Rynek Wierzytelności nowe możliwości inwestycyjne

Magia wielkich liczb - czyli w jakim tempie rośnie niespłacane zadłużenie
Rynek obrotu wierzytelnościami rośnie błyskawicznie od kilku lat. Uwarunkowania wzrostu to przede wszystkim zmiany w prawie ale również wzrost ogólnego zadłużenia jak i zadłużenia niespłacanego.
Zgodnie z danymi Narodowego Banku Polskiego oraz Krajowego Rejestru Długów wartość zadłużenia Polaków na koniec grudnia 2009 r. wynosiła:

• 216,4 mld zł - kredyty hipoteczne (193 mld zł w 2008 r.)
• 11,3 mld zł - kredyty w rachunku bieżącym (10,8 mld zł w 2008 r.)
• 14,8 mld zł - karty kredytowe (12,6 mld zł w 2008 r.)
• 109,1 mld zł - pozostałe kredyty (96,5 mld zł 2 2008 r.)

Według danych raportu Krajowego Rejestru Długów na koniec 2009 r. kwota należności zagrożonych w polskich bankach wzrosła r/r o niemal 70% z 31,6 mld zł do 53,9 mld zł. Kwota zagrożonych należności od osób prywatnych w polskich bankach rosła dynamicznie i w grudniu 2009 r. wyniosła 18,5 mld zł.

Zgodnie z danymi zawartymi w raporcie InfoDług z sierpnia 2010 r. łączna kwota zaległych płatności klientów podwyższonego ryzyka w Polsce, odnotowanych w Centralnej Ewidencji Dłużników InfoMonitora oraz w bazach Biura Informacji Kredytowej, wyniosła w sierpniu 2010 r. około 21,97 mld zł. Na koniec sierpnia 2009 r. zaległe płatności wyniosły 12,06 mld zł, co daje wzrost rok do roku o 82%. Od sierpnia 2007 r. do sierpnia 2010 r. kwota zaległych płatności wzrosła ponad cztero i pół krotnie: z 4,9 mld zł do 21,97 mld zł.

Zgodnie z danymi raportu InfoDług liczba dłużników którzy zalegali z płatnością zobowiązań powyżej 60 dni wzrosła od lutego 2009 r. do sierpnia 2009 r. o blisko 50% z 1,29 mln osób do 1,93 mln osób. Tu także odnotowano wyższą dynamikę wzrostu w porównaniu do poprzednich kwartałów. Według Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową w 2010 roku niespłacone wierzytelności gospodarstw domowych wyniosą w 2010 roku już 32,9 mld zł (łączna wartość zagrożonych kredytów mieszkaniowych i konsumpcyjnych). Rosną przychody firm publicznych zajmujących się windykacją – z 48,6 mln zł w III kwartale 2009 r. do 58,2 w tym samym okresie bieżącego roku (Gazeta Giełdy „Parkiet”, listopad 2010).

Wśród osób czasowo niewywiązujących się z zobowiązań przeważają dłużnicy których zobowiązanie mieści się w przedziale 2001-5000 zł. czyli tzw. drobni dłużnicy. Zadłużenie niemal połowy klientów (42%) czasowo niewywiązujących się ze zobowiązań nie przekracza 2000 zł.

Rys. 1. Struktura zadłużenia gospodarstw domowych (na 05.03.2010r., obliczenia własne, Krajowy Rejestr Długów)



Rys. 2. Nieregularne zadłużenie banków (obliczenia własne, NBP)


Rynek obrotu wierzytelnościami – wzrost o 15%-20% rocznie
Branża windykacyjna w Polsce rozwija się dynamicznie od połowy lat 90 ubiegłego stulecia. Ostatnie kilka lat przyniosło dla tej branży istotne zmiany. Rozwój rynku spowodował modyfikację oferowanych produktów i usług, zmianę ich jakości, a także standardów działania przedsiębiorstw windykacyjnych.

