Czy kurs dolara osiągnął już szczyt? Są tego sygnały

Dolar amerykański wzbudził szczególne zainteresowanie w 2022 r. dzięki umocnieniu się i osiągnięciu parytetu z euro, co nie miało miejsca od końca 2002 r., tuż po wprowadzeniu wspólnej europejskiej waluty. Dla porównania: tuż przed globalnym kryzysem finansowym z 2008 r. kurs EUR/USD osiągnął rekordowo wysoki poziom 1,60 - przypominają Santa Zvaigzne-Sproge, Aris Christofi i Grzegorz Ryszard Dróżdż, eksperci Conotoxia. W swoich prognozach na 2023 r. przeanalizowali kluczowe dla dolara amerykańskiego czynniki ekonomiczne, aby odpowiedzieć na pytanie, w którą stronę może zmierzać ta waluta. Publikujemy fragmenty tego raportu.

Reklama

Fed pomagał

Czynnikami, które spowodowały rajd dolara amerykańskiego w 2022 r., były: polityka „zero COVID” w Chinach, kryzys energetyczny i oczywiście agresywne zacieśnianie polityki monetarnej przez Fed. 

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Dolar amerykański zyskał znaczne wsparcie w postaci zacieśniającej polityki Rezerwy Federalnej polegającej na podnoszeniu stóp procentowych. Fed zaczął tu swoje działania wcześniej niż inne banki centralne, w tym EBC. Kluczowym powodem podnoszenia stóp procentowych jest walka z niezwykle wysoką inflacją. Można się spodziewać, że dopóki inflacja nie wróci do najniższego, jednocyfrowego poziomu, dopóty stopy nie będą obniżane.

Kolejnym istotnym aspektem wpływającym na krajową walutę jest bilans handlowy, czyli różnica pomiędzy importowanymi i eksportowanymi przez dany kraj towarami. Bilans handlowy USA od lat jest ujemny (import przewyższa eksport), osiągając najwyższy poziom -125,7 mld USD w marcu 2022 r. i wywierając presję na walutę tego kraju. Od tego czasu deficyt handlowy USA obniżył się o 26,8 proc., do -91,9 mld USD we wrześniu 2022 r.

Jednym ze źródeł zmniejszenia deficytu handlowego jest rosnący eksport ropy naftowej i jej produktów. USA były importerem netto ropy naftowej do 2020 r., kiedy okazał się on ujemny (eksport przewyższył import) i od tego czasu osiągnął szacunkową wartość -1 205 tys. baryłek dziennie we wrześniu 2022 r. Połączenie rosnących wolumenów i ostatnich cen ropy naftowej stanowi istotny impuls dla amerykańskiego bilansu handlowego, a tym samym dla dolara amerykańskiego.

Ponadto, biorąc pod uwagę niedawno wprowadzoną politykę Unii Europejskiej, która ma na celu zakończenie zależności od importu rosyjskiej ropy i gazu, można by powiedzieć, że wspomniane źródło poprawy bilansu handlowego USA powinno zostać na dłużej. 

Petrodolary tracą dominację

Petrodolar to termin używany w kontekście dolarów amerykańskich, którymi płaci się za ropę naftową na całym świecie, i stanowi kolejny wskaźnik dominacji dolara amerykańskiego wśród innych walut. Początki dolara amerykańskiego jako standardowej waluty do płacenia za ropę sięgają 1945 r., kiedy to Arabia Saudyjska zgodziła się na wycenę ropy w dolarach w zamian za ochronę militarną i polityczną, a także możliwość sprzedaży swojej ropy do Stanów Zjednoczonych.

Wkrótce po tym inne kraje eksportujące ropę naftową przyłączyły się do petrodolara, ponieważ uznano to za łatwiejsze i bezpieczniejsze rozwiązanie. Ostatnie wydarzenia mogą prowadzić do zachwiania dominacji płatności w dolarze za surowce energetyczne. Może to wpływać na stabilność systemu petrodolara. Sankcje związane z inwazją na Ukrainę popchnęły Rosję do odmowy przyjmowania płatności w dolarach amerykańskich za swoją ropę i gaz. Po raz pierwszy od powstania globalnego systemu handlu ropą naftową transakcje pomiędzy Rosją, Wenezuelą, Iranem, Chinami, Turcją i Indiami są obecnie rozliczane w rosyjskich rublach i chińskich juanach zamiast w amerykańskiej walucie. Nie jest to koniec petrodolara, ale raczej pewien sygnał, że nic w walutowym świecie nie jest trwałe, w tym dominacja USD na arenie globalnej.

Co by się stało, gdyby coraz więcej krajów odmówiło stosowania USD w transakcjach na rynku ropy i gazu? Po pierwsze, istnieje duże prawdopodobieństwo, że kraje na całym świecie zmniejszyłyby swoje rezerwy walutowe denominowane w dolarze amerykańskim. Jednym z powodów byłoby to, że nie musiałyby trzymać tej waluty w gotowości, aby zapłacić za import ropy. Inny powód: coraz większe wycofywanie dolara amerykańskiego jako kluczowej waluty w handlu ropą i gazem wskazywałoby na niepewność co do przyszłości tej waluty i jej stabilności. Po drugie, Stany Zjednoczone mogłyby mieć trudności z finansowaniem swojego stale rosnącego deficytu fiskalnego.

Kraje eksportujące ropę naftową mają na swoich kontach bardzo dużo dolarów amerykańskich. Kupują też aktywa finansowe denominowane w dolarach, w tym amerykańskie papiery skarbowe o różnych terminach zapadalności. Gdyby kraje eksportujące ropę przestały dostawać wielkie kwoty w USD, wstrzymałyby się również z kupowaniem amerykańskich obligacji skarbowych, co doprowadziłoby do spadku popytu na amerykańskie instrumenty dłużne i powstania przed Stanami Zjednoczonymi trudnego do rozstrzygnięcia pytania, jak dalej finansować swoje wydatki rządowe.

Omówione powyżej scenariusze wydają się prawdopodobne, a ich wpływ byłby wystarczająco negatywny dla dolara amerykańskiego, aby zepchnąć go z powrotem do poziomów z czasów globalnego kryzysu finansowego z 2008 r. Takie procesy wiążą się z istotnymi zmianami geopolitycznymi i gospodarczymi, które nie nastąpią w ciągu jednego dnia. Jednak w nadchodzącym roku dolar amerykański może być notowany na niższych poziomach.