Przegląd ocen ratingowych – kwartał dynamicznych wzrostów i zdecydowanych przecen

Dynamika na rynkach w trakcie minionego kwartału była bardzo wyraźna, pozostawiając inwestorów w mieszanych nastrojach. Z jednej strony, w omawianym okresie osoby lokujące kapitał na GPW oraz na giełdach akcji w USA miały w wielu przypadkach powody do zadowolenia. Indeks WIG odnotował bowiem imponujący wzrost o 16,0%, podczas gdy amerykański S&P500 zyskał 2,0% przy znaczącym zróżnicowaniu pomiędzy sektorami. Przy dominującej przewadze WIG20 to fundusze akcji polskich o uniwersalnej strategii były w minionym kwartale zdecydowanymi liderami pod względem stóp zwrotu. W przypadku zaś budzących wyjątkowo dużo emocji spółek technologicznych zza oceanu obraz sytuacji nie był już jednak jednoznacznie pozytywny, a wiele rynków rozwiniętych doświadczyło korekty.

Reklama

Z drugiej strony, co jest szczególnie istotne na naszym rynku funduszy, gdzie produkty dłużne są najpopularniejszym segmentem wśród klientów detalicznych, mieliśmy do czynienia z niekorzystną koniunkturą na rynku obligacji. W ujęciu zagregowanym (do poziomu średniego wyniku w grupie) łatwo zauważalna jest prawidłowość, że skala spadków była zależna od profilu produktów. Mówiąc precyzyjnie – o ile średnia wśród rozwiązań z grupy polskich papierów dłużnych papierów skarbowych krótkoterminowych ukształtowała się na poziomie -0,1%, to już w przypadku pozostałych strategii straty były bardziej odczuwalne. Dość wspomnieć, że fundusze papierów dłużnych polskich uniwersalne straciły przeciętnie -3,8%, a papierów dłużnych polskich skarbowych aż -4,6%.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Ta specyficzna sytuacja rynkowa – rozumiana jako wyjątkowo silna różnica pomiędzy siłą spółek dużych (WIG20 z wynikiem 16,6%) a małych (sWIG80 z zyskiem 0,1%) znalazła odzwierciedlenie w bardzo dużych różnicach pomiędzy wynikami wypracowanymi przez poszczególne produkty akcyjne. Dwa z nich pożegnały się ze swoimi dotychczasowymi najwyższymi notami 5 gwiazdek. Z kolei zdecydowana przecena na rynku obligacji w minionym kwartale sprawiła, że w tabelach wyników wyżej znalazły się produkty o bardziej zachowawczym profilu.

Spadki w Ratingach
Jeśli chodzi o fundusze, których kondycja uległa w minionym kwartale pogorszeniu, na szczególną uwagę zasługuje między innymi Rockbridge Neo Akcji Małych Spółek. O ile jeszcze na koniec czerwca parametry IR, mierzące efektywność zarządzania, znajdowały się na przeciętnym poziomie w horyzoncie roku i trzech lat, to na koniec września mieliśmy do czynienia z wyraźnie gorszym obrazem sytuacji. Dla każdego z analizowanych okresów (tj. dla 12, 36 i 60 miesięcy) fundusz należał bowiem pod względem tych miar do najsłabszych produktów w grupie. Jednocześnie w zestawieniu kwartalnych stóp zwrotu znalazł się na ostatnim miejscu w tabeli (wynik 0,6% przy średniej 9,1%). Również w ramach bloku oceny za powtarzalność alfy fundusz wypada wyraźnie słabiej od konkurentów w każdym z analizowanych okresów. Ogólnego obrazu produktu nie broni wysoka ocena w obszarze maksymalnego obsunięcia kapitału, w związku z czym obniżyliśmy ocenę do poziomu 2 gwiazdek. W ramach tej grupy produktowej spadki dotknęły także dwa inne rozwiązania.

W przypadku Pekao Dynamicznych Spółek zmiana oceny wynikała jednak nie tyle ze zdecydowanego pogorszenia kondycji (jak w przypadku wcześniej wymienionego funduszu z oferty Rockbridge TFI), co z konsekwentnie niskiego poziomu wskaźników efektywności. Na koniec września dla każdego z trzech okresów znajdowały się one bowiem na poziomie najsłabszych 35% obserwacji. Obniżyliśmy ocenę z 3 do 2 gwiazdek.

