ECB sam kupi tokenizowane obligacje. Europa uruchomiła Pontes

Europejski Bank Centralny przygotowuje się do inwestowania własnych pieniędzy w tokenizowane papiery dłużne. Jednocześnie Eurosystem uruchomił Pontes – infrastrukturę pozwalającą rozliczać transakcje na tokenizowanych aktywach bezpośrednio w pieniądzu banku centralnego.

ECB poinformował, że rozpoczął przygotowania do inwestowania części własnego portfela w tokenizowane papiery wartościowe. Początkowo mają to być denominowane w euro papiery emitowane przez rządy państw strefy euro, władze regionalne, agencje publiczne oraz europejskie instytucje ponadnarodowe.

Tego samego dnia Eurosystem uruchomił Pontes – rozwiązanie umożliwiające rozliczanie hurtowych transakcji na tokenizowanych aktywach w pieniądzu banku centralnego. Pierwsza grupa banków i operatorów infrastruktury DLT została już podłączona i może korzystać z systemu.

Do inwestycji ECB wykorzysta portfel własnych środków, którego zadaniem jest generowanie dochodów pomagających finansować koszty funkcjonowania banku. Na koniec 2025 r. portfel ten miał wartość 23,1 mld euro. Niemal w całości składał się z aktywów denominowanych w euro, a 73 proc. stanowiły rządowe papiery dłużne.

Reklama

Czym właściwie jest tokenizowana obligacja?

Emitent nadal pożycza pieniądze od inwestorów, zobowiązuje się wypłacać określone odsetki i zwrócić kapitał w terminie wykupu. Zmienia się sposób, w jaki papier jest emitowany i przechowywany. W tokenizowanym modelu obligacja – albo reprezentujące ją prawa – jest zapisywana w postaci cyfrowego tokena w systemie opartym na technologii distributed ledger technology (DLT).

Technologia pozwala połączyć lub zautomatyzować część procesów, które na tradycyjnym rynku są wykonywane przez różne systemy i instytucje: emisję, obrót, rozrachunek, przechowywanie papieru oraz późniejszą obsługę jego cyklu życia. Możliwe jest także zastosowanie smart kontraktów, czyli automatycznie wykonywanego kodu.

Problem pojawia się jednak po drugiej stronie transakcji. Jeżeli obligacja istnieje na infrastrukturze DLT, trzeba jeszcze bezpiecznie rozliczyć zapłatę za nią. W tradycyjnym systemie finansowym największe transakcje pomiędzy bankami są rozliczane w pieniądzu banku centralnego. Dzięki temu ryzyko związane z aktywem służącym do finalizacji płatności jest minimalne.

Tokenizowane rynki rozwijały się natomiast dotychczas na różnych, często odrębnych platformach DLT. Bez odpowiedniego połączenia istnieje ryzyko, że papier wartościowy znajduje się w jednym systemie, a pieniądz potrzebny do jego zakupu – w drugim. Pontes ma stworzyć między nimi most.

Rozwiązanie łączy platformy DLT wykorzystywane przez rynek z istniejącymi usługami TARGET Eurosystemu. Dzięki temu transakcja dotycząca tokenizowanej obligacji może zostać ostatecznie rozliczona w pieniądzu banku centralnego, a nie np. w stablecoinie czy prywatnym tokenie emitowanym przez bank komercyjny.

Pierwsza grupa uczestników zakończyła onboarding i według Eurosystemu jest gotowa do korzystania z Pontes od razu. Są wśród nich m.in. Deutsche Bank, Santander, Société Générale, DZ Bank, DekaBank, BayernLB, Europejski Bank Inwestycyjny oraz KfW. Po stronie operatorów infrastruktury DLT znajdują się m.in. Clearstream, SWIAT, Cashlink i Axiology. Jako uczestnik do systemu podłączył się również Bundesbank. Kolejne instytucje mają dołączać w następnych miesiącach.

Na razie Pontes oferuje podstawowy zestaw funkcji. ECB zapowiada stopniowe rozszerzanie systemu, m.in. o dodatkowe możliwości i dłuższe godziny działania. Pełne wdrożenie przewidziane jest do 2028 r.

Zaczęło się od 1,6 mld euro testowych transakcji

Dzisiejszy system wyrósł z eksperymentów przeprowadzonych w 2024 r. Od maja do listopada Eurosystem wspólnie z instytucjami finansowymi badał możliwość rozliczania transakcji zapisanych na platformach DLT w pieniądzu banku centralnego.

W pracach uczestniczyły 64 instytucje z dziewięciu jurysdykcji, a łączna wartość rozliczeń sięgnęła niemal 1,6 mld euro. Testowano zarówno prawdziwe transakcje rozliczane w pieniądzu banku centralnego, jak i symulacje. Łącznie analizowano kilkadziesiąt różnych przypadków użycia obejmujących m.in. płatności, emisje i rozrachunek papierów wartościowych oraz obsługę pełnego cyklu życia instrumentów finansowych.

W ramach tych prac doszło m.in. do emisji pierwszej obligacji skarbowej strefy euro wyemitowanej natywnie na rozproszonym rejestrze. Wyniki pokazały jednak również podstawową barierę dla rozwoju rynku: inwestorzy i infrastruktura potrzebowali możliwości rozliczania transakcji w bezpiecznym aktywie publicznym, czyli w pieniądzu banku centralnego.

Według danych przywoływanych przez ECB wartość denominowanych w euro instrumentów dłużnych posiadających jakąś formę ekspozycji cyfrowej – w tym papierów emitowanych przy wykorzystaniu DLT – wynosiła na koniec 2025 r. około 2 mld euro.

Wartość tokenizowanych aktywów znajdujących się na publicznych blockchainach zwiększyła się według szacunków ECB z około 7,4 mld euro na początku 2024 r. do 38 mld euro w lutym 2026 r. To wciąż niemal nic przy około 241 bln euro tradycyjnych aktywów finansowych na świecie, ale tempo wzrostu pokazuje, dlaczego banki centralne i największe instytucje infrastrukturalne zaczęły traktować tokenizację poważniej.

Eurosystem wspólnie z uczestnikami rynku, sektorem publicznym i Danmarks Nationalbank pracuje nad projektem docelowego, zintegrowanego europejskiego ekosystemu tokenizowanych finansów. W 2028 r. ma powstać kompleksowy blueprint określający m.in. architekturę, standardy, zasady i model funkcjonowania takiego rynku.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.