Wielka wyprzedaż obligacji
Ten rok jest rekordowy pod względem spadku wartości rynku obligacji na całym świecie. Od początku roku indeks Bloomberga grupujący obligacje w wartości 68 bilionów dolarów stracił ponad 10%. Tak złego rozpoczęcia roku jeszcze nie było.
1/3
Updating the bond market's 2022 carnage.
The total return of Bloomberg Global Aggregate Index, $68T in assets and >28k bonds, has lost >10% YTD.
Nothing remotely close like this has happened before. pic.twitter.com/BVNpj39eOs— Jim Bianco biancoresearch.eth (@biancoresearch) April 24, 2022Reklama
Największe straty na całym świecie poniosły obligacje o stałym oprocentowaniu i długich terminach do wykupu. Tu działa matematyka. Takie obligacje w przypadku wzrostu stóp procentowych i oczekiwań inflacyjnych zawsze tracą najwięcej.
Straty na obligacjach to oczywiście panika wywołana rosnącą inflacją, którą w najbliższym czasie trudno będzie zatrzymać. A zatrzymać będzie ją trudno, bo politycy robią dużo, by inflacja rosła, a przynajmniej nie spadała. Twierdzę, że to nie wojna Rosji z Ukrainą przyniosła inflację. Owszem, działania wojenne przełożą się na nieco wyższą inflację, ale inflację wywołali politycy i banki centralne.
Grunt pod wybuch inflacji położyli politycy, rozpoczynając wojnę z ociepleniem klimatu. Szaleństwem nie jest chęć przejścia na paliwa, które nie emitują CO2, ale nieprzygotowanie planu takiej transformacji. Politycy podjęli decyzję, że świat ograniczy emisję CO2 i już. Nieważne, ile będzie to kosztować, a McKinsey szacuje, że osiągniecie neutralności w emisji CO2 w skali świata do 2050 roku będzie kosztowało 3,5 biliona dolarów ekstra. Te pieniądze pożyczą rządy, ale zapłacą za to gospodarstwa domowe obniżeniem poziomu życia.
Równocześnie rozpoczęła się nagonka na producentów „brudnych paliw”. Inwestycje od 2015 spadały o 20-30% w porównaniu ze średnią z lat poprzednich. To sprawiło, że cała branża, a zwłaszcza Europa, jest niedoinwestowana. Nagle okazało się, że brakuje i gazu, i ropy. Zużycie ropy nie spadło i nie spadnie w najbliższych latach, natomiast produkcja ropy może nie wzrosnąć właśnie ze względu na nieprzychylność rządów.
W USA jednym z pierwszych ruchów Bidena było zatrzymanie budowy rurociągu łączącego USA z Kanada Keystone XL i moratorium na nowe pola łupkowe. Już w 2021 r. Biden błagał szefów firm wydobywających gaz i ropę z łupków, by zwiększyli wydobycie. A firmy te bardzo niechętnie inwestują w nowe odwierty. Wypłacają dywidendy i unikają ryzyka. Nikt im nie zagwarantuje, że gdy produkcja ropy i gazu wzrośnie i ceny spadną, to politycy ponownie nie zaczną ich traktować jak wrogów publicznych.
Nagle do polityków poklepujących się po ramionach w poczuci misji ochrony planety dotarło, że zafundowali światowej gospodarce kryzys energetyczny. Zafundowali na własne życzenie, bo czym innym jest wizja czy szczytna idea, a czym innym jest rozplanowanie tego na kolejne kroki. Jak ktoś myśli, że tylko naszą specjalnością jest działanie zgodnie z hasłem „jakoś to będzie”, to walka z ociepleniem klimatu jest pięknym przykładem niekompetencji światowych liderów politycznych.
Drugi obszar to MMT, czyli modern monetary theory – w uproszczeniu "drukuj pieniądze w dowolnej ilości i będziesz szczęśliwy". Oczywiście chodzi o rządy i możliwość zadłużania się bez zadłużania???, czyli finansowanie nadmiernych wydatków emisją pieniądza. Koncepcja, że rządy mogą dowolnie emitować pieniądz w miarę swoich potrzeb bez negatywnych konsekwencji jest tak abstrakcyjna, że do dziś nie mogę uwierzyć, że wielu całkiem inteligentnych ludzi uległo urokowi tego mirażu. Przedstawianie jako dowodu na możliwości zwiększania ilości pieniądza w gospodarce bez rozregulowania gospodarki było QE (czyli skup aktywów prowadzony przez Fed po wielkim kryzysie finansowym). Zwolennicy MMT zapomnieli o takim drobiazgu, jak sposób wykorzystania pieniędzy, które w rynek wpompowywały banki centralne. Po WKF, gdy Fed rozpoczął dodruk pieniądza i spotkał się z ostrą krytyką, robił to ostrożnie. Ostrożnie nie określało rozmiarów skupu aktywów, ale znaczyło, że większość tych pieniędzy pozostawała w systemie bankowym. To oznaczało, że konsumpcja nie była bezpośrednio stymulowana przez gotówkę z banku centralnego. W odpowiedzi na covid wszystkie banki centralne doznały amoku albo euforii, jak kto woli, i zaczęły zrzucać „helicopter money” czyli finansować konsumpcję pustym pieniądzem. Skutki widzimy dziś. Konsumpcja została rozpędzona do poziomów, którym produkcja i usługi nie mogą sprostać.
Trzeci obszar to lockdowny. Pomysł, by zamykać gospodarki, ograniczając produkcję i równocześnie zwiększyć dochody gospodarstw domowych i firm skokowym wzrostem emisji pieniądza, był naprawdę „fantastyczny”. Jeszcze lepsze jest to, jak obecnie rządy odpowiadają na rosnącą inflację. Nie przejmują się tym, że konsumpcja jest zbyt wysoka w stosunku do mocy wytwórczych, by ulżyć swoim wyborcom, politycy oferują im tarcze antyinfacyjne, ochronę przez wzrost kosztu kredytu i mnóstwo innych świetnych pomysłów, które mają tę wadę, że utrzymają inflację na wysokim poziomie, bo gospodarka nie zostanie schłodzona, by dostosować popyt do dostępnej podaży.
Wojna Rosji z Ukrainą jest w tej układance wisienką na torcie. „Putinflacja”, o której mówią nie tylko polscy politycy, to typowe zagranie, którego celem jest odwrócenie uwagi od skutków swoich działań z przeszłości i wykorzystanie nadarzającej się okazji, by zrzucić winę na złego Putina. Problem polega na tym, że inflacja w Polsce ( i nie tylko) rozpędzała się przez cały ubiegły rok i sama wojna ma udział we wzroście cen w wysokości 1/5, może ¼ całej inflacji.
Politycy zmontowali nam sztorm doskonały. Ograniczyli dostępność surowców energetycznych, wpompowali w gospodarki absurdalne kwoty pieniędzy (skup aktywów i pchanie pieniędzy na wsparcie konsumpcji było prowadzone już przed covidem), a potem uniemożliwili gospodarce normalne funkcjonowanie. I problemem nie jest to, że popełnili błędy, ale to, że nie próbowali tych błędów korygować, a brnęli w nie dalej.
Mamy dziś na świecie inflację porównywalną poziomami do lat 70. Nie wygląda na to, by szybko wygasła. Spirala płacowo-cenowa rozkręciła się na dobre i obecnie można spodziewać się kolejnych fal inflacji, tzw. efektów drugiej rundy. Warto więc spojrzeć, co to oznacza dla funduszy obligacji.
Wysoka inflacja i zmiany w polityce banków centralnych to dla obligacji zła i dobra wiadomość. Długoterminowe obligacje o stałym oprocentowaniu, dopóki nie zakończą się podwyżki stóp, będą pod presją. Ich ceny będą spadały, ale nowe emisje obligacji będą miały znacznie wyższe kupony i w perspektywie kilku lat dadzą zarobić. W przypadku obligacji o zmiennym oprocentowaniu i funduszy, które oferują na rynku pieniężnym wysokie stopy procentowe, to bardzo dobra informacja.
Od dziś w perspektywie roku, takie fundusze powinny zarabiać ponad 5%, a jeżeli stopa referencyjna dojdzie do 8%, to zapewne i 7% zysku jest możliwe. Ryzykiem dla funduszy inwestujących w obligacje o zmiennym oprocentowaniu jest tempo podwyżek stóp. Jeżeli te 8% stopy referencyjnej zostanie osiągnięte w 5 miesięcy, to ceny tych obligacji mogą spadać, choć nie tak mocno jak obligacji o stałym oprocentowaniu. Najlepszą inwestycją byłyby obecnie fundusze rynku pieniężnego, inwestujące przede wszystkim na rynku międzybankowym. Problem w tym, że TFI przysnęły i zamiast szybko zmienić politykę funduszy, dopasowując ją do obecnych warunków, to nadal mają ofertę taką, jakby w Polsce powrót do zerowych stóp procentowych był możliwy. Zapewniam, że nie jest. A na pewno nie przy obecnej polityce fiskalnej.
27.04.2022
Źródło: Igor Zvencom/ Shutterstock.com


Komentarze mogą dodawać tylko zalogowani użytkownicy.
Przejdź do logowania