Noble Funds TFI pionierem rynku finansowania Mezzanine w Polsce

Przez nieco ponad dwa lata fundusz zrealizował przeszło czterdzieści transakcji tego rodzaju, urozmaicając krajobraz instrumentów finansowych dostępnych dla polskich przedsiębiorstw.

Dotychczasowa, niska popularność tego instrumentu wynikała m.in. z poziomu jego skomplikowania. Typowo, jest to połączenie długu i kapitału własnego. Przedsiębiorca w takiej sytuacji otrzymuje finansowanie dłużne, ale dodatkowo musi również oddać kilku lub nawet kilkunastoprocentowy udział w akcjach przy udzieleniu finansowania, czy też w przyszłości poprzez warranty. Wprowadzenie elementu własnościowego oznacza konieczność wynegocjowania parametrów wyjścia dla inwestora mezzanine, a także jego uprawnień korporacyjnych. Stąd sam proces pozyskania finansowania mezzanine zaczyna bardzo przypominać proces pozyskania inwestora private equity.

Poniekąd, w rezultacie powyższej charakterystyki finansowanie mezzanine było historycznie przede wszystkim wykorzystywane przez same fundusze private equity. Dysponowały one wystarczającą wiedzą i doświadczeniem finansowym by używać mezzanine głównie do zwiększania dźwigni finansowej w realizowanych przez siebie transakcjach wykupów lewarowanych. Konieczność podzielenia się akcjami nie była tak bolesna, jeśli realizowana wewnętrzna stopa zwrotu mogła urosnąć do oczekiwanej wartości przekraczającej 30%. Dodatkowo fundusz private equity i fundusz mezzanine miały zbieżność interesów co do sposobu wyjścia z inwestycji, poprzez sprzedaż przedsiębiorstwa.

Z powyższych powodów w poprzednich latach większość transakcji mezzanine na polskim rynku stanowiły głównie wspólne transakcje z funduszami private equity.

Rynek w ciągu ostatnich lat przeszedł jednak znaczącą transformację. Inwestorzy zaczęli sceptycznie patrzeć na transakcje ze zbyt dużym udziałem długu. Inwestycje private equity miały teraz realizować wysokie zwroty nie tylko poprzez inżynierię finansową, ale też przez budowanie wartości dzięki wzrostowi samego biznesu.

Dla funduszy mezzanine oznaczało to mniejszą ilość potencjalnych projektów. Ich odpowiedzią były inwestycje bezpośrednie w przedsiębiorstwa, bez udziału funduszy private equity. W takich bilateralnych transakcjach ze spółką osiągane są dokładnie te same charakterystyki mezzanine jak poprzednio, ale ich beneficjentem może być samo przedsiębiorstwo, bez konieczności pozyskania inwestora private equity.

Przy konstruowaniu strategii funduszu Mezzanine FIZAN,  obrano  za cel maksymalne uproszczenie instrumentu mezzanine, przy zachowaniu jednak jego elastyczności. Miał to być instrument dedykowany polskim małym i średnim przedsiębiorcom, więc musiał być przez nich rozumiany, tak by byli zainteresowani  jego wykorzystaniem.

Inną kwestią jest dostępność finansowania – to właśnie małe i średnie przedsiębiorstwa mają szczególne problemy z dostępem do finansowania transakcyjnego i jeśli bank nie jest zainteresowany danym projektem, oznacza to, że transakcje realizowane przez Mezzanine FIZAN powinny opiewać na kwoty rzędu od kilku do kilkudziesięciu milionów złotych.

Jakie więc są zalety finansowania mezzanine dla typowego przedsiębiorcy? Przede wszystkim jest to finansowanie, które akceptuje wyższy poziom ryzyka, niejednokrotnie bardziej zbliżony do pozycji udziałowca niż wierzyciela. Mezzanine może być wykorzystane do sfinansowania różnorodnych sytuacji gospodarczych:

• transakcje MBO / MBI –  managerowie wykupujący firmę od właścicieli;
• finansowanie rozwoju poprzez nakłady inwestycyjne lub wzmocnienie kapitału obrotowego w sytuacjach, w których finansowanie bankowe nie jest dostępne np. ze względu na wysokie istniejące zadłużenie;
• finansowanie fuzji i przejęć;
• rekapitalizacje – umożliwienie wypłaty wyższych dywidend poprzez zadłużenie przedsiębiorstwa;
• refinansowanie – zmiana istniejącej struktury finansowania na bardziej elastyczną, która ułatwi obsługę długu i wyjście z zadłużenia.

Źródłem spłaty dla mezzanine jest nie tylko cash-flow operacyjny. Może to być sprzedaż całego przedsiębiorstwa, ale też jego istotnych aktywów.  Dlatego mezzanine doskonale spełnia rolę finansowania pomostowego pomiędzy stanem na dziś, a przyszłą sytuacją, w której sytuacja finansowa przedsiębiorstwa będzie już lepsza (np. w wyniku zrealizowanej inwestycji czy też dezinwestycji).

