Struktura oszczędności gospodarstw domowych (grudzień 2020)

Rok 2020 był rekordowy pod względem wzrostu wartości oszczędności polskich gospodarstw domowych. W 12 miesięcy wzrosła ona o 227 mld zł do prawie 1,8 bln zł na koniec grudnia, a dynamika roczna wyniosła 14,5%. Sam czwarty kwartał przyniósł wzrost naszych oszczędności o 98 mld zł.

Reklama

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Depozyty i gotówka

Od 2017 roku największy wpływ na rosnące oszczędności mają środki ulokowane w bankach na kontach i lokatach. I tak też było w 2020 roku. Mimo słabszego III kwartału, w którym wzrosły tylko o 1,7 mld zł, w całym roku depozyty terminowe i bieżące trzymane w bankach i SKOK-ach przyrosły o 96 mld zł, przebijając w grudniu poziom 1 biliona złotych. Mimo to ich udział w oszczędnościach Polaków w 2020 roku zmniejszył się nieznacznie z 58% do 56%. A powodem był ogromny wzrost znaczenia gotówki w portfelach polskich gospodarstw domowych, które chętnie po nią sięgały w okresach zamknięcia gospodarki wywołanego pandemią COVID-19. W całym 2020 roku wartość gotówki znajdującej się w obiegu wzrosła 83 mld zł do 307 mld zł na koniec grudnia, a jej udział w aktywach finansowych Polaków wzrósł w rok z 14% do 17%.

Rok 2020 upłynął na obniżaniu stawek oprocentowania produktów depozytowych w reakcji na trzykrotne cięcie referencyjnej stopy procentowej przez Radę Polityki Pieniężnej (RPP) – łącznie o 1,4 p.p. w I poł. 2020 r. Według danych Narodowego Banku Polskiego (NBP) średnie oprocentowanie stanów umów złotowych spadło z 0,8% w grudniu 2019 roku do 0,15% w grudniu 2020 roku. Obniżki oprocentowania zwiększyły przepływ pieniędzy z depozytów terminowych na rzecz rachunków bieżących, a także produktów inwestycyjnych (w tym głównie jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych).

Przeczytaj także: Takiej kwoty na depozytach nie było nigdy w historii

W skali całego roku pieniądze trzymane na depozytach terminowych skurczyły się o ponad 87 mld zł do 216 mld zł. Jednocześnie suma środków trzymanych na praktycznie nieoprocentowanych rachunkach bieżących w rok powiększyła się o 183 mld zł do 787 mld zł.

Łącznie - według danych Narodowego Banku Polskiego - na koniec grudnia polskie gospodarstwa domowe trzymały w gotówce i na depozytach ponad 1,3 biliona zł, czyli 73% swoich oszczędności.

Fundusze inwestycyjne, kapitałowe i akcje

Rok 2020 to okres wyraźnego zainteresowania inwestycjami w akcje notowane, rosnącego wraz z poprawą koniunktury na rynkach kapitałowych po koronawirusowym krachu w pierwszym kwartale. W całym roku ich wartość wzrosła o połowę, czyli o ponad 30 mld zł do 89 mld zł na koniec grudnia.

Poprawa koniunktury na rynkach kapitałowych pozytywnie przełożyła się także na wartość oszczędności ulokowanych w funduszach (inwestycyjnych, zagranicznych i UFK). Na koniec grudnia gospodarstwa domowe posiadały jednostki  i certyfikaty funduszy inwestycyjnych o wartości 145 mld zł (z wyłączeniem UFK opartych na funduszach inwestycyjnych), o ponad 7 mld zł wyższej niż rok wcześniej. W tym czasie wartość tytułów uczestnictwa funduszy zagranicznych w portfelach polskich gospodarstw domowych wzrosła o prawie 1 mld zł do 6,3 mld zł w grudniu.

Dzięki dobrym wynikom z zarządzania wzrosły także aktywa zgromadzone w UFK – symbolicznie, gdyż od kilku kwartałów notują przewagę wypłat. Na koniec grudnia było w nich ulokowane prawie 49 mld zł. To o ponad 10 mld zł mniej niż w szczytowym momencie w 2017 roku.

Detaliczne obligacje skarbowe

Rok 2020 upłynął pod znakiem ogromnego zainteresowania detalicznymi obligacjami oszczędnościowymi, które oferują wyższe oprocentowanie od zdecydowanej większości lokat bankowych, przy podobnym poziomie bezpieczeństwa. Całoroczna sprzedaż detalicznych obligacji skarbowych wyniosła 28,4 mld zł, bijąc rekord z 2019 roku o ponad 11 mld zł. Inwestorzy wybierali głównie czteroletnie obligacje antyinflacyjne oraz trzymiesięczne obligacje o stałym oprocentowaniu.

Na koniec grudnia polskie gospodarstwa domowe miały ulokowane w obligacjach oszczędnościowych 42,4 mld zł, o 48% więcej niż rok wcześniej.

Przeczytaj także: Na tym rynku padł historyczny rekord. Jest jeden powód

OFE i PPK

Jedynym segmentem, który odnotował spadek aktywów w całym 2020 roku, były otwarte fundusze emerytalne (OFE), które gros aktywów mają ulokowane w polskich akcjach. OFE mocno ucierpiały w pierwszym kwartale, w którym rynki akcji mocno potraciły. W kolejnych miesiącach odrobiły większość poniesionych strat, mimo to rok skończyły z ujemnymi wynikami zarządzania oraz mniejszymi aktywami. Do spadku aktywów przyłożyły się także ujemne przepływy z ZUS, do którego OFE co miesiąc przelewają pieniądze w ramach tzw. suwaka. W całym 2020 roku z tego tytułu przelały ok. 5,7 mld zł. Na koniec grudnia aktywa zgromadzone w OFE były warte 148,6 mld zł – o ponad 6 mld zł mniej niż na koniec poprzedniego roku.

Za to z miesiąca na miesiąc rośnie wartość aktywów zgromadzonych w PPK, zasilanych wpłatami pracowników, pracodawców oraz z Funduszu Pracy. W całym roku aktywa w nich zgromadzone wzrosły o 2,7 mld zł do 2,8 mld zł na koniec grudnia.

Czytaj także: Podsumowanie 2020 roku na rynku PPK