PPK na półmetku 2026 r. Co mówią dane?

Pracownicze Plany Kapitałowe zakończyły pierwsze półrocze 2026 r. kolejnymi rekordami. Według danych z Ewidencji PPK na 30 czerwca wartość aktywów netto funduszy zdefiniowanej daty wynosiła 53,76 mld zł. W ciągu miesiąca wzrosła o 0,98 mld zł, czyli o około 1,9 proc. Z programu korzystało 4,40 mln osób, które posiadały łącznie 5,48 mln aktywnych rachunków. Tylko w czerwcu liczba uczestników zwiększyła się o 43,3 tys. osób. PPK funkcjonowały na koniec czerwca w 344,7 tys. podmiotów, a w pierwszym półroczu liczba pracodawców mających umowę o zarządzanie programem zwiększyła się o 6,69 tys.

Reklama

Niemal połowa wpłat nie pochodzi od uczestników

Od początku funkcjonowania programu uczestnicy wpłacili do PPK około 25 mld zł. Pracodawcy przekazali 19,1 mld zł, a wpłaty powitalne i dopłaty roczne finansowane przez państwo wyniosły łącznie 3,66 mld zł. Całkowita wartość wpłat sięga więc około 47,8 mld zł. Oznacza to, że 52,4 proc. skumulowanych wpłat pochodziło bezpośrednio od uczestników. Pozostałe niemal 47,6 proc., czyli prawie 22,8 mld zł, sfinansowali pracodawcy i państwo. Ten mechanizm jest podstawowym źródłem ekonomicznej przewagi PPK nad samodzielnym oszczędzaniem w zwykłym funduszu inwestycyjnym. Na poziomie całego systemu na każde 1 zł skumulowanych wpłat uczestników przypada obecnie około 2,15 zł aktywów. Dodatkowe 1,15 zł pochodzi łącznie z wpłat pracodawców, dopłat państwa i wyników inwestycyjnych. 

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Struktura wpłat pokazuje jednocześnie, że program pozostaje oparty niemal w całości na składkach podstawowych i dopłatach ustawowych. Podstawowe wpłaty uczestników wyniosły 24,57 mld zł, a podstawowe wpłaty pracodawców 18,43 mld zł. Wpłaty dodatkowe były znacznie mniejsze: pracodawcy przekazali w tej formie 0,67 mld zł, a uczestnicy zaledwie 0,44 mld zł. Łącznie dodatkowe wpłaty obu stron stanowiły 2,3 proc. wszystkich pieniędzy przekazanych dotychczas do PPK. W przypadku samych uczestników udział wpłat dodatkowych w ich łącznych wpłatach wynosił niespełna 1,8 proc. Wzrost aktywów PPK jest więc napędzany przede wszystkim przez masowość programu, automatyczny zapis i regularne wpłaty podstawowe. 

Sektor prywatny dwukrotnie przed publicznym

Łączna partycypacja w PPK wzrosła do 61,43 proc., ale średnia ukrywa bardzo głębokie różnice. W sektorze prywatnym wynosi już 70,6 proc., podczas gdy w sektorze publicznym zaledwie 35,25 proc. Luka przekracza 35 pkt proc., a odsetek uczestniczących pracowników sektora prywatnego jest niemal dwukrotnie wyższy. Sektor publiczny pozostaje największą niewykorzystaną rezerwą PPK.

Co więcej, w pierwszym półroczu różnica nie zaczęła się wyraźnie zmniejszać. Liczba uczestników zatrudnionych w instytucjach publicznych wzrosła o 2,7 proc., natomiast w sektorze prywatnym o 5,1 proc. Nominalnie program nadal rośnie więc szybciej tam, gdzie partycypacja już jest znacznie wyższa.

