Rząd szykuje zmiany w KNF

Rada Ministrów na posiedzeniu 26 maja 2026 r. zajmuje się projektem nowelizacji Prawa bankowego oraz niektórych innych ustaw. Projekt został przygotowany przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki i ma wdrożyć do polskiego prawa unijny pakiet CRD VI/CRR III, czyli zmiany w regulacjach ostrożnościowych dla banków.. Chodzi o regulacje dotyczące wymogów kapitałowych, uprawnień nadzorczych, sankcji, oddziałów banków z państw trzecich oraz ryzyk środowiskowych, społecznych i związanych z ładem korporacyjnym.

Reklama

Jednym z elementów projektu są zmiany dotyczące Komisji Nadzoru Finansowego. Projekt przewiduje określenie maksymalnego czasu pełnienia funkcji przez przewodniczącego KNF i jego zastępców. Limit ma wynosić 14 lat i będzie liczony wobec osób powołanych po 11 stycznia 2026 r. Dziś ustawa przewiduje pięcioletnią kadencję przewodniczącego KNF, ale nie określa maksymalnego łącznego czasu sprawowania tej funkcji. Nie wyznacza też kadencji dla zastępców przewodniczącego.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Skąd 14 lat? To wynika z CRD VI. Unijne przepisy wzmacniają wymogi niezależności krajowych organów nadzoru. Chodzi o to, żeby osoby kierujące nadzorem nie były nadmiernie długo związane z jedną funkcją, nie działały pod presją rządu, rynku czy nadzorowanych instytucji i miały jasne ograniczenia konfliktu interesów.

Projekt nie dotyczy wyłącznie długości pełnienia funkcji. Zakłada też ograniczenia po odejściu z urzędu. Przewodniczący KNF i jego zastępcy przez 12 miesięcy nie mogliby podejmować pracy m.in. w podmiotach nadzorowanych, firmach świadczących usługi na ich rzecz ani w podmiotach prowadzących działalność lobbingową na rynku finansowym w sprawach, którymi wcześniej się zajmowali. Podobny zakaz ma objąć pracowników Urzędu KNF, ale w ich przypadku ograniczenia wynosiłyby 6 miesięcy.

Do tego dochodzą ograniczenia dotyczące inwestowania przez osoby z kierownictwa KNF w instrumenty finansowe emitowane przez podmioty nadzorowane. Jak uzasadniono, zmiany te mają służyć wzmocnieniu niezależności KNF.

Obecnym przewodniczącym KNF jest Jacek Jastrzębski, pełniący tę funkcję od 23 listopada 2018 r. (w listopadzie 2023 r. został powołany na kolejną pięcioletnią kadencję). Aktualny skład Komisji obejmuje również zastępców: Dariusza Adamskiego, Marcina Mikołajczyka i Krystiana Wierciocha. 

KNF z większą rolą wobec banków

Nowelizacja obejmuje bezpośrednio sektor bankowy. Projekt przewiduje m.in. obowiązek uzyskania zgody KNF na powołanie członków zarządu banku będącego dużą instytucją w rozumieniu przepisów CRR III. Obecnie zgoda nadzoru jest kojarzona przede wszystkim z powołaniem prezesa banku. Po zmianach ocena nadzoru ma objąć szerszy krąg osób zarządzających. KNF ma również oceniać, czy osoby odpowiedzialne w dużych bankach za zarządzanie ryzykiem, compliance, audyt wewnętrzny oraz finanse spełniają ustawowe wymogi odpowiedniości.

Projekt przewiduje ponadto nowe zasady nadzoru nad istotnymi transakcjami przeprowadzanymi przez banki. Banki będą musiały informować KNF o planowanych znaczących transakcjach, np. nabyciu lub zbyciu dużych pakietów akcji, przeniesieniu aktywów albo zobowiązań, połączeniach i podziałach. KNF będzie mógł zgłaszać sprzeciw lub wydawać negatywną opinię w określonych przypadkach.

Nowelizacja ma też wprowadzić obowiązek uwzględniania przez banki ryzyk ESG w wewnętrznych strategiach, procesach oceny potrzeb kapitałowych i systemach zarządzania. Banki będą musiały opracowywać konkretne plany przeciwdziałania tym ryzykom.

Osobny blok zmian dotyczy oddziałów banków z państw trzecich, czyli spoza Unii Europejskiej. Projekt przewiduje m.in. wymóg uzyskania zezwolenia KNF na prowadzenie takiej działalności w Polsce oraz wprowadzenie systemu klasyfikacji oddziałów w zależności od ryzyka, jakie mogą stanowić dla stabilności finansowej i integralności unijnego rynku finansowego.