Koniec podziału funduszy na jasno- i ciemnozielone. UE uzgodniła reformę SFDR
Rada UE i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie reformy SFDR. Dotychczasowy podział funduszy ESG na produkty z art. 8 i 9 mają zastąpić trzy nowe kategorie, z progiem inwestycyjnym 70 proc. Na koniec czerwca polskie fundusze z art. 8 i 9 miały 36,05 mld zł aktywów.
Rada Unii Europejskiej i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie dotyczące gruntownej reformy rozporządzenia SFDR (Sustainable Finance Disclosure Regulation). Nowe przepisy mają uprościć zasady informowania inwestorów o zrównoważonym charakterze produktów finansowych i ograniczyć ryzyko tzw. greenwashingu, czyli przedstawiania inwestycji jako bardziej przyjaznych środowisku, niż są w rzeczywistości.
Najważniejsza zmiana dotyczy sposobu klasyfikowania produktów inwestycyjnych. Dotychczasowy system, oparty na podziale na produkty zgodne z art. 8 i art. 9 SFDR, zostanie zastąpiony trzema kategoriami, dla których określone będą konkretne wymagania inwestycyjne.
Obecne rozporządzenie, stosowane od marca 2021 r., miało przede wszystkim regulować zakres ujawnianych informacji. Z czasem artykuły 8 i 9 zaczęły jednak funkcjonować jako nieformalne etykiety funduszy. Produkty promujące aspekty środowiskowe lub społeczne określa się jako "jasnozielone" (art. 8), natomiast fundusze, których celem są zrównoważone inwestycje, jako "ciemnozielone" (art. 9). Komisja Europejska uznała, że taki system utrudnia inwestorom porównywanie produktów, prowadzi do niejednoznacznych interpretacji i zwiększa ryzyko wprowadzania klientów w błąd. Dlatego w listopadzie 2025 r. zaproponowała jego przebudowę. Porozumienie kończy ważny etap prac nad reformą.
Reklama
Zgodnie z porozumieniem produkty inwestycyjne będą mogły być przypisywane do jednej z trzech kategorii:
- Sustainable – produkty inwestujące w przedsiębiorstwa lub przedsięwzięcia przyczyniające się do realizacji celów zrównoważonego rozwoju, w tym środowiskowych i społecznych. To kategoria o najwyższych wymaganiach dotyczących zrównoważonego charakteru inwestycji.
- Transition – produkty finansujące przedsiębiorstwa i projekty, które nie spełniają jeszcze wysokich standardów zrównoważonego rozwoju, ale realizują wiarygodne plany transformacji. Chodzi m.in. o wspieranie firm ograniczających emisje gazów cieplarnianych.
- ESG basics – produkty uwzględniające w strategiach inwestycyjnych czynniki środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym, ale niespełniające bardziej rygorystycznych wymogów kategorii sustainable lub transition.
O przypisaniu do konkretnej grupy mają decydować szczegółowe kryteria inwestycyjne. Zgodnie z porozumieniem co najmniej 70 proc. inwestycji funduszu będzie musiało odpowiadać wymaganiom kategorii, do której został przypisany. Fundusze z kategorii sustainable będą musiały przeznaczać odpowiednią część portfela na inwestycje realizujące cele zrównoważonego rozwoju, a fundusze transition – na inwestycje wspierające transformację przedsiębiorstw. W przypadku kategorii ESG basics obowiązywać będą mniej rygorystyczne kryteria. Dodatkowo produkty mają podlegać określonym wykluczeniom dotyczącym działalności i branż uznawanych za szkodliwe.
Zmieni się również sposób komunikowania inwestorom charakteru produktów. Używanie określeń związanych z ESG w nazwach i materiałach marketingowych będzie zastrzeżone dla produktów spełniających warunki jednej z trzech kategorii. Fundusz, który nie zakwalifikuje się do żadnej z nich, nie będzie więc mógł swobodnie reklamować swojej strategii jako zrównoważonej.
Reforma przewiduje jednocześnie uproszczenie obowiązków informacyjnych. Produkty z kategorii sustainable oraz transition będą musiały identyfikować i ujawniać główne negatywne skutki swoich inwestycji, określane jako Principal Adverse Impacts (PAI). Wskaźniki służące do ich pomiaru mają pochodzić ze wspólnej listy ustanowionej przez Komisję Europejską. W przypadku kategorii transition dwa z nich będą musiały dotyczyć wykorzystania paliw kopalnych i emisji gazów cieplarnianych.
Spółki paliwowe z możliwością zakwalifikowania do kategorii transition
Jednym z bardziej dyskusyjnych rozwiązań jest dopuszczenie określonych inwestycji w przedsiębiorstwa działające w sektorze paliw kopalnych do kategorii transition. Zgodnie z porozumieniem takie inwestycje będą mogły zostać uwzględnione pod warunkiem, że przedsiębiorstwo realizuje jasno określoną w czasie strategię ograniczania emisji gazów cieplarnianych, zgodną z celami porozumienia paryskiego. Dodatkowo co najmniej 20 proc. nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstwa (CAPEX) będzie musiało trafiać do działalności zgodnej z unijną taksonomią, a udział takich wydatków powinien zwiększać się w kolejnych okresach.
Rozwiązanie ma umożliwić finansowanie transformacji przedsiębiorstw z sektorów wysokoemisyjnych, zamiast całkowitego wykluczania ich z portfeli funduszy. Budzi ono jednak kontrowersje. Organizacja ShareAction ostrzega, że przyjęte zasady mogą ułatwić spółkom paliwowym uzyskanie dostępu do produktów reklamowanych jako wspierające transformację, podważając wiarygodność nowej klasyfikacji.
Co reforma oznacza dla polskich funduszy?
TFI będą musiały ponownie ocenić dotychczasowe deklaracje ESG i ustalić, czy strategie oraz portfele zarządzanych funduszy spełniają warunki nowych kategorii, a następnie odpowiednio dostosować dokumentację i komunikację marketingową.
Na koniec czerwca 2026 r. w ofercie krajowych TFI znajdowały się 84 fundusze deklarujące zgodność z art. 8 lub 9 SFDR, zarządzające aktywami o wartości 36,05 mld zł. Zdecydowaną większość stanowiły produkty jasnozielone. Było ich 77, a ich łączne aktywa wynosiły 35,62 mld zł. Pozostałe siedem funduszy, sklasyfikowanych zgodnie z art. 9, zgromadziło 430 mln zł.
Co istotne, chociaż najliczniejszą grupą krajowych funduszy ESG były produkty akcyjne, pod względem wartości aktywów dominowały fundusze dłużne. Na koniec czerwca 24 takie produkty odpowiadały za 59 proc. aktywów całego segmentu. W tym kontekście znaczenie może mieć uzgodnione rozwiązanie dotyczące obligacji emitowanych na ogólne potrzeby przez podmioty sektora publicznego z UE. Pod określonymi warunkami papiery te będą mogły być uwzględniane w kategorii transition.
Porozumienie Rady UE i Parlamentu Europejskiego ma na razie charakter wstępny. Uzgodnione przepisy wymagają jeszcze formalnego zatwierdzenia przez obie instytucje. Następnie zmienione rozporządzenie zostanie opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Nowe zasady zaczną być stosowane dwa lata po jego publikacji. Oznacza to, że dotychczasowy podział na produkty z art. 8 i 9 SFDR pozostaje na razie aktualny.
20.11.2026
Źródło: KeongDaGreat / Shutterstock.com


Komentarze mogą dodawać tylko zalogowani użytkownicy.
Przejdź do logowania