Różnice geograficzne są jeszcze większe niż sektorowe. Liderem pozostaje województwo mazowieckie, w którym partycypacja wynosi 85,2 proc. Kolejne miejsca zajmują województwa dolnośląskie z wynikiem 68,1 proc. oraz wielkopolskie - 65,2 proc. Na drugim biegunie zestawienia znajdują się województwa świętokrzyskie, gdzie uczestniczy 34 proc. zatrudnionych, warmińsko-mazurskie z wynikiem 35,4 proc. oraz lubuskie - 38,8 proc. Regionalna mapa PPK może być pochodną struktury zatrudnienia: udziału dużych przedsiębiorstw i międzynarodowych korporacji, poziomu wynagrodzeń, znaczenia sektora publicznego oraz skali migracji zarobkowej. 

Zależność pomiędzy wielkością pracodawcy a partycypacją nie jest liniowa. Najwyższy wynik - 90,53 proc. - notują podmioty zatrudniające co najmniej 1000 osób. W przedsiębiorstwach mających od 250 do 999 pracowników partycypacja wynosi 67,18 proc Zaskakująco wysoki odsetek występuje również w podmiotach zatrudniających mniej niż 10 osób -74,65 proc. Najsłabiej wypadają natomiast firmy zatrudniające od 10 do 49 osób, gdzie partycypacja wynosi 33,49 proc. W grupie 50-249 pracowników sięga ona 40,17 proc.

Przeciętny uczestnik PPK ma 40 lat. Największą grupę tworzą osoby w wieku 35-44 lat, stanowiące 30,46 proc. oszczędzających. Kolejne są grupy 25-34 lata (26,60 proc.) oraz 45-54 lata (26,14 proc.). Łącznie osoby w wieku od 25 do 54 lat odpowiadają za ponad 83 proc. uczestników. Struktura według płci jest niemal idealnie zrównoważona. W PPK oszczędza około 2,20 mln kobiet i 2,19 mln mężczyzn. Kobiety mają nieznaczną przewagę, wynoszącą około 10 tys. osób.

PPK stają się także elementem zabezpieczenia emerytalnego pracowników zagranicznych. Polacy stanowią 93,95 proc. uczestników. Największą grupą cudzoziemców są obywatele Ukrainy - 168,8 tys. osób, a następnie Białorusi - 20,2 tys.

Opłata za zarządzanie to tylko część kosztów

Program prowadzi 16 instytucji finansowych. Średnia deklarowana opłata za zarządzanie funduszami zdefiniowanej daty wynosi 0,363 proc. wartości aktywów rocznie. Stawki różnią się w zależności od instytucji oraz daty docelowej funduszu. Sama opłata za zarządzanie nie pokazuje jednak pełnego obciążenia uczestnika. Po doliczeniu pozostałych kosztów administracyjnych i operacyjnych oraz kosztów transakcyjnych przeciętna wartość prezentowana na podstawie dokumentów KID rośnie do 0,73 proc. rocznie. Jest więc około dwukrotnie wyższa od średniej nominalnej stawki za zarządzanie.

Według zestawienia PFR Portal PPK, przygotowanego na podstawie dokumentów KID i aktualnego na 1 lipca 2026 r., najniższy średni łączny poziom opłat wykazało Generali Investments TFI - 0,38 proc. WAN rocznie. Kolejne miejsca zajęły PKO TFI - 0,39 proc., TFI PZU- 0,42 proc. oraz Vienna Life - 0,45 proc.

Na drugim końcu zestawienia znalazła się UNIQA TFI, dla której średnia opłat wyniosła 1,11 proc. rocznie. Wysokie wartości odnotowały również ING TFI (dawniej Goldman Sachs TFI) -1,01 proc., Investors TFI - 0,88 proc., Nationale-Nederlanden PTE - 0,85 proc., PFR TFI - 0,84 proc. oraz Erste TFI - 0,83 proc. Przy długim horyzoncie oszczędzania nawet różnica liczona w dziesiątych częściach punktu procentowego może mieć zauważalny wpływ na końcową wartość kapitału, ponieważ koszty pomniejszają aktywa, od których naliczane są przyszłe wyniki inwestycyjne.