Demokraci mogą przejąć Kongres. Co oznaczałoby to dla gospodarki i rynków?

Według modelu Decision Desk HQ z 10 sierpnia Demokraci mają 64% szans na zdobycie Izby Reprezentantów i 44% na przejęcie Senatu. Prawdopodobieństwo jednoczesnego zwycięstwa w obu izbach model szacuje na 41%. Najbardziej prawdopodobny scenariusz to zatem demokratyczna Izba oraz republikański Senat, choć pełne przejęcie Kongresu przez Demokratów przestało być scenariuszem mało prawdopodobnym.

Izba Reprezentantów: przewaga Demokratów

Obraz przedstawiany przez 270toWin dobrze pokazuje, dlaczego Demokraci są faworytami w wyborach do Izby.

W konsensusowej prognozie serwisu, aktualnej na 10 sierpnia, 19 okręgów ma status toss-up, czyli wynik jest w nich praktycznie nierozstrzygnięty. Aż 14 z nich jest obecnie kontrolowanych przez Republikanów, a tylko pięć przez Demokratów. Oznacza to, że to Republikanie mają znacznie więcej mandatów wystawionych na bezpośrednie ryzyko ich utraty.

Dodatkowo 270toWin klasyfikuje 12 okręgów jako Leans Democratic czyli skłaniających się obecnie ku wygranej Demokratów. Cztery z nich są obecnie republikańskie. Kolejnych 14 ma status Likely Democratic,  czyli z większym prawdopodobieństwem wygranej Demokratów. Łącznie mapa okręgów, w których trwa ostra walka, jest więc wyraźnie korzystniejsza dla Demokratów niż dla GOP.

Podobny obraz daje Cook Political Report. Spośród 19 okręgów określanych przez Cook jako toss-up, aż 15 jest obecnie w rękach Republikanów.

Jednocześnie nie oznacza to pewnego zwycięstwa Demokratów. Decision Desk HQ prognozuje obecnie około 228 mandatów Demokratów wobec 207 Republikanów, ale nadal przypisuje GOP 36% szans na utrzymanie większości. By zdobyć Izbę Reprezentantów potrzeba co najmniej 218 mandatów.

Senat: cztery mandaty dzielą Demokratów od większości

Senat jest dla Demokratów większym wyzwaniem. Obecnie Republikanie mają 53 senatorów, a Demokraci 47 (uwzględniając dwóch niezależnych senatorów głosujących z Demokratami). Ponieważ przy wyniku 50:50 decydujący głos należy do republikańskiego wiceprezydenta, Demokraci potrzebują co najmniej 51 mandatów, a więc muszą odzyskać cztery miejsca.

Konsensus sześciu prognoz agregowanych przez 270toWin daje obecnie 49 mandatów Republikanom i 47 blokowi demokratycznemu, pozostawiając cztery miejsca jako nierozstrzygnięte. W praktyce oznacza to, że przy takim układzie Demokraci potrzebowaliby kompletu zwycięstw w najbardziej wyrównanych wyścigach.

Reklama

Decision Desk HQ jest nieco bardziej optymistyczny dla Demokratów i daje im 44% szans na większość. W jego modelu szczególnie wyrównane są pojedynki w m.in. Teksas, Maine, Alaska, Michigan, Iowa i Ohio.

Dlatego przejęcie Izby należy dziś traktować jako scenariusz bazowy, natomiast zdobycie Senatu jako realną, ale nadal trudniejszą do zrealizowania możliwość.

Co oznaczałoby przejęcie obu izb?

Najważniejsze zastrzeżenie brzmi: demokratyczny Kongres nie oznaczałby rządu Demokratów. Donald Trump pozostałby prezydentem, bo tak stanowi amerykanska konstytucja, która wprowadziła w USA system prezydencki.

Demokraci mogliby blokować nowe republikańskie ustawy, kontrolować proces budżetowy, prowadzić parlamentarne dochodzenia wobec administracji oraz zwiększyć presję polityczną na Biały Dom. Kontrola Senatu dawałaby im również możliwość blokowania części nominacji prezydenckich.

Jednocześnie Demokraci nie mogliby samodzielnie realizować własnego programu gospodarczego. Podwyżki podatków, duże nowe programy wydatkowe czy cofnięcie najważniejszych reform Trumpa wymagałyby podpisu prezydenta albo większości wystarczającej do odrzucenia jego weta – a takiej większości Demokraci mieć nie będą.

Najbardziej prawdopodobnym efektem byłby więc polityczny gridlock: znacznie mniej dużych zmian legislacyjnych i konieczność negocjacji między Białym Domem a Kongresem.

