Fundusze inwestycyjne - każdy powinien znaleźć cos dla siebie
Materiał ukazał się w Pulsie Biznesu z dnia 20 kwietnia 2005 (dodatek Finanse Osobiste) W krajach zachodnich instytucje wspólnego inwestowania stanowią istotny element rynku finansowego od ponad 180 lat. Pierwsza instytucja, mająca cechy obecnie funkcjonujących funduszy zamkniętych, została utworzona w 1822 roku w Brukseli, zaś sto lat później, w 1924 roku, w Stanach Zjednoczonych powstał pierwszy fundusz typu otwartego - Massachusetts Investors Trust. Nasze, krajowe doświadczenia, z instytucjami wspólnego inwestowania mają dopiero kilkanaście lat, jednak również w Polsce zdobyły one już wielu zwolenników. Łączna liczba otwartych rejestrów sięga już kilkuset tysięcy, a wartość środków powierzonych krajowym funduszom inwestycyjnym na koniec marca 2005 roku przekroczyła już 40 mld PLN (dane uwzględniają również środki ulokowane przez instytucje). A to oznacza, że na każde 5 złotych przechowywanych przez Polaków na kontach bankowych przypada 1 złotówka ulokowana w jednostkach i certyfikatów funduszy inwestycyjnych. Popularność funduszy inwestycyjnych, jak i innych form zbiorowego lokowania środków wynika z kilku istotnych cech tych instytucji przy czym wydaje się, że trzy z nich mają charakter fundamentalny. Po pierwsze, dzięki wpłatom zebranym od różnych uczestników, dysponują one kapitałem umożliwiającym konstruowanie efektywnego portfela lokat i dywersyfikację ryzyka. Po drugie, pozwalają skorzystać z wiedzy i doświadczeń wysokiej klasy specjalistów - analityków i zarządzających, zatrudnianych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Po trzecie, umożliwiają szybszy dostęp do informacji rządzącej dzisiejszym światem finansów, wyręczając jednocześnie indywidualnego inwestora w procesie przeprowadzania odpowiednich analiz na potrzeby dokonywanych inwestycjiDla każdego coś dobrego - polityka inwestycyjnaJedną z podstawowych zalet funduszy inwestycyjnych jest różnorodność instrumentów i strategii, z jakich możemy skorzystać lokując środki za ich pośrednictwem. Dobierając politykę inwestycyjną do indywidualnych potrzeb możemy już dzisiaj skorzystać z kilkunastu różnych możliwości. Fundusze akcyjne - inwestują przede wszystkim w akcje, zaś zastosowanie przez nie instrumentów pochodnych jest dopuszczalne m.in. dla zabezpieczenia przed ryzykiem, przy uwzględnieniu celu inwestycyjnego; mogą występować jako fundusze agresywne, sektorowe lub indeksoweFundusze mieszane (hybrydowe) - inwestują w różne rodzaje aktywów, m.in. w akcje, papiery o stałym dochodzie, tytuły uczestnictwa, depozyty bankowe, waluty, czy instrumenty pochodne; wśród dostępnych możliwości możemy spotkać fundusze zrównoważone i aktywnej alokacji Fundusze stabilnego wzrostu - inwestują w różne rodzaje aktywów a ich cechą wspólną jest maksymalny udział akcji nie przekraczający 40% Fundusze papierów dłużnych - inwestują przede wszystkim w dłużne papiery wartościowe terminach wykupu powyżej roku a znaczną część ich lokat stanowią papiery o stałym dochodzie; znajdziemy wśród nich fundusze skarbowe, w których przeważającą część lokat stanowią obligacje wyemitowane przez Skarb Państwa oraz fundusze inwestujące w instrumenty emitowane przez jednostki samorządowe lub korporacjeFundusze gotówkowe i rynku pieniężnego - inwestują wyłącznie w instrumenty dłużne i lokaty bankowe; w przypadku funduszy rynku pieniężnego maksymalny termin zapadalności tych lokat nie przekracza roku, zaś średni termin zapadalności całego portfela wynosi maksymalnie 90 dni;Fundusze nieruchomości - inwestują środki w portfele nieruchomości lub projekty deweloperskie czerpiąc dochody z najmu powierzchni handlowych, biurowych lub ze sprzedaży gotowych obiektów bądź mieszkańFundusze strukturyzowane - znaczną część środków inwestują w papiery dłużne, pozwalające zapewnić ochronę wpłaconego kapitału; pozostałą część lokat stanowią instrumenty dające możliwość partycypacji we wzrostach cen akcji na światowych giełdachW większości przypadków, w ramach wymienionych podstawowych grup możemy