Polski system emerytalny z lepszą oceną w globalnym rankingu. Ale wciąż na dalekim miejscu

Choć poprawiły się wskaźniki dotyczące adekwatności świadczeń oraz wiarygodności i jakości regulacji, długoterminowa stabilność finansowa pozostaje najsłabszym elementem polskiego systemu. Autorzy raportu wskazują na potrzebę zwiększenia oszczędności emerytalnych oraz aktywności zawodowej osób starszych.

Najnowszą edycję globalnego indeksu systemów emerytalnych, opracowanego przez Marsh we współpracy z CFA Institute i Monash Centre for Financial Studies, opublikowano 20 października 2026 roku. Badanie obejmuje 55 systemów emerytalnych, które łącznie dotyczą około 66% światowej populacji. Indeks ocenia systemy emerytalne w trzech wymiarach: adekwatności świadczeń, długoterminowej stabilności finansowej oraz wiarygodności, obejmującej m.in. jakość regulacji, nadzoru i ochrony uczestników systemu.

Polska poprawia wynik, ale pozostaje w grupie C

Polski system emerytalny otrzymał w tegorocznej edycji 58,4 pkt na 100 możliwych. Oznacza to wzrost o 1,4 pkt w porównaniu z 2025 rokiem, kiedy jego wynik wynosił 57 pkt. Mimo poprawy Polska pozostaje w kategorii C, obejmującej systemy posiadające pewne korzystne rozwiązania, ale wymagające istotnych zmian w celu ograniczenia ryzyk i poprawy bezpieczeństwa emerytalnego.

W najnowszym zestawieniu Polska uplasowała się na 38. miejscu na 55 ocenianych systemów. Najwyższą notę otrzymała w obszarze wiarygodności i jakości regulacji – 73,3 pkt. Adekwatność świadczeń oceniono na 60,2 pkt, a długoterminową stabilność systemu na zaledwie 45,6 pkt. W porównaniu z ubiegłym rokiem najbardziej poprawiła się ocena wiarygodności systemu, która wzrosła z 68,6 do 73,3 pkt. Niewielki wzrost odnotowano również w zakresie adekwatności świadczeń – z 59,5 do 60,2 pkt. Jednocześnie wskaźnik stabilności finansowej obniżył się z 45,9 do 45,6 pkt.

Według autorów raportu wzrost ogólnego wyniku Polski wynikał przede wszystkim z poprawy oceny procedur dopuszczania programów emerytalnych do działalności oraz ze zmian metodologicznych dotyczących podindeksu wiarygodności. Nie można zatem przypisywać całej poprawy fundamentalnym zmianom w kondycji polskiego systemu emerytalnego.

Stabilność finansowa największym wyzwaniem

Szczególną uwagę zwraca wynik Polski w kategorii stabilności systemu, w której nasz kraj zajął 42. miejsce na świecie. Wskaźnik ten uwzględnia m.in. czynniki demograficzne, poziom aktywów emerytalnych, uczestnictwo w rynku pracy oraz zdolność systemu do finansowania przyszłych świadczeń.

Polski system opiera się w dużej mierze na bieżącym finansowaniu emerytur ze składek osób pracujących, co sprawia, że jest szczególnie wrażliwy na zmiany demograficzne. Spadająca liczba urodzeń, wydłużające się życie i rosnący udział osób starszych w społeczeństwie zwiększają znaczenie długoterminowej stabilności finansowania świadczeń.

Autorzy raportu wskazują cztery kierunki, które mogłyby przyczynić się do poprawy oceny Polski: zwiększenie części składek przeznaczanych na kapitałowe finansowanie przyszłych emerytur, podniesienie poziomu zabezpieczenia najuboższych emerytów, wzrost oszczędności gospodarstw domowych oraz zwiększenie aktywności zawodowej osób starszych wraz z wydłużaniem się średniego trwania życia.

