Norges Bank przetasował portfel na GPW

Największy państwowy fundusz majątkowy świata ma na GPW akcje warte niemal 2,4 mld USD. Od końca 2022 r. liczba spółek w jego polskim portfelu spadła ze 104 do 75, ale jego wartość niemal się podwoiła. A tylko w ostatnim półroczu Norges Bank dokonał kilku przetasowań. Częścią aktywów NBIM zarządzają w Polsce Insignis TFI, Ipopema TFI i Ceres DI.

Na koniec czerwca 2026 r. Norges Bank Investment Management (NBIM), zarządzający norweskim Government Pension Fund Global, miał akcje 75 spółek notowanych na warszawskiej giełdzie o łącznej wartości 2,36 mld USD, czyli 23,39 mld NOK. To jedynie 0,1 proc. wartości całego, wartego ponad 22,6 bln NOK funduszu, ale z perspektywy GPW jest to pokaźny portfel. W samym I półroczu 2026 r. łączna wartość akcji spółek z GPW w portfelu NBIM zwiększyła się o niespełna 4 proc.

Norwegowie mają dziś na GPW znacznie mniej pozycji niż jeszcze kilka lat temu. Od końca 2022 r. liczba spółek z GPW znajdujących się w portfelu NBIM zmniejszyła się ze 104 do 75, a więc o niemal 28 proc. Tymczasem wartość tych inwestycji wzrosła z równowartości 1,3 mld USD do ponad 2,36 mld USD. Sama liczba spółek nie mówi oczywiście, czy Norges Bank stał się wobec polskiego rynku bardziej czy mniej optymistyczny. Dużą część wzrostu wartości portfela można przypisać bardzo dobrej koniunkturze na GPW, wzrostowi wartości poszczególnych spółek i zmianom kursów walutowych.

Na koniec 2025 r. pięć największych inwestycji – LPP, Allegro, Żabka, Benefit Systems i PKO BP – było wartych łącznie 1,06 mld USD i odpowiadało za około 46,6 proc. całego polskiego portfela NBIM. Pół roku później pięć największych pozycji – Allegro, Pekao, LPP, Benefit Systems i CD Projekt – było wartych 1,18 mld USD, czyli niemal 50 proc. całego portfela.

Reklama

Największym zwycięzcą ostatnich zmian w portfelu NBIM jest właśnie Allegro. Na koniec czerwca wartość pakietu Norwegów wynosiła niemal 505 mln USD, a NBIM kontrolował 4,93 proc. kapitału spółki. Dla porównania, na koniec 2025 r. było to 2,92 proc., a wartość inwestycji wynosiła około 245,5 mln USD. Na koniec 2024 r. Norges Bank posiadał zaledwie 1,14 proc. Allegro. W ciągu półtora roku udział zwiększył się więc ponad czterokrotnie. Jednocześnie samo Allegro odpowiada za ponad jedną piątą wartości polskiego portfela.

Na drugim biegunie wylądowała Żabka. Jeszcze w drugiej połowie 2025 r. NBIM wyraźnie zwiększał zaangażowanie. Na koniec roku posiadał około 3,3 proc. kapitału, a pakiet był wart 208,8 mln USD. Żabka była wówczas trzecią największą warszawską inwestycją Norwegów. Na koniec czerwca 2026 r. zostało zaledwie 0,14 proc. kapitału o wartości niespełna 10 mln USD. Co ciekawe, redukcja zdecydowanej większości pozycji nastąpiła krótko przed wydarzeniami, które ponownie skierowały uwagę inwestorów na Żabkę. W połowie lipca pojawiły się informacje o zainteresowaniu spółką przez właściciela sieci 7-Eleven, a 31 lipca Alimentation Couche-Tard, właściciel Circle K, ogłosił porozumienie w sprawie przejęcia kontrolnego pakietu i wezwanie na akcje Żabki po 32 zł.

Żabka nie jest jedynym przykładem redukcji. Na koniec 2024 r. NBIM posiadał 2,2 proc. LPP. Rok później udział wzrósł do około 2,7 proc., po czym na koniec czerwca 2026 r. spadł do 1,88 proc. kapitału. Wartość pakietu w samym I półroczu zmniejszyła się z 290 mln do 170 mln USD. Podobną sekwencję widać w XTB. Na koniec 2024 r. NBIM miał 2,53 proc. spółki, na koniec 2025 r. już 4,28 proc., a obecnie 3,22 proc. W Benefit Systems udział wzrósł z 2,59 proc. na koniec 2024 r. do 4,96 proc. rok później, po czym spadł do 3,8 proc. w czerwcu. Wartość inwestycji pozostała mimo to wysoka – około 162,5 mln USD – dzięki czemu Benefit Systems jest dziś czwartą największą warszawską pozycją NBIM. Jeszcze silniejszą redukcję w dwuletnim ujęciu widać w Dino Polska. Na koniec 2024 r. Norges miał 1,5 proc. kapitału, na koniec ubiegłego roku około 1,2 proc., a obecnie już tylko 0,55 proc. Wartość pozycji w I półroczu 2026 r. spadła ze 126,4 mln do 40,6 mln USD.