przeprowadzić również podział ze względu na geograficzną strukturę lokat. Dzięki temu chcąc uniknąć ryzyka walutowego możemy skorzystać z oferty funduszy inwestujących wyłącznie na polskim rynku, w instrumenty denominowane w złotych. Jeżeli wierzymy w szybszy rozwój innych gospodarek lub obawiamy się osłabienia złotego, wówczas możemy skorzystać z oferty funduszy regionalnych, specjalizujących się w inwestycjach w konkretnym regionie (np. USA czy kraje strefy Euro) lub z funduszy inwestujących globalnie.Profil inwestycji - możliwości, czas, cel, ryzykoAby nie zagubić się w gąszczu oferowanych możliwości za każdym razem, gdy zamierzamy zainwestować swoje środki powinniśmy określić kilka czynników determinujących jej ostateczny kształt. Cel - oszczędzanie, podobnie jak wiele innych aspektów życia, musi mieć swój cel; inna ścieżka prowadzi do dostatniej emerytury, inna pozwala zgromadzić środki na edukację dzieci a jeszcze inna umożliwi coroczną regenerację sił w egzotycznych zakątkach świataCzas - realizacja tego samego celu może mieć całkowicie odmienny przebieg w zależności od czasu, jaki pozostał do jego realizacji; inaczej na dodatkową emeryturę musi oszczędzać 30-latek a inaczej osoba po 50-tceKwota inwestycji - wszystkie działające na polskim rynku fundusze określają minimalny poziom pierwszej i kolejnych wpłat; mimo iż w przeważającej części przypadków progi te nie są wysokie, to przy niewielkich kwotach inwestycji niektóre oferty mogą być poza naszym zasięgiem Częstotliwość wpłat - inwestycja może mieć charakter jednorazowy lub systematyczny; w pierwszym przypadku inwestujemy od razu większą kwotę, w drugim zaś - w określonych odstępach czasu lokujemy mniejsze środkiRyzyko - inwestycja powinna mieć charkane zgodny z osobistym profilem ryzyka; osoby stroniące od ryzyka nie powinny inwestować agresywnie, bo choć wyższe ryzyko może zostać nagrodzone wyższymi zyskami, to żaden zysk nie jest wart nieprzespanych nocyKażdy z opisanych wyżej czynników można potraktować jako pytanie i na każde nich bezwzględnie należy udzielić odpowiedzi. Dopiero ich kombinacja ukaże cechy, czy też determinanty przyszłej inwestycji. Dodatkowa trudność może wynikać również z relacji, w jakich pozostają owe czynniki. Trudno bowiem osiągnąć cel w postaci zakupu nowego modelu samochodu deklarując inwestycję 100 PLN miesięcznie przez okres najbliższych 2 lat. Posiadając tą wiedzę możemy jednak zrewidować cel lub zmienić pozostałe czynniki, aby jego realizację uczynić realną. Najtańszy nie znaczy najlepszyRozpatrując oszczędzanie za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych powinniśmy wziąć pod uwagę kilka elementów. Przyszłe rezultaty naszych inwestycji będą uzależnione od opłat jakie będą im towarzyszyły. Każdy fundusz pobiera dwa rodzaje opłat - opłatę dystrybucyjną, stanowiącą ułamek inwestowanej kwoty oraz opłatę za zarządzanie, pobieraną od wartości zarządzanych aktywów. Z reguły większą uwagę przykuwa opłata dystrybucyjna, jednak w dużym uproszczeniu można przyjąć, że wraz z wydłużaniem horyzontu inwestycji istotnie rośnie znaczenie drugiego z wymienionych składników kosztów. Koszt, podobnie jak ryzyko, to nieodzowne elementy każdej inwestycji. Nie należy więc go unikać - trzeba się starać go minimalizować lub neutralizować. Zmniejszenie obciążeń można uzyskać na wiele sposobów. Możemy np. skorzystać z oferty takiego dystrybutora, który nie pobierze opłaty dystrybucyjnej. Jej uniknięcie jest możliwe również w niektórych przypadkach dzięki inwestycjom za pośrednictwem internetu lub przy wpłatach bezpośrednich z pominięciem dystrybutorów. Jeżeli w grę wchodzą regularne wpłaty przez okres 3 lat, możemy skorzystać z planów systematycznego oszczędzania, pozwalających obniżyć opłatę dystrybucyjną. Gdy cel oszczędzania ma charakter emerytalny, wówczas warto rozpatrzyć inwestycję w ramach Indywidualnego Konta Emerytalnego (IKE), dzięki czemu można zaoszczędzić na podatku od zysków kapitałowych. Wspomnianej wcześniej neutralizacji kosztów służy wybór funduszu osiągającego wyższe