Regularnie inwestując, szybciej odrabiamy straty

Najwięcej kapitału do funduszy akcyjnych napływa pod koniec hossy. Zazwyczaj jest to okres, w którym rośnie zainteresowanie giełdą i inwestycjami ze strony mediów. Rynkowej euforii towarzyszy zgiełk i natłok informacji, w której podjęcie właściwych decyzji inwestycyjnych staje się niemożliwe. Dokładnie z taką sytuacją mieliśmy do czynienia przed dwoma laty. Najwięcej środków do funduszy akcyjnych napłynęło w przeddzień bessy. W czerwcu 2007 roku saldo wpłat i wypłat w funduszach akcji wyniosło +4 mld złotych, a w całym II kwartale blisko +9 mld złotych. Biorąc pod uwagę siłę oraz gwałtowny charakter napływu środków nie można wykluczyć, że większość kapitału była w owym czasie inwestowana w sposób jednorazowy. Oznacza to, że w kolejnych kilkunastu miesiącach, w których indeks WIG spadł o ponad -60%, ta grupa inwestorów poniosła dotkliwe straty.

W wersji PDF: Saldo wpłat i wypłat do funduszy akcji na tle rocznej stopy zwrotu WIG

Istnieje sposób, aby zmniejszyć ryzyko złego timingu. Regularne inwestowanie, bo o nim mowa, nie jest co prawda cudownym sposobem na zyski, ale pozwala ograniczyć straty w czasie bessy lub załamania cen akcji. Niestety jego zalety są widoczne prawie wyłącznie w czasach dekoniunktury lub okresach znacznych wahań, natomiast wady są widoczne w czasie wzrostów. Jednak z uwagi na fakt, że większość inwestorów zaczyna swoje inwestycje u schyłku hossy, wciąż za mało z nich korzysta z tego sposobu rozpoczynania inwestycji.

W wersji PDF: Przebieg inwestycji regularnej w przeciętny fundusz akcji polskich (SAFU_AKP_UN) od lipca 2007

Jedną z głównych zalet regularnego inwestowania jest zmniejszenie ryzyka rozpoczęcia inwestycji w niewłaściwym momencie. W czasie bessy regularne inwestowanie prowadzi do zmniejszenia różnicy pomiędzy wpłaconym kapitałem a bieżącym stanem portfela, czyli do ograniczenia strat w kapitale. Jest to wynik uśrednienia ceny nabycia jednostki funduszu. Możliwość zakupu na górce zostaje wykluczona przez sposób wpłat, które są rozłożone w czasie. Widać to doskonale na przykładzie ostatniej bessy. Przyjmijmy, że dokonywaliśmy regularnych wpłat w wysokości 1 tys. zł na koniec każdego miesiąca, zaczynając od końca lipca 2007 roku. Środki, łącznie 24 tys. zł, lokowaliśmy w przeciętny fundusz akcji polskich, który obrazuje średnia funduszy akcji polskich (SAFU_AKP_UN). Gołym okiem widać, że poziom obecnej straty jest zdecydowanie niższy w przypadku inwestycji regularnej niż dla inwestycji jednorazowej rozpoczętej w tym samym momencie. Po 24 miesiącach trwania inwestycji różnica pomiędzy kapitałem wpłaconym a kapitałem zgromadzonym wynosi dla systemu regularnych wpłat niespełna -1,9 tys. zł, a niedobór w stosunku do zainwestowanego kapitału wynosi -7,35%. Inwestor, który w tym samym czasie zainwestował środki w sposób jednorazowy, wykazuje stratę kapitału na poziomie -43%, zaś różnica pomiędzy posiadanym obecnie kapitałem a wpłaconym wynosi -8,4 tys. zł. Z tego powodu inwestor, który inwestował regularnie, wymaga obecnie niższej stopy zwrotu, aby odrobić poniesione straty i gwarantuje mu to poziom zwrotu wynoszący niecałe +8%. Osoba, która zainwestowała swoje środki jednorazowo w celu odrobienia strat, musi osiągnąć aż +78% zysku.

W wersji PDF: Inwestycja jednorazowa w przeciętny fundusz akcji polskich

W ocenie zalet i wad regularnego inwestowania bardzo ważnym elementem jest również samopoczucie inwestora, które ma związek z przebiegiem jego inwestycji. Dla naszego przykładu maksymalna przejściowa strata na kapitale w przypadku inwestora, który nie inwestował regularnie, wynosiła -64%. Natomiast inwestor, który wybrał regularny system wpłat w tym samym momencie tj. w lutym tego roku, posiadał stratę na poziomie -47%. W związku z tym emocje inwestora inwestującego regularnie powinny być znacznie mniejsze, co sprawia, że niższe jest prawdopodobieństwo, że przerwie lub np. wycofa się ze swojej inwestycji.

Ostatnia 2 lata to doskonały przykład na to, że regularne inwestowanie daje dobre efekty w czasie bessy, jednak nie jest ono pozbawione wad. W okresie hossy stopa zwrotu z inwestycji regularnej jest zdecydowanie niższa niż w przypadku inwestycji jednorazowej dokonanej w okolicach dna giełdowej koniunktury. Dodatkowo w przypadku inwestycji regularnej wraz z kolejnymi wpłatami zwiększa się poziom zainwestowanego kapitału, co sprawia, że każda dopłata ma coraz mniejszy wpływ na ogólny poziom zainwestowanych aktywów. Tym samym zgromadzony kapitał jest coraz bardziej zależny od giełdowych trendów, aż w końcu staje się niewrażliwy na kolejne dopłaty. Z tego też względu regularne inwestowanie jest sposobem, który pozwala na organicznie ryzyka niewłaściwego rozpoczęcia inwestycji, a upływ czasu i wzrost zgromadzonego kapitału sprawia, że uśrednianie ceny zakupu jednostki traci na znaczeniu.

Chociaż wykorzystanie regularnych wpłat wydaje się proste, to jednak w praktyce stosują go przeważnie inwestorzy, którzy mają programy regularnego inwestowania. Inwestorzy posiadający wolne środki zazwyczaj wolą dokonywać jednorazowych inwestycji ponosząc przy tym ryzyko niewłaściwego momentu jej rozpoczęcia. Warto się jednak zastanowić w jaki sposób dzisiaj, czyli po kilkudziesięcioprocentowym od lutego wzroście cen akcji zaczynać nowe inwestycje. Nie powinniśmy mieć wątpliwości, że w przypadku korekty wycen akcji, regularne i stopniowe budowanie portfela pozwoli nam szybciej odrobić poniesione straty.