UE uzgodniła reformę nadzoru. GPW i KDPW zostają przy KNF

Rada UE uzgodniła główne założenia pakietu MISP, który ma pogłębić integrację europejskiego rynku kapitałowego. ESMA zyska nadzór nad wybranymi największymi instytucjami, a działalność transgraniczna ma stać się prostsza. GPW i KDPW pozostaną pod nadzorem KNF.

9 października ministrowie finansów państw Unii Europejskiej osiągnęli porozumienie polityczne w sprawie kluczowych elementów stanowiska negocjacyjnego Rady UE wobec pakietu Market Integration and Supervision Package (MISP). To jeden z filarów budowanej unii oszczędności i inwestycji (Savings and Investments Union, SIU), której celem jest ograniczenie fragmentacji europejskich rynków kapitałowych i ułatwienie przepływu kapitału między państwami członkowskimi.

To kolejny etap prac nad pakietem przedstawionym przez Komisję Europejską w grudniu 2025 r. Jak pisaliśmy na Analizy.pl na początku września, jednym z głównych punktów spornych pozostawał zakres uprawnień ESMA i model współpracy unijnego nadzorcy z regulatorami krajowymi.

Uzgodnienia przewidują m.in. rozszerzenie kompetencji Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA). Bezpośredni nadzór unijnego regulatora miałby objąć najważniejsze transgraniczne systemy obrotu, a także największe podmioty infrastruktury posttransakcyjnej, takie jak centralne depozyty papierów wartościowych (CSD) oraz kontrahenci centralni (CCP), odpowiedzialni za rozliczanie transakcji. O tym, które instytucje trafią pod bezpośredni nadzór ESMA, mają decydować szczegółowe kryteria ilościowe uwzględniające ich znaczenie dla unijnego rynku kapitałowego. Rada UE doprecyzowała te kryteria względem pierwotnej propozycji Komisji Europejskiej.

Ministerstwo Finansów poinformowało 12 października, że zgodnie z uzgodnionym stanowiskiem państw członkowskich Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie oraz Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych nie zostaną objęte bezpośrednim nadzorem ESMA. Obie instytucje pozostaną pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego. Resort odniósł się w ten sposób do pojawiających się w przestrzeni publicznej informacji sugerujących przekazanie nadzoru nad polską infrastrukturą rynku kapitałowego unijnemu regulatorowi.

– W odniesieniu do pojawiających się w przestrzeni publicznej wprowadzających w błąd informacji dotyczących nadzoru nad GPW i KDPW, MF wyjaśnia, że zgodnie z uzgodnionym 9 października stanowiskiem Państw Członkowskich wobec tzw. pakietu MISP polskie instytucje (GPW i KDPW) pozostają pod nadzorem krajowym - Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Tezy o oddaniu nadzoru nad GPW i KDPW w ręce ESMA są nieprawdziwe – czytamy w oświadczeniu resortu.

– Zostały przyjęte kryteria, na bazie których giełdy są włączone pod nadzór ESMA i oczywiście giełda w Warszawie w tej grupie się nie znajduje. Tutaj pojawiło się dużo dezinformacji. Giełda Papierów Wartościowych i KDPW pozostają pod nadzorem polskiego organu nadzoru – powiedział PAP Biznes minister Andrzej Domański.

Reklama

Jedna licencja dla operatorów, zmiany dla funduszy

Pakiet przewiduje również wprowadzenie nowego statusu ogólnoeuropejskiego operatora rynku (PEMO). Rozwiązanie umożliwi prowadzenie kilku systemów obrotu w różnych państwach UE na podstawie jednej licencji, pod bezpośrednim nadzorem ESMA. Będzie to mechanizm dobrowolny, dostępny również dla operatorów niespełniających kryteriów obowiązkowego objęcia nadzorem unijnego regulatora.

Rada UE ograniczyła także zakres planowanego nadzoru ESMA nad rynkiem kryptoaktywów. Komisja Europejska proponowała pierwotnie, aby unijny regulator przejął bezpośredni nadzór nad wszystkimi dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów (CASP), w tym m.in. platformami obrotu i podmiotami przechowującymi kryptoaktywa klientów. Zgodnie z uzgodnionym stanowiskiem Rady nadzór ESMA miałby objąć jedynie najważniejszych dostawców prowadzących istotną działalność transgraniczną. Pozostałe podmioty nadal podlegałyby przede wszystkim nadzorowi krajowych regulatorów.

Zmiany obejmą także sektor zarządzania aktywami. Projekt zakłada uproszczenie działalności transgranicznej grup kapitałowych działających w tym sektorze oraz wprowadzenie paszportu depozytariusza, który umożliwiłby funduszom korzystanie z usług uprawnