MFW: Prognozy i przestrogi dla Poski (WEO kwiecień 2026)

Dla rynku i finansów publicznych to ważny sygnał: obronność staje się już nie tylko tematem geopolitycznym, ale jednym z kluczowych czynników makroekonomicznych.

Najnowszy World Economic Outlook nie zostawia większych wątpliwości: nowa fala zbrojeń będzie miała konsekwencje daleko wykraczające poza sektor bezpieczeństwa. MFW pokazuje, że w latach 2020–2024 połowa państw świata zwiększyła budżety wojskowe, a w 2024 r. niemal 40% krajów wydawało na obronność ponad 2% PKB, wobec 27% w 2018 r. Fundusz analizuje 164 kraje od 1946 r. i dochodzi do prostego wniosku: boom obronny może pobudzać wzrost w krótkim okresie, ale zwykle odbywa się kosztem wyższego deficytu, większego długu i słabszej równowagi zewnętrznej.

Reklama

W typowym przypadku pojedynczego boomu wydatki obronne rosną o ok. 2,7 pkt proc. PKB i utrzymują się przez ponad dwa i pół roku. Około dwóch trzecich takiego wzrostu jest finansowane deficytem. Średnio po trzech latach saldo fiskalne pogarsza się o 2,6 pkt proc. PKB, a relacja długu publicznego do PKB rośnie o ok. 7 pkt proc. Jednocześnie rośnie inflacja, bo gospodarka dostaje dodatkowy impuls popytowy. MFW zaznacza jednak, że skala korzyści zależy od struktury wydatków: im większy udział inwestycji i krajowej produkcji, tym lepszy efekt dla PKB. Im większy import, tym większy „wyciek” bodźca za granicę.

W tym miejscu zaczyna się polski wątek, i to bardzo mocny. Fundusz poświęca Polsce osobny podrozdział i wyraźnie pokazuje, że nasz kraj ma najwyższe wydatki obronne w relacji do PKB wśród państw NATO. Między 2021 a 2025 r. wzrosły one z 2,2% do szacowanych 4,5% PKB. Wartość wydatków sięgnęła 46,7 mld dol., co daje Polsce piąte miejsce w Europie. To nie jest już korekta budżetowa, ale pełnoskalowa zmiana profilu polityki fiskalnej.

Jeszcze ważniejsza jest struktura tego wzrostu. Nakłady na sprzęt zwiększyły się z 0,7% do 2,4% PKB i odpowiadają już za ponad połowę całych wydatków obronnych – to najwyższy udział w NATO. Problem polega na tym, że przy ograniczonych krajowych mocach produkcyjnych ten skok został sfinansowany głównie zakupami zagranicznymi. Według przywoływanych przez MFW szacunków import odpowiadał za ok. 80% wydatków kapitałowych, przede wszystkim z Korei Południowej i USA. Z punktu widzenia bezpieczeństwa to szybka modernizacja. Z punktu widzenia gospodarki – słabszy mnożnik.

MFW pisze wprost:

Dotychczasowy makroekonomiczny wpływ polskiego boomu zbrojeniowego był „umiarkowany”. Między 2021 a 2025 r. całe wydatki publiczne wzrosły w Polsce o 6,5 pkt proc. PKB, z czego obronność odpowiadała za ok. 2 pkt proc. PKB. Ten wzrost został niemal w całości sfinansowany wyższym deficytem.

Fundusz ocenia, że szeroka ekspansja fiskalna wspierała wzrost, ale sam wpływ wyższych wydatków obronnych był prawdopodobnie ograniczony właśnie dlatego, że były one mocno importochłonne. Innymi słowy: Polska płaci pełny rachunek fiskalny, ale nie zatrzymuje w kraju całego efektu gospodarczego.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

To istotne także dla polityki pieniężnej. MFW wskazuje, że luźniejsza polityka fiskalna zwiększała popyt krajowy, a więc mogła oznaczać bardziej restrykcyjną ścieżkę stóp procentowych, niż miałaby miejsce bez tak dużego wzrostu wydatków. Dla rynku obligacji i inwestorów to kluczowa informacja: obronność wzmacnia presję na finanse publiczne, a pośrednio może też wpływać na koszt pieniądza.

Najważniejsze pytanie nasuwające się po lekturze raportu MFW: jak zmienić wydatki na obronność, żeby wraz ze wzrostem bezpieczeństwa rosła też krajowa wartość dodana. Dla Polski oznacza to konieczność przejścia od zakupów „z półki” do mocniejszego oparcia modernizacji armii na krajowym przemyśle, transferze technologii i szerszej współpracy europejskiej. W przeciwnym razie obronność pozostanie przede wszystkim kosztem  strategicznie koniecznym, ale gospodarczo mniej produktywnym, niż mogłaby być.