Pomimo bardzo dynamicznego rozwoju, brak jest precyzyjnych danych dotyczących samego rynku wierzytelności. Na podstawie szacunkowych danych opublikowanych w Gazecie Giełdy „Parkiet” w dniu 31.10.2008 wartość nominalna wierzytelności konsumenckich sprzedawanych przez banki mogła osiągnąć w roku 2008 ponad 7,7 mld zł. Dodatkowo prognozowano, iż ponad 1,2 mld zł pochodziło z tytułu długów klientów spółek telekomunikacyjnych, energetycznych, czy wodociągowych. Jednocześnie prognozowano, że wartość tego rynku będzie rosła o ok. 15-20%. Tym samym, przyjmując, że dane z raportu, prognozujące w kolejnych latach wzrost tego rynku o 15-20 proc., są trafne, wartość przejętych wierzytelności w 2009 r. można było oszacować na 8-9 mld zł czyli zaledwie około 20% całości wierzytelności.

Według szacunków jakie można znaleźć w prasie, w 2010 r. firmy specjalizujące się w obrocie wierzytelnościami przejmą do zarządzania wierzytelności na łączną kwotę nawet 14 mld zł z czego około 40% całego rynku stanowić będzie segment wierzytelności komercyjnych. Jednak jest to nadal zaledwie około 17-20% niespłaconych wierzytelności oraz niespełna jedna czwarta wszystkich niespłaconych długów.

Przyczyną dynamicznego wzrostu rynku obrotu wierzytelnościami w Polsce jest między innymi zmiana oceny firm windykacyjnych, których przedmiot działalności nie jest już postrzegany jako biznes nieetyczny. Teraz z usług firm windykacyjnych korzystają duże, renomowane przedsiębiorstwa. Preferują one wynajęcie zewnętrznej firmy, niż samodzielnie odzyskiwanie długów, ze względu na niższe koszty takiego rozwiązania. Zmiana postrzegania firm windykacyjnych i świadomość świadczenia przez nie usług outsourcingowych i factoringowych otwiera kolejne źródła odłożonej podaży wierzytelności. Sam proces windykacji może również być postrzegany w wymiarze edukacyjnym dla nierzetelnych dłużników, podnosząc niską dotąd świadomość społeczną nieuchronności spłaty zaciągniętych zobowiązań, powodując, że kolejne zobowiązania zaciągane będą w sposób bardziej przemyślany, oraz spłata długu w efekcie działań windykacyjnych chroni przed „pułapką zadłużenia”.

Obecnie na rynku wierzytelności pojawia się coraz więcej wierzytelności hipotecznych oraz wierzytelności tzw. „świeżych”, czyli o terminie zapadalności średnio jeden, dwa lata. Banki chętnie sprzedają także portfele trudnych kredytów (przykładowo wierzytelności pięcioletnie). Zwiększa się wartość wierzytelności sprzedawanych przez sektor ubezpieczeniowy i komunalny. Z danych zebranych przez BIG Info Monitor wynika, że w III kwartale tego roku 40 proc. przedsiębiorców decydowało się na korzystanie z usług windykatorów ( na początku 2009 roku – 30 proc.). Odzyskiwanie należności obejmuje coraz więcej spraw o wysokich saldach, dotyczących kredytów hipotecznych, wierzytelności mieszkaniowych, zaległych kredytów samochodowych i konsolidacyjnych.

Wierzytelności masowe jako przedmiot lokat
Portfele Wierzytelności w obrocie należy podzielić na:

• wierzytelności o niskim nominale jednostkowym, masowe, znacząco przeterminowane, wobec osób fizycznych (B2C);
• wierzytelności o niskim nominale jednostkowym, masowe, znacząco przeterminowane, wobec przedsiębiorców (B2B);
• wierzytelności pojedyncze, o nominale jednostkowym poniżej 10 tys. zł, w niewielkim stopniu przeterminowane, wobec przedsiębiorców (B2B)

Każdy typ wierzytelności wymaga innego podejścia. Wierzytelności masowe wobec osób fizycznych obsługują firmy windykacyjne o bardzo rozbudowanej strukturze organizacyjnej, działające wg ujednoliconych procedur pozwalających na prowadzenie tysięcy spraw jednocześnie. Dyskonto firm windykacyjnych może sięgać nawet 95% wartości nominalnej pakietu.