PPK, PPE i indywidualne oszczędności coraz ważniejsze

W raporcie pozytywnie oceniono szeroki zasięg pracowniczych programów oszczędzania emerytalnego w Polsce, a także rozwiązania dotyczące ochrony uczestników i komunikacji z oszczędzającymi.

Polski system obejmuje nie tylko świadczenia z publicznego systemu emerytalnego, ale także rozwiązania kapitałowe, w tym otwarte fundusze emerytalne, pracownicze plany kapitałowe (PPK), pracownicze programy emerytalne (PPE) oraz indywidualne formy oszczędzania na emeryturę, takie jak IKE i IKZE.

Z perspektywy długoterminowego bezpieczeństwa emerytalnego szczególnie istotne pozostaje zwiększanie wartości aktywów gromadzonych z myślą o przyszłych świadczeniach. Samo istnienie programów oszczędnościowych nie przesądza bowiem o ich skuteczności – znaczenie mają również wysokość regularnie odprowadzanych składek, długość okresu oszczędzania oraz utrzymywanie kapitału do momentu przejścia na emeryturę.

Wnioski z indeksu stanowią więc argument za dalszym rozwojem długoterminowego oszczędzania i budowaniem dodatkowych źródeł dochodu na starość.

Reklama

Holandia ponownie na czele. Australia awansuje do najwyższej kategorii

Liderem światowego zestawienia pozostaje Holandia, której system emerytalny otrzymał 85,8 pkt. Kolejne miejsca zajęły Dania (84,1 pkt), Islandia (84,0 pkt), Singapur (82,0 pkt) i Izrael (81,9 pkt). Do grupy najwyżej ocenianych systemów, oznaczonych kategorią A, dołączyła w tym roku Australia, osiągając wynik 80,6 pkt. Tym samym sześć systemów emerytalnych otrzymało najwyższą ocenę.

Globalny indeks poprawił się średnio o 1,1 pkt w porównaniu z 2025 rokiem. Największe wzrosty punktacji odnotowano m.in. w Omanie, na Tajwanie, w Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Część tych zmian wynikała jednak z aktualizacji danych oraz sposobu oceny poszczególnych systemów, a nie wyłącznie z reform emerytalnych.

Emerytura ma wystarczyć nie tylko w momencie zakończenia pracy

Jedną z najważniejszych zmian w tegorocznej metodologii jest rozszerzenie oceny adekwatności świadczeń o ich poziom w późniejszym okresie życia. Dotychczas większy nacisk kładziono na wysokość emerytury w chwili zakończenia aktywności zawodowej. W edycji 2026 uwzględniono również relację dochodu emerytalnego do wcześniejszych zarobków w wieku 80 lat. W nowej formule 75% wagi tego wskaźnika przypada na moment przejścia na emeryturę, a pozostałe 25% na sytuację emeryta w wieku 80 lat.

Zmiana odzwierciedla rosnące znaczenie ryzyka długowieczności. Oszczędności i świadczenia powinny zapewniać odpowiednie dochody nie tylko w pierwszych latach emerytury, ale także po kilkunastu lub kilkudziesięciu latach od zakończenia pracy.

Autorzy indeksu zwracają również większą uwagę na cyfrową obsługę uczestników programów emerytalnych i cyberbezpieczeństwo. Do oceny wiarygodności wprowadzono pytanie o dostępność aplikacji mobilnych, zwiększono także wagę zagadnień dotyczących ochrony danych i reagowania na incydenty cybernetyczne.

Dla Polski najważniejszy wniosek z tegorocznego raportu pozostaje jednak niezmienny: poprawa jakości regulacji i rozwój pracowniczych programów oszczędnościowych to istotne elementy systemu, ale nie rozwiązują problemu jego długoterminowej stabilności. W warunkach starzenia się społeczeństwa coraz większe znaczenie będzie miało systematyczne budowanie dodatkowego kapitału emerytalnego oraz wydłużanie aktywności zawodowej.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się