zyski - przy kilkuletniej inwestycji wystarczy zysk wyższy o kilka punktów procentowych, aby zneutralizować dodatkowy 1% rocznej opłaty za zarządzanie. Potencjał rynkuMimo rosnącego znaczenia funduszy inwestycyjnych, mierzonego tempem wzrostu wartości powierzonych im aktywów, w dalszym ciągu możemy mówić o znacznym potencjale tej formy lokowania środków. Gdy porównamy relację aktywów zgromadzonych w funduszach inwestycyjnych do wartości produktu krajowego brutto (PKB) w poszczególnych krajach Europy to okaże się, że średnia proporcja obu składowych wynosi nieco powyżej 35% (30% bez uwzględnienia danych z Francji), a w przeważającej liczbie krajów mieści się w przedziale 20-30%.Tymczasem w Polsce ta sama relacja to zaledwie 3,8% a to oznacza, że aby dogonić europejską średnią powinniśmy lokować w funduszach około 55 mld EUR, czyli niemal ośmiokrotnie więcej niż w końcu 2004 roku.Dekalog - optymalny wybór funduszu- Historia funduszu - warto wybierać podmioty związane z firmami posiadającymi długoletnie doświadczenie w zarządzaniu funduszami, poparte odpowiednią historią obecności na polski rynku- Polityka inwestycyjna - należy zaznajomić się z zasadami, jakimi kieruje się zarządzający dokonując inwestycji; warto widzieć jaki jest zdaniem towarzystwa najlepszy wzorzec (benchmark) do pomiaru wyników funduszu; niewiedza z tego zakresu to często główna przyczyna rozczarowań - Minimalne wpłaty - każdy z funduszy ma określony minimalny poziom pierwszej i kolejnych wpłat; w większości przypadków wymaga się również, aby wartość rejestru nie spadła poniżej ściśle określonej kwoty- Wyniki funduszu - należy zaznajomić się z historycznymi rezultatami osiąganymi przez fundusz; choć przeszłe wyniki nie stanowią gwarancji ich powtórzenia w przyszłości, to jedynie one mogą stanowić podstawę selekcji funduszy radzących sobie dobrze zarówno w dobrych czasach jak i w okresie dekoniunktury - Ryzyko - nie ma zysku bez ryzyka to nie slogan, lecz szara rzeczywistość; należy zatem określić ryzyko inwestycji w dany fundusz i wcale nie trzeba do tego zgłębiać wiedzy na temat konstrukcji wskaźników ryzyka; wystarczy posłużyć się prostą miarą jaką może być np. informacja o najgorszym miesięcznym wyniku, jaki osiągnął dany fundusz na przestrzeni ostatnich trzech lat; ta informacja pokaże nam na jaką próbę mogą zostać wystawione nasze emocje i ile pieniędzy można było stracić w trakcie najgorszego miesiąca- Zarządzający - za wyniki funduszu w znacznej mierze odpowiada zarządzający lub jego zespół; dlatego też warto wiedzieć jakie doświadczenie posiada osoba zarządzająca naszymi oszczędnościami, od kiedy zarządza danym funduszem- Poziom kosztów - wysokość opłat manipulacyjnych oraz poziom opłaty za zarządzanie mają duży wpływ na przyszłe rezultaty; ich znajomość pozwoli uniknąć ewentualnych rozczarowań- Skład portfela - warto wiedzieć jakie składniki stanowią podstawę portfela, w jaki inwestował zarządzający; inaczej może się zachować fundusz, w którym dominującą pozycję zajmują małe i średnie spółki a inaczej fundusz ukierunkowany na inwestycje w akcje dużych i płynnych spółek; podobne różnice można obserwować w funduszach inwestujących w papiery dłużne- Wielkość aktywów - wartość zgromadzonych w funduszu aktywów może mieć wpływ na przyszły dobór instrumentów do portfela; mały fundusz ma większe możliwości inwestycyjne dzięki czemu jego wyniki mogą in plus odbiegać do rezultatów reszty podmiotów; często dzieje się tak, że fundusze padają ofiarą swojej popularności - świetne wyniki przyciągają nowych chętnych i zarządzający nie są wtedy w stanie powtórzyć tak dobrych rezultatów jak te, osiągane przy małych aktywach - Możliwość i koszty konwersji - realizacja nakreślonego celu czasami wymaga konwersji środków z jednego funduszu do innego; zamiana ta jest z reguły możliwa w ramach jednego towarzystwa, wiąże się jednak z uiszczeniem opłaty analogicznej opłaty dystrybucyjnejTomasz PublicewiczAnalizy Online Sp. z o.o.
Reklama
20.04.2005
Komentarze mogą dodawać tylko zalogowani użytkownicy.
Przejdź do logowania