze technologiczne zebrały 11,7 mld euro – najwięcej od pierwszego kwartału 2021 roku.

Równie istotny jest podział pomiędzy zarządzaniem aktywnym i pasywnym. Strategie pasywne przejęły w drugim kwartale 75 proc. całego napływu do funduszy objętych analizą Morningstar. Przy łącznej sprzedaży netto wynoszącej 188 mld euro odpowiadało to około 141 mld euro nowych środków.

Za przewagą pasywnego zarządzania stał przede wszystkim rynek akcji. Pasywne fundusze akcyjne, obejmujące zarówno ETF-y indeksowe, jak i tradycyjne fundusze indeksowe, pozyskały 89,9 mld euro. Z aktywnie zarządzanych funduszy akcji odpłynęło jednocześnie 17,8 mld euro.

Na rynku długu układ był odwrotny. Aktywnie zarządzane fundusze obligacji pozyskały w drugim kwartale 47,6 mld euro, natomiast do pasywnych produktów dłużnych trafiło 36,6 mld euro. Fundusze aktywne odpowiadały więc za około 56,5 proc. napływu do produktów obligacyjnych, a pasywne za około 43,5 proc.

Przewaga aktywnych funduszy obligacji w sprzedaży netto była widoczna również w pierwszym kwartale 2026 roku. Aktywne strategie dłużne zebrały wtedy 49 mld euro, wobec 13,6 mld euro napływu do funduszy pasywnych. Na rynku akcji strategie pasywne pozyskały 108 mld euro, podczas gdy z funduszy aktywnych odpłynęło 12,7 mld euro.

Na rynku obligacji aktywny zarządzający może oddziaływać na wynik portfela za pomocą wielu decyzji. Może zmieniać duration, czyli wrażliwość portfela na zmiany rentowności, wybierać poszczególne odcinki krzywej dochodowości, ustalać udział obligacji skarbowych i korporacyjnych, zarządzać jakością kredytową, ekspozycją walutową i zabezpieczeniem ryzyka kursowego. Fundusz indeksowy musi natomiast prowadzić portfel zgodnie z zasadami przyjętymi w metodologii odwzorowywanego indeksu. Nie musi zawsze kupować wszystkich papierów wchodzących w jego skład, ponieważ może stosować próbkowanie portfela albo replikację syntetyczną, ale zakres jego decyzji pozostaje podporządkowany celowi odwzorowania benchmarku.

Morningstar wskazuje, że najmniej możliwości wykorzystania nieefektywności występuje na najbardziej płynnych rynkach obligacji skarbowych. Więcej może pojawiać się w obligacjach przedsiębiorstw oraz długu sekurytyzowanym. Mniejsze, bardziej złożone i rzadziej handlowane emisje wymagają dokładniejszej analizy wyceny, ryzyka kredytowego i struktury instrumentu. Może to tworzyć przestrzeń dla aktywnej selekcji, ale nie gwarantuje, że każdy aktywny fundusz pokona strategię pasywną.

Danych EFAMA o napływach do ETF-ów nie należy więc automatycznie utożsamiać z danymi dotyczącymi zarządzania pasywnego. Większość europejskich aktywów ETF nadal znajduje się w produktach indeksowych, ale segment aktywnych ETF-ów szybko rośnie. Aktywa europejskich aktywnych ETF-ów osiągnęły na koniec czerwca 2026 roku 108,3 mld euro. Były niemal trzykrotnie wyższe niż na koniec 2023 roku, ale nadal stanowiły relatywnie niewielką część całego europejskiego rynku ETF-ów.