Gospodarka: mniejsza ekspansja fiskalna

Dla gospodarki najważniejszą konsekwencją byłoby prawdopodobnie ograniczenie możliwości dalszego zwiększania bodźca fiskalnego.

Ma to znaczenie, ponieważ kondycja finansów publicznych USA jest już trudna. Według najnowszego szacunku Congressional Budget Office deficyt federalny po pierwszych dziesięciu miesiącach roku fiskalnego 2026 wyniósł około 1,8 bln USD, o 169 mld USD więcej niż rok wcześniej. Przy założeniu, że w tym roku nominalny PKB w USA 32 mld USD, to po 10 miesiącach deficyt do PKB wyniósł już ponad 5,6%, a zapewne za cały rok obrachunkowy przekroczy 6%. To dużo.

Demokratyczny Kongres utrudniłby administracji Trumpa przyjmowanie kolejnych obniżek podatków lub dużych programów zwiększających deficyt. Z punktu widzenia rynku długu mogłoby to zostać odebrane pozytywnie.

Z drugiej strony podzielona władza oznaczałaby większe ryzyko sporów o budżet, finansowanie administracji i okresowych shutdownów, czyli zamykania rządu.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Co z rynkami finansowymi?

Obligacje skarbowe mogłyby być największym beneficjentem demokratycznego zwycięstwa. Jeżeli inwestorzy uznaliby, że Kongres będzie hamował dalszą ekspansję fiskalną, oczekiwania dotyczące przyszłej podaży długu i inflacji mogłyby nieco spaść. Sprzyjałoby to spadkowi rentowności, szczególnie obligacji długoterminowych.

Taki scenariusz byłby tym istotniejszy, że Fed nadal walczy z podwyższoną inflacją. W lipcowym raporcie Rezerwa Federalna wskazywała, że inflacja PCE wynosiła w maju 4,1% ( w czerwcu 3,7%) rok do roku, a stopa funduszy federalnych pozostawała w przedziale 3,5–3,75%.

Dla rynku akcji obraz byłby mniej jednoznaczny. Demokratyczna Izba sama w sobie nie powinna być dużym szokiem, ponieważ taki scenariusz jest już uwzględniany w prognozach. Większe znaczenie miałoby przejęcie przez Demokratów także Senatu.

Pierwsza reakcja mogłaby być lekko negatywna dla sektorów korzystających na deregulacji i dalszych obniżkach podatków. Jednak dla całego S&P 500 polityczny gridlock nie musi być złą informacją. Oznacza bowiem również mniejsze prawdopodobieństwo zarówno nowych republikańskich reform, jak i dużych demokratycznych podwyżek podatków.

Dla dolara efekt byłby mieszany. Niższe rentowności obligacji przemawiałyby za słabszym USD, natomiast wzrost niepewności politycznej mógłby okresowo zwiększać popyt na dolara jako bezpieczną przystań.

Izba jest blisko, Senat zdecyduje o skali zmiany

Na niespełna trzy miesiące przed wyborami najważniejszy wniosek jest więc prosty: Demokraci mają wyraźnie większe szanse na przejęcie Izby Reprezentantów niż Senatu.

Struktura konkurencyjnych okręgów prezentowana przez 270toWin jest dla nich korzystna — większość najbardziej zagrożonych mandatów w Izbie znajduje się obecnie w rękach Republikanów. W Senacie matematyka jest jednak trudniejsza dla Demokratów: Demokraci potrzebują czterech mandatów netto, a konsensus 270toWin pozostawia cztery wyścigi bez wyraźnego faworyta.

Jeżeli Demokraci zdobędą tylko Izbę, wpływ wyborów na rynki może być ograniczony. Jeżeli przejmą również Senat, od 2027 r. USA wejdą w okres znacznie silniejszego politycznego gridlocku. Dla inwestorów oznaczałoby to przede wszystkim mniejsze ryzyko kolejnej dużej ekspansji fiskalnej, potencjalnie korzystniejsze otoczenie dla obligacji i bardziej zróżnicowany wpływ na rynek akcji.

Przejęcie Kongresu to również większe prawdopodobieństwo zakończenie wojny USA z Iranem z prostej przyczyny, czyli braku finansowania tych działań przez Kongres.

Według Decision Desk HQ prawdopodobieństwo takiego pełnego przejęcia Kongresu przez Demokratów wynosi obecnie około 41%. To już wystarczająco dużo, by scenariusza tego nie traktować jako rynkowego „science fiction”,  lecz jako jeden z głównych wariantów na drugą połowę 2026 roku.