Z kolei Erste Akcji Małych i Średnich Spółek zakończył kwartał „w środku stawki”. Mowa tutaj zarówno o 3-miesięcznej stopie zwrotu (9,2%), jak i przede wszystkim o wskaźnikach efektywności IR, które ukształtowały się na przeciętnym poziomie w każdym z analizowanych okresów. Jednoocznie pod względem tego parametru w 5-letnim okresie fundusz wciąż należy do 15% najlepszych w grupie. Nie jest to zatem przypadek dramatycznego spadku konkurencyjności, ale uznaliśmy pogorszenie sytuacji za zbyt znaczące, by utrzymać status 5 gwiazdek.

Z podobną sytuacją utraty najwyższej noty mieliśmy do czynienia w przypadku reprezentanta najbardziej zyskownej w minionym kwartale grupy funduszy akcji polskich o uniwersalnej strategii (średnia na poziomie 14,3%), PZU Akcji Polskich (9,7%). Chociaż wskaźnik efektywności zarządzania IR w 5-letnim okresie wciąż należy do 15% najlepszych obserwacji w grupie, to jednak w średnim okresie 3 lat spadł ostatnio do poziomu 35% najlepszych (Ranking 4a), a dla krótkiego okresu na koniec września fundusz uplasował się wśród 35% najsłabszych rozwiązań (Ranking 2a). Jednocześnie wypracowana w trakcie kwartału stopa zwrotu była jedną z najniższych w grupie.

Wśród funduszy akcji polskich o uniwersalnej strategii trudny kwartał ma za sobą także QUERCUS Agresywny – z wynikiem 9,5% znalazł się na dole tabeli z kwartalnymi stopami zwrotu. Utrzymuje się ponadto słabsza kondycja Skarbiec Akcji Polskich (11,0%). Wciąż należy on do nielicznej reprezentacji funduszy, których wskaźniki efektywności IR znajdują się wśród 15% najsłabszych obserwacji w grupie porównawczej w każdym z okresów uwzględnianych w analizie. Zarówno dla 12, 36, jak i 60 miesięcy Ranking cząstkowy wynosi najniższe 1a.

Pogorszenie sytuacji odnotowaliśmy ponadto w przypadku ING Zrównoważony. W trakcie roku nastąpił wyraźny spadek efektywności w krótkim terminie (tzw. dla obserwacji rocznych) do poziomu 35% najsłabszych funduszy grupie. Przy utrzymywaniu się wskaźników IR na przeciętnym poziomie w średnim oraz w długim okresie oraz zbliżonych do średniej notach cząstkowych w innych obszarach ceny efektywnościowo-ilościowej obniżyliśmy ocenę do neutralnego poziomu 3 gwiazdek.

Z utratą neutralnych not musiały się natomiast liczyć dwa produkty dłużne. W przypadku Generali Korona Obligacje (kwartalny wynik -4,8% przy średniej -3,8%) istotny wpływ na obniżkę miała nota cząstkowa w obszarze maksymalnego obsunięcia kapitału w długim horyzoncie – ocena ta należy bowiem do jednych z najsłabszych w grupie. W długim 5-letnim okresie efektywność zarządzania środkami należy do 15% najsłabszych obserwacji w grupie, co również silnie ciąży końcowej nocie. Dosyć zbliżoną sytuację mamy także w przypadku Ipopema Obligacji Uniwersalny. Długoterminowy parametr efektywność IR również należy do 15% najsłabszych w grupie, ocena za maksymalne obsunięcie kapitału jest najniższą w grupie, a tego obrazu nie jest w stanie przeważyć przeciętna ocena w obszarze powtarzalności Alfy.

Awanse w Ratingach
W uwarunkowaniach dynamicznej sytuacji na rynku akcji w Polsce znalazły się także produkty, który okazały się beneficjentami rozkładu sił na GPW, a na szczególną uwagę zasługują naszym zdaniem dwa z nich.

Pierwszym z takich funduszy był ING Akcji (15,3%). Według danych na koniec września wskaźniki efektywności zarządzania IR znajdowały się wśród 35% najlepszych obserwacji dla każdego z analizowanych okresów. Jednoczenie na poziomie wyższym od przeciętnego ukształtowały się noty cząstkowe w obszarach powtarzalności alfy i maksymalnego obsunięcia kapitału. Podnieśliśmy ocenę ratingową do 4 gwiazdek.

