Ponad połowa Polaków planuje więcej oszczędzać, ale wciąż boimy się inwestować

Jak wynika z badania Finax „Financial Wellness Index”, 52% Polaków deklaruje, że w 2026 r. chce oszczędzać więcej niż dotychczas, a dwóch na pięciu badanych planuje poszerzyć swoją wiedzę na ten temat. Zdecydowanie rzadziej w odpowiedziach pojawiły się aspiracje związane z inwestowaniem i budowaniem kapitału w długim terminie. Inwestować więcej planuje w tym roku jedynie 30% badanych, a zaledwie 35% osób chce rozwijać swoją wiedzę w tym zakresie. 34% respondentów deklaruje chęć rozpoczęcia odkładania na emeryturę.

Reklama

– Noworoczne deklaracje społeczeństwa w zakresie finansów są racjonalne i ostrożne. Chcemy oszczędzać, chcemy się uczyć, ale z rezerwą podchodzimy do pomnażania kapitału. Polacy bardzo nie lubią ryzyka, więc wolą trzymać pieniądze pod poduszką albo w banku. Tymczasem brak inwestowania oznacza w praktyce godzenie się na stopniową utratę wartości zgromadzonych środków. Oszczędzanie to naturalnie właściwy krok. Problem w tym, że samo długoterminowe odkładanie pieniędzy nie wystarczy, by zbudować finansowe bezpieczeństwo na dekady wprzód. Pieniądze muszą pracować, a nie topnieć na nisko oprocentowanej lokacie – komentuje Przemysław Barankiewicz, dyrektor Finaxa, inwestycyjnego robodoradcy.

Kobiety chcą wiedzieć więcej o oszczędzaniu, mężczyźni inwestują

Kobiety częściej niż mężczyźni deklarują chęć zwiększania wiedzy na temat oszczędzania. Wśród ogółu badanych, najbardziej skłonni do rozwoju kompetencji w tym obszarze są Zetki i młodzi milenialsi. Aż 53% osób w wieku 18–24 l. i 48% w grupie 25–34 l. chce lepiej zrozumieć, jak efektywnie odkładać pieniądze.

Chęć zwiększenia oszczędności również częściej wskazują kobiety (56% vs 48%). Najwięcej deklaracji w podziale na wiek respondentów pojawia się tu wśród młodych dorosłych – 59% w wieku 18–24 lata i 58% w grupie 25–34 lata.

Inwestowanie pozostaje z kolei domeną mężczyzn. To oni częściej deklarują zarówno chęć zwiększania wiedzy o inwestowaniu, jak i realnego zwiększenia aktywności w tym obszarze. Największą otwartość na inwestowanie widać wśród osób w wieku 25–34 lata (46%), natomiast najmniejszą w grupie seniorów, czyli osób powyżej 55 r.ż. (28%). Co ciekawe, Zetki (18–24 lata) obecnie najczęściej deklarują chęć inwestowania większych kwot niż dotychczas (40%), co może świadczyć o rosnącej akceptacji ryzyka wśród młodego pokolenia.

– Młodzi coraz częściej regularnie oszczędzają i są świadomi, że sami muszą zatroszczyć się o swoją finansową przyszłość. Interesują się inwestowaniem i szukają alternatyw dla lokaty, na której po uwzględnieniu inflacji się realnie nie zarabia. Wyzwaniem jest odciągnięcie ich od szukania złudnych, szybkich zysków w bardzo ryzykownych kryptowalutach, na rynku Forex czy kontraktach CFD, gdzie większość inwestorów traci, i skierowanie w stronę bezpiecznego inwestowania długoterminowego. To wymaga jednak ciągłego podnoszenia poziomu edukacji finansowej, jeszcze zanim młodzi inwestorzy wejdą na ten rynek – mówi Przemysław Barankiewicz.

Oszczędzanie na jesień życia

Chęć oszczędzania na emeryturę częściej zgłaszają kobiety, a najwyższy odsetek takich deklaracji pojawia się w grupie 45–54 lata (47%), czyli wśród osób, dla których perspektywa zakończenia aktywności zawodowej przestaje być abstrakcją.

– Ponad jedna trzecia Polaków deklaruje na 2026 r. plany rozpoczęcia odkładania na emeryturę, w tym niezmiennie najczęściej wskazują tak przedstawiciele pokolenia X. 34% ogółu badanych to jednak wciąż za mało, by mówić o realnej zmianie trendu – komentuje dyrektor Finaxa.

Ekspert podkreśla, że dominacja krótkoterminowych celów nad długoterminowym myśleniem o finansach to jeden z największych problemów, z jakimi mierzy się dziś polskie społeczeństwo, co niestety może przełożyć się na emerytalne ubóstwo za dekady.

– To nie są słowa na wyrost. Stopa zastąpienia, czyli relacja emerytury do wynagrodzenia, będzie drastycznie spadać. Z połowy dzisiejszej pensji do zaledwie 1/4 w 2060 r. Warto podejść do tematu finansów strategicznie, i to jak najszybciej. Kontrolować wydatki, odkładać stałą sumę pieniędzy procentowo od swoich dochodów, najlepiej na początku miesiąca. Dodatkowe wpływy pieniężne, jak premia, również dobrze jest od razu odkładać, a nie konsumować. Jak już mamy zbudowaną poduszkę finansową, warto pomyśleć o kolejnym kroku, czyli obligacjach i akcjach. W przypadku tej drugiej opcji najlepiej inwestować w zdywersyfikowane portfele, które ograniczają ryzyko przy zachowaniu potencjału zysku – dodaje Barankiewicz.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Zgodnie z wyliczeniami Finax, regularne inwestowanie w fundusze ETF na szeroki indeks akcji, przy średniej stopie zwrotu 7% rocznie, da następujące rezultaty:

• 50 zł miesięcznie przez 45 lat → ok. 178 tys. zł kapitału (przy wpłatach 27 tys. zł),
• 200 zł miesięcznie przez 40 lat → ok. 479 tys. zł kapitału (przy wpłatach 96 tys. zł),
• 500 zł miesięcznie przez 30 lat → ok. 612 tys. zł kapitału (przy wpłatach 180 tys. zł),
• 1000 zł miesięcznie przez 20 lat → ok. 490 tys. zł kapitału (przy wpłatach 240 tys. zł).

Autorzy badania podkreślają, że początek roku to naturalny moment, by nie tylko deklarować zmiany, ale faktycznie je wdrażać, zwłaszcza w obszarze finansów osobistych. 

Badanie Finax za zostało zrealizowane przez Maison&Partners w grudniu 2025 r. metodą CAWI na panelu badawczym Ariadna na reprezentatywnej grupie 1070 osób w wieku 18+.

Finax to robodoradca inwestycyjny założony w 2017 r. na Słowacji. Od kwietnia 2022 r. działa w Polsce w formie oddziału nadzorowanego przez KNF. Specjalizuje się w pasywnym inwestowaniu w ETF-y indeksowe, oszczędzaniu emerytalnym w ramach Ogólnoeuropejskiego Indywidualnego Produktu Emerytalnego (OIPE) oraz zarządzaniu finansami osobistymi. Spółka obsługuje prawie 100 tys. klientów i zarządza aktywami o wartości ponad 1,36 mld euro. Finax obecny jest na Słowacji, w Polsce, Chorwacji, Niemczech, Czechach i na Węgrzech.