Inną zaletą mezzanine jest to, że może ono współistnieć z finansowaniem bankowym. W takim wypadku jest to najczęściej finansowanie podporządkowane pod dług bankowy. Możliwe jest nawet takie ustrukturyzowanie transakcji, by z perspektywy banku finansowanie mezzanine wyglądało w pełni jak finansowanie kapitałem własnym.

Ceną elastyczności jest zwrot oczekiwany przez fundusz mezzanine, który w polskich warunkach wynosi kilkanaście procent. Może wydawać się to dużo, ale z drugiej strony jest to nadal mniej niż zwrot oczekiwany przez fundusze private equity. Zwrot ten jest jednak realizowany zarówno przez oprocentowanie nominalne jak i zwrot na elemencie kapitałowym, jeżeli takowy występuje. Oprocentowanie również nie musi być dotkliwe dla bieżącej płynności przedsiębiorstwa, ponieważ może ono przewidywać tzw. Payment in Kind (PIK) czyli kapitalizowanie odsetek zamiast ich okresowej spłaty. W tym wypadku są one spłacane na koniec inwestycji. Również na sam koniec może być przewidziana spłata samego kapitału.

Ostatnie pytanie jakie można sobie zadać to czy mezzanine jest ciekawą opcją inwestycyjną z perspektywy inwestora indywidualnego? Standardowe fundusze mezzanine pozyskują swoje środki wyłącznie od inwestorów instytucjonalnych. W  tym przypadku posiadacze certyfikatów otrzymują ekspozycję na transakcje mezzanine realizowane przez Fundusz. Stopa zwrotu funduszu Mezzanine FIZAN za ostatnie dwanaście miesięcy wynosi 8.10% już po potrąceniu kosztów zarządzania funduszem.

Zobacz profil funduszu na stronach analizy.pl

Marcin Leja, Dyrektor Zarządzający, Credit Value Investments

Inwestowanie w Certyfikaty Inwestycyjne Mezzanine Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych wiąże się z ryzykiem, a Fundusz nie gwarantuje osiągnięcia celów inwestycyjnych, ani uzyskania określonych wyników inwestycyjnych. Uczestnicy Funduszu muszą liczyć się z ryzykiem utraty części lub całości zainwestowanej kwoty.

Indywidualna stopa zwrotu z inwestycji w Certyfikaty Inwestycyjne uzależniona jest od wartości Certyfikatu Inwestycyjnego w momencie jego wykupu przez Fundusz oraz może być uzależniona od aktualnej polityki podatkowej. W okresie inwestycji wartość certyfikatów może ulegać znacznym wahaniom, w szczególności może być znacząco niższa niż wpłacona kwota.
Wszelkie informacje przedstawione w tej prezentacji mają charakter wyłącznie promocyjny tj. służą wyłącznie celom informacyjnym i nie stanowią jakiejkolwiek oferty, rekomendacji, ani też kierowanego do kogokolwiek (lub jakiejkolwiek grupy osób) zaproszenia do dokonywania inwestycji w którykolwiek z funduszy zarządzanych lub  tworzonych przez Noble Funds Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. (dalej: „Towarzystwo”), a także są przeznaczone wyłącznie dla osób i podmiotów, które otrzymały imienne propozycje nabycia. W szczególności informacje zawarte w tej prezentacji nie stanowią oferty w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny, nie są również usługą doradztwa finansowego, inwestycyjnego, podatkowego, prawnego ani jakiegokolwiek innego.
Towarzystwo dołożyło należytych starań, aby zamieszczone informacje były rzetelne i oparte na miarodajnych źródłach, jednakże niniejsza prezentacja nie może stanowić wyłączanego źródła do podjęcia decyzji inwestycyjnej. Towarzystwo zastrzega sobie możliwość zmian treści lub formy prezentacji w każdym czasie i bez uprzedzenia. Fundusz nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego. Wartość Certyfikatów Inwestycyjnych podlega czynnikom zewnętrznym, w tym niezależnym od działalności Funduszu, a inwestowanie w nie wiąże się z szeregiem ryzyk i w związku z tym jest odpowiednie dla inwestorów posiadających wiedzę i doświadczenie z zakresu rynków kapitałowych. Przed nabyciem Certyfikatów Inwestycyjnych należy dokładnie zapoznać się ze Statutem i Warunkami Emisji Certyfikatów Inwestycyjny, które m.in. zawierają informacje dotyczące Funduszu, polityki inwestycyjnej, ryzyka związanego z inwestowaniem, a także opłat obowiązujących w Funduszu. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy zasięgnąć kwalifikowanej porady finansowej, inwestycyjnej, podatkowej, prawnej lub innej. Warunki emisji Certyfikatów Inwestycyjnych Funduszu dostępne są w siedzibie Towarzystwa oraz u dystrybutorów. Autorem niniejszej prezentacji i jedynym podmiotem odpowiedzialnym za informacje w niej zawarte jest Towarzystwo.