Drugim z produktów, które pozytywnie wyróżniły się na tle konkurentów był VIG / C-QUADRAT Akcji. Chociaż sama stopa zwrotu (14,2%) znalazła się na przeciętnym poziomie, to jednak wyraźnej poprawie uległy wskaźniki efektywności zarządzania. Zarówno w krótkim (12 miesięcy), jak i średnim (36 miesięcy) okresie należały na koniec września do 15% najlepszych obserwacji w grupie. Pewną ciekawostką może być w tym przypadku szczegół związany z metodyką naszych obliczeń. Fundusze, które nie posiadają odpowiednio długiej historii funkcjonowania otrzymują bowiem w naszych notach cząstkowych neutralną notę na poziomie 3. Przy obecnie dobrej koniunkturze tego funduszu już przy następnym przeglądzie ocen ratingowych ta krótsza historia notowań może przestać w pewien sposób „ciążyć” końcowej ocenie. Tymczasem na koniec września fundusz uzyskał od nas ocenę 3 gwiazdek.

Fundusze z niejednorodnych grup produktowych
Poza funduszami należącymi do jednorodnych grup produktowych w trakcie trzeciego kwartału oceniliśmy ponadto 5 niestandardowych rozwiązań, które uzyskują finalną notę na podstawie indywidualnego podejścia i analizy.

W przypadku Millennium Plan Wyważony (część inwestorów może pamiętać fundusz pod wcześniejszą nazwą Millennium Globalny Stabilnego Wzrostu) zdecydowaliśmy się na utrzymanie wcześniejszej, neutralnej noty, na poziomie 3 gwiazdek. Jak zaznaczyliśmy w treści Ratingu stopy zwrotu na przestrzeni ostatnich lat pozostają zbliżone do przeciętnego rezultatu w grupie. Po zauważalnie słabszym 2022 roku nastąpiła poprawa wyników w ujęciu relatywnym, jednak nie na tyle istotna, żeby przełożyło się to na trwałą przewagę nad konkurentami w długim okresie.

Natomiast na poziomie 4 gwiazdek utrzymaliśmy ocenę dla PZU Globalny Akcji Medycznych. Wciąż bardzo pozytywnie odnosimy się do tego interesującego produktu, który wypełnia niszę na rodzimym rynku i umożliwia inwestorom zbudowanie „czystej” ekspozycji na szeroko rozumiany sektor ochrony zdrowia. Fundusz regularnie wypada korzystnie na tle swojego benchmarku w średnim okresie pod względem osiąganej stopy zwrotu i stanowi propozycję jako dodatek do szerszego portfela akcyjnego.

Dotychczasową notę 4 gwiazdek utrzymał ponadto ING Globalny Akcji Dywidendowych. Fundusz pozostaje interesującą z perspektywy rodzimego inwestora możliwością partycypacji w koniunkturze rynków rozwiniętych. Zgromadzone środki lokowane są w tytuły uczestnictwa funduszu źródłowego Goldman Sachs Global Equity Income, w przypadku którego trwałą preferencją przy selekcji spółek do portfela jest trwałości i atrakcyjność wypłacanych przez nie dywidend.

Najwyższą notą 5 gwiazdek zdecydowaliśmy się wyróżnić Erste Umiarkowany – kolejnego obok Millennium Plan Wyważony reprezentanta grupy funduszy mieszanych zagranicznych stabilnego wzrostu. Obok wyróżniających stóp zwrotu atutem funduszu pozostaje również relatywnie niski poziom zmienności, mierzony odchyleniem standardowym oraz niewielka skala miesięcznych obsunięć kapitału w ostatnich pięciu latach. Osiągane wyniki nie były okupione ponadprzeciętnymi wahaniami wartości inwestycji. Zdecydowanie pozytywny obraz funduszu zakłócającą jedynie opłaty, które znajdują się nieco powyżej średniej rynkowej.

W ramach przeglądu opartego na danych na 30.09.2026 oceniliśmy 155 produktów. Obok produktów, które uzyskują ocenę w oparciu o wystandaryzowaną metodykę w części efektywnościowo-wynikowej przyznajemy oceny również funduszom z niehomogenicznych grup produktowych. Łącznie na 30.09. Rating Analiz Online posiadało 191 funduszy, z czego 3 Ratingi miały status „Zawieszone”.