Strategia firm windykacyjnych obsługujących masowe wierzytelności o niskim nominale jednostkowym wobec przedsiębiorców opiera się przede wszystkim na windykacji sądowej. W związku z tym firmy te posiadają rozbudowane działy prawne, a pozwy wychodzą "hurtowo". Kupując pakiety zazwyczaj mają do czynienia z jednorodnymi wierzytelnościami. Z usług tego typu firm korzystają najczęściej banki udzielające kredytów przedsiębiorcom, operatorzy telefonii komórkowej i inne przedsiębiorstwa generujące tego typu wierzytelności w sposób masowy. Rozwojowi tego rynku sprzyja:

• jego duża wartość nominalna
• silna dywersyfikacja dłużników
• rozwój e-sądu, pozwalająca na hurtowe przetwarzanie wniosków
• niskie ceny przy zakupie całych pakietów wierzytelności
• optymistyczne dane historyczne - dotychczasowy zwrot z inwestycji w tym segmencie rynku przynosił zwroty znacznie ponad 20% rocznie

Strategia sukcesu to dostęp do rynku wierzytelności, prawidłowa wycena oraz możliwość obsługi elektronicznych pozwów.
Dlatego też uzyskiwane przez firmy windykacyjne stopy zwrotu uzyskiwane na windykacji portfeli wierzytelności przekraczają 20% rocznie.

Portfele wierzytelności jako przedmiot lokat dostępne są głównie największym podmiotom profesjonalnym – windykatorom, bankom inwestycyjnym, głównie ze względu na dość duże nominały i brak jawności rynku. Ze względu na fakt, iż jest to lokata nieskorelowana z rynkiem kapitałowym może stanowić uzupełnienie portfela inwestycyjnego dywersyfikująca ryzyko. Jedną z metod inwestycji na tym rynku jest inwestycja poprzez fundusz inwestycyjny, specjalizujący się w takich inwestycjach.

subGO Fund Wierzytelności
Dzisiaj ruszają zapisy na certyfikaty inwestycyjne funduszu subGO Fund Wierzytelności zarządzanego przez GO TFI S.A. Fundusz w dniach 29.11.2010 r. – 28.12.2010 r. przeprowadzi emisję publiczną certyfikatów niepublicznych (skierowaną do inwestora nieoznaczonego).

Subfundusz subGO Fund Wierzytelności to pierwszy i jedyny w Polsce fundusz dający osobom fizycznym dostęp do inwestycji na rynku windykacji długów masowych, a więc segmentu wierzytelności najlepiej spłacalnych - zwłaszcza gdy średnia wartość długu jest niska. Dzięki skutecznej strategii windykacji wierzytelności przez profesjonalnego serwisanta oraz nowym regulacjom prawnym ułatwiającym szybki odzysk długów przewidywana stopa zwrotu to powyżej 20% w skali roku.

subGO Fund Wierzytelności stworzony został z myślą o inwestorach indywidualnych i korporacyjnych, poszukujących:

• stabilnej i długoterminowej inwestycji (optymalnie okres ok. 2 - 3 lat)
• sposobu na zmniejszenie zmienności portfela – fundusz nie jest skorelowany z rynkiem kapitałowym, dzięki czemu jest odporny na zmienności rynkowe
• optymalnej oferty dla dywersyfikacji ryzyka portfela
• nowatorskich produktów finansowych o alternatywnej polityce inwestycyjnej

Minimalna kwota zapisu to 220 tys. złotych. Zapisy będzie można składać w siedzibie GO TFI – ul. Stawki 2, budynek INTRACO, 00-193, oraz za pomocą strony internetowej www.gotfi.pl
SubGO Fund Wierzytelności jest subfunduszem tworzonym i zarządzanym przez GO TFI S.A. we współpracy z firmami windykacyjnymi.


Niniejszy materiał nie jest w żadnym razie przedstawiany w zamiarze dokonania czynności prawnej lub wywołania jakichkolwiek skutków prawnych w inny sposób, a w szczególności nie stanowi oferty w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, oferty publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 184, poz. 1539, z późn. zm.), jak również nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej w rozumieniu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1715) w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców. Nie stanowi również oferty inwestycyjnej, oferty świadczenia usług inwestycyjnych ani świadczenia usług w zakresie pomocy prawnej. Opinie wyrażone w niniejszym materiale dotyczące spółki oraz instrumentów finansowych nie stanowią rekomendacji inwestycyjnej, chyba że wyraźnie została przedstawiona rekomendacja w brzmieniu: kupuj, sprzedaj lub trzymaj.