Norweski fundusz wyszedł też z akcjonariatu operatora polskiej giełdy. Na koniec 2025 r. NBIM miał 2,67 proc. akcji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Na półrocznej liście inwestycji GPW SA już nie ma. Z portfela zniknęły ponadto m.in. Dom Development, Creepy Jar, Medicalgorithmics, Oponeo.pl i Pekabex.

W ich miejsce pojawił się Torpol, w którym NBIM zbudował pozycję odpowiadającą za 2,6 proc. kapitału, wartą około 10,7 mln USD. Nową inwestycją jest również JSW – 0,93 proc. kapitału i 7,3 mln USD – oraz niewielka pozycja w BNP Paribas Bank Polska. Fundusz zwiększył też zaangażowanie m.in. w CD Projekt, Creotech Instruments i Murapol. Na koniec czerwca posiadał odpowiednio 2,65 proc., 4,52 proc. i 5,43 proc. kapitału tych spółek. Norges ma też 5,24 proc. Scanway, 4,52 proc. Creotech Instruments, 4,46 proc. kapitału Diagnostyki oraz 4,09 proc. HiProMine.

Kto zarządza polskimi inwestycjami Norges Banku?

Za wyborem poszczególnych spółek z GPW nie stoi wyłącznie zespół pracujący w Oslo. Norges Bank Investment Management stosuje model łączący zarządzanie wewnętrzne z mandatami powierzanymi zewnętrznym firmom inwestycyjnym. Wśród takich zarządzających są obecnie trzy polskie podmioty: Insignis TFI, Ipopema TFI oraz Ceres Dom Inwestycyjny. Dwa pierwsze współpracują z Norwegami od 2019 r., Ceres dołączył do tego grona w 2022 r. NBIM nie ujawnia, jaka część warszawskiego portfela przypada na poszczególnych zewnętrznych zarządzających ani które konkretnie akcje znajdują się w ich mandatach.

NBIM podaje, że na rynkach europejskich wykorzystuje przede wszystkim mandaty regionalne, podczas gdy mandaty ściśle przypisane do jednego kraju są typowe przede wszystkim dla rynków wschodzących. Zakres konkretnej umowy może być zatem szerszy niż tylko akcje notowane na GPW.

NBIM sięga po zewnętrzne firmy tam, gdzie – jak sam tłumaczy – dogłębna znajomość spółek, lokalnych warunków biznesowych i zmian zachodzących na rynku ma szczególne znaczenie dla decyzji inwestycyjnych. Lokalni zarządzający mają zapewniać dostęp do wiedzy trudniejszej do uzyskania z Oslo, w tym bezpośrednich kontaktów ze spółkami i regulatorami. NBIM oczekuje od zewnętrznych zarządzających szczegółowej analizy fundamentalnej przedsiębiorstw, a jednocześnie ograniczania ekspozycji na firmy ze słabym ładem korporacyjnym czy niezrównoważonym modelem biznesowym.

Wszystkie zewnętrzne mandaty NBIM są prowadzone na wydzielonych rachunkach w imieniu Norges Banku. Dzięki temu norweski fundusz ma codzienny wgląd w transakcje, aktywa pozostają pod jego kontrolą, a mandat może zostać w razie potrzeby natychmiast zakończony. NBIM na bieżąco monitoruje także wyniki po kosztach, ryzyko względem benchmarku oraz samych zarządzających.

Na koniec 2025 r. zewnętrznym zarządzającym powierzono globalnie 1,062 bln NOK, czyli 5 proc. wszystkich aktywów GPFG. Funkcjonowało 111 zewnętrznych mandatów prowadzonych przez 103 organizacje. W samym 2025 r. NBIM przyznał 14 nowych mandatów, a 17 zakończył.

Według NBIM od uruchomienia pierwszych zewnętrznych mandatów w 1998 r. zarządzający zewnętrzni, po uwzględnieniu kosztów, pokonali rynek w 25 z 28 lat. Średnia roczna nadwyżkowa stopa zwrotu wyniosła 1,7 proc., a łączny dodatkowy wynik przypisywany tej strategii sięgnął 93 mld NOK.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.