Rafał Lis zdradza tajemnicę sukcesu funduszu Open Life Obligacji Korporacyjnych UFK

Jak Pan ocenia potencjał polskiego rynku obligacji korporacyjnych?
 
Rafał Lis: Polski rynek obligacji korporacyjnych rozwija się coraz szybciej. Kryzys finansowy z 2008 r. sprawił, że firmom trudniej było uzyskać kredyt w banku. Dlatego coraz więcej spółek wykorzystywało obligacje, jako metodę finansowania działalności. Rynek długu korporacyjnego skorzystał również na obniżkach stóp procentowych w Polsce i na świecie. Mimo to, znajduje się jeszcze na początku swojej drogi. Dlatego oczekuję, że w kolejnych latach będzie rozwijał się w tempie kilkudziesięciu procent w skali roku. Głównym powodem, dla którego zdecydowałem się na zarządzanie funduszem obligacji korporacyjnych, były właśnie dobre perspektywy tego rynku.
 
Co, z punktu wiedzenia zarządzającego, można powiedzieć o jakości papierów dostępnych na naszym rynku?
 
Jest bardzo zróżnicowana. Od emisji obligacji największych, uznanych spółek z GPW np. banków czy przedstawicieli branży energetycznej, po kilkumilionowe emisje firm, których papiery ze względu na podwyższone ryzyko kredytowe mieszczą się w kategorii obligacji wysokodochodowych (tzw. high yield). Gospodarka rynkowa w Polsce ma tylko nieco ponad 20 lat, zatem nasze firmy, w przeciwieństwie do tych z Europy Zachodniej, miały mało czasu na rozwój. Z takim obrazem mamy też do czynienia na rynku Catalyst, gdzie obligacje większości emitentów można określić jako bardziej ryzykowne. 
 
W jaki sposób zarządza Pan ryzykiem w  Open Life Obligacji Korporacyjnych UFK?
 
Nie ukrywam, że większościowy udział w portfelu mają obligacje korporacyjne o zwiększonym ryzyku, co nie zmieni się w przyszłości. Emisje, nie muszą być zabezpieczone. Staramy się jednak, żeby portfel był jak najbardziej zdywersyfikowany, aby uchronić fundusz przed nagłym spadkiem wyceny jednostki. Obecnie w jego skład wchodzi 91 emitentów i 121 papierów. Udział największych emitentów nie przekracza 3%.
 
Każda spółka, której obligacjami jesteśmy zainteresowani, przechodzi przez gruntowną analizę. Tworzymy modele finansowe, które umożliwiają prognozę kondycji finansowej danej firmy, jej przepływów pieniężnych oraz zdolności do spłaty zadłużenia. Komitet inwestycyjny nadaje wewnętrzny rating dla każdego emitenta, od którego zależy, czy spółka znajdzie się w portfelu  Open Finance Obligacji Przedsiębiorstw FIZ AN i jaki będzie jej udział. Obecnie pracujemy nad 44 projektami, z których tylko część znajdzie się w portfelu funduszu. W przeciwieństwie do wielu funduszy nie jesteśmy nastawieni negatywnie do obligacji deweloperów. Większość emisji firm z branży nie wiąże się z istotnym ryzykiem niewypłacalności. Oferują one wyższe odsetki niż spółki z innych sektorów gospodarki, przy zbliżonym poziomie ryzyka. Oczywiście, mamy również wewnętrzne limity na poszczególne branże, w tym branżę deweloperską.
 
Jak zbudować w krótkim czasie tak zróżnicowany portfel na mało płynnym rynku?
 
Kluczowym elementem był dostęp do efektywnej sieci sprzedaży Open Life TuŻ. Miesięczny napływ środków rzędu kilkudziesięciu mln zł, sprawiał, że nie musieliśmy obawiać się o płynność. Mogliśmy za to stopniowo budować zróżnicowany portfel. W pierwszych miesiącach działalności dywersyfikacja była mniejsza, zdarzało się, że kupowaliśmy duży pakiet obligacji od jednego emitenta. Z czasem, portfel rozrastał się, ryzyko koncentracji malało.
 
A czy zdarzały się problemy z wykupem obligacji?

Nie mieliśmy jeszcze przypadku nie wykupienia obligacji, zdarzyło się, że jeden z emitentów nie zapłacił kuponu odsetkowego, ale jestem absolutnie pewien, że przypadki niewypłacalności będą się zdarzać w przyszłości. Ze względu jednak na niski udział pojedynczych emisji nie powinny mieć dużego wpływu na wynik funduszu. Dodam, że w skład zespołu wchodzi 3 analityków, dzięki czemu monitorujemy kondycję poszczególnych spółek na bieżąco. Jeżeli widzimy jakieś sygnały ostrzegawcze obniżamy rating. W sytuacji, gdy ocena danej firmy spadnie poniżej akceptowalnego poziomu, staramy się usunąć dane papiery z portfela.
 
Zysk z funduszu wypłacany jest co kwartał. W I połowie roku wysokość kwartalnych wypłat przekraczała 2%, ale już w III kwartale spadła poniżej 1,8%. Jakich stóp zwrotu oczekuje Pan w kolejnych kwartałach?
 
W wynikach funduszu z opóźnieniem widać obniżki stóp procentowych, stąd kwartalne zyski są niższe. W tym roku zysk netto, czyli po odjęciu opłaty za zarządzanie w UFK, powinien wynieść ok. 6,5%. Myślę, że 6% w przyszłym roku będzie realne do osiągnięcia. To by oznaczało, że kwartalne wypłaty zysków mogą wynieść 1,5-1,8%. Do cyklu obniżek stóp procentowych przygotowywaliśmy się od roku, zwiększając udział papierów stałokuponowych w portfelu (w pewnym momencie nawet do 30%, obecnie jest to ok. 18%), co zmniejszyło wpływ obniżek stóp na wyniki portfela.