Jak liczyć stopy zwrotu? [PORADNIK]
21.04.2016 | Anna Zalewska
pobierz plik: xlsx
Jeśli WIG w 20 lat zyskał 300%, to ile zarabiał średniorocznie? Ile w sumie zarobimy jeśli będziemy inwestować regularnie 1000 zł przez 7 lat? A czym się różni procent od procentu składanego? Dziś udostępniamy serwis poświęcony edukacji

Najważniejszym pojęciem w każdej inwestycji jest stopa zwrotu. Jest to miara służąca do oceny skuteczności i porównania jej z innymi inwestycjami. Pokazuje ona ile procent zarobiliśmy lub straciliśmy na inwestycji. 
 
1. Jak wyliczyć stopę zwrotu z jednorazowej inwestycji?
Można ją obliczyć na kilka sposobów.

Bądź na bieżąco

Dołącz do 14 000 inwestorów, którzy prosto na maila otrzymują powiadomienia o nowych artykułach, wynikach inwestycyjnych oraz ważnych wydarzeniach rynkowych.

Jeśli znamy wartość początkową i wartość końcową inwestycji wzór przedstawia się następująco:

lub inaczej: (wartość końcowa – wartość początkowa) / wartość początkowa * 100%.
 
Przykład 1: Inwestor wpłacił do funduszu inwestycyjnego 1.000 zł i po 4 latach wypłacił 1.700zł. Ile wyniosła stopa zwrotu?

STOPA ZWROTU = [(1.700 zł / 1.000 zł) - 1] * 100% = 70% (w załączeniu plik z kalkulatorem).
 
Jeśli nie znamy wartości końcowej inwestycji ale znamy wartość początkową, czas jej trwania i średnioroczną stopę zwrotu, korzystamy ze wzoru na procent składany:
 

Przykład 2: Inwestor wpłacił do funduszu inwestycyjnego 1.000 zł na 4 lata. Inwestycja co roku przynosi 10% zysku. Ile w takim razie wyniesie całkowita stopa zwrotu po 4 latach? Na pewno nie można pomnożyć 10% przez 4 lata, tylko:

STOPA ZWROTU = [(1 + 10%) do potęgi 4 – 1] * 100% = 46,41% (w załączeniu plik z kalkulatorem).
 
2. Jak wyliczyć średnioroczną stopę zwrotu?
Przy podawaniu stopy zwrotu nie możemy zapomnieć o okresie w jakim została osiągnięta. Potrzebny jest on choćby do porównania wyników z innymi inwestycjami. Niezbędny jest on także do wyliczenia średniorocznej stopy zwrotu, która jest jednym z najważniejszych parametrów wykorzystywanych przy ocenie inwestycji.
 
Średnioroczna stopa zwrotu np. pokazuje ile fundusz musiałby zarabiać regularnie co roku, by po określonym okresie wypracować daną (oczekiwaną) stopę zwrotu. Często popełniany jest błąd w jej liczeniu, polegający na podzieleniu długoterminowej stopy zwrotu przez liczbę lat inwestycji. Tymczasem wzór przedstawia się następująco:
 
Indeks WIG w 20 lat zarobił ponad 300%. Gdybyśmy podzielili 300% przez 20, wyszłoby nam 15% średniorocznego zysku. Tymczasem, po podstawieniu do wzoru wychodzi 7,2%.
 
Przykład 3: Inwestor z przykładu pierwszego uzyskał 70% stopę zwrotu w 4 lata. Czy to dużo czy mało powie nam średnioroczny wynik.
 
ROCZNA STOPA ZWROTU = (1 + 70%) do potęgi ¼ -1) * 100% = 14,19%.
 
Inwestor zarobił średniorocznie 14,19%.
 
3. Jak wyliczyć stopę zwrotu z inwestycji niejednorazowej?
W przypadku inwestycji niejednorazowej, w której dokonujemy wpłat i wypłat w różnych okresach, licząc stopę zwrotu nie możemy oprzeć się jedynie na wartości końcowej i początkowej (jak w pierwszym przykładzie). Konieczne jest uwzględnienie rozłożenia wpłat w czasie.
 
Do wyliczenia stopy zwrotu z takiej inwestycji przydatna jest funkcja wyliczająca tzw. wewnętrzną stopę zwrotu dla inwestycji niejednorazowych – XIRR. Jest ona dostępna np. w arkuszu kalkulacyjnym MS Excel.
 
Do wyliczeń potrzebne są:
- wartości  - seria przepływów gotówkowych odpowiadających zestawieniu płatności według dat, w tym wartość końcową inwestycji. Wpłaty wpisuje się z minusem, a wypłaty i wartość końcową z plusem. Seria wartości musi zawierać co najmniej jedną wartość dodatnią i jedną ujemną.
- daty – zestawienie dat płatności (konieczny format DATA).
 
Formuła do wyliczenia stopy zwrotu to XIRR(wartości;daty;[wynik]).
 
Przykład 4: Inwestor przez 7 lat odkłada po 1 tys. zł rocznie, poczynając od grudnia 2008 roku. W grudniu 2015 roku wypłaca 8,3 tys. zł. Ile wyniosła stopa zwrotu?
 
Jak widać, wpłacony w grudniu 2008 roku 1 tys. zł „pracował” 7 lat, ale już wpłata z grudnia 2014 roku – tylko rok. Dlatego licząc stopę zwrotu nie można wykorzystać wzoru wykorzystanego w Przykładzie 1. Po wprowadzeniu wartości do arkusza kalkulacyjnego, wychodzi, że roczna stopa zwrotu inwestycji wyniosła 4,26% (obliczenia w załączonym pliku).
 
4. Co to jest rzeczywista stopa zwrotu?
Wyliczenie stopy zwrotu z inwestycji powinno brać pod uwagę także wszelkie dodatkowe koszty, które pomniejszają ostateczny wynik. Najważniejszym jest podatek od zysków kapitałowych (19%).  Ponadto nasz zysk pomniejszają wszelkiego rodzaju opłaty manipulacyjne, administracyjne, prowizje itp. Nie można też zapomnieć o inflacji.
 
5. Czym się różni procent od punktu procentowego?
Odróżnienie procentu od punktów procentowych sprawia problem ponad 90% Polaków. Tymczasem różnica między tymi pojęciami jest istotna. Słowa procent używamy do określenia rzeczywistej zmiany procentowej liczonej od pewnej wartości bazowej. Punkt procentowy stanowi natomiast różnicę między dwiema wartościami podanymi w procentach.
 
Przykład: Oprocentowanie lokaty rośnie z 5% do 6%, czyli rośnie o ... 1 punkt procentowy. Gdybyśmy użyli sformułowania „oprocentowanie wzrosło o 1%”, oznaczałoby to, że wzrosło o 1% z 5%, czyli o 0,05 pkt proc. do 5,05%.

Anna Zalewska
Analizy Online

w co inwestować

Copyright © Analizy Online S.A. 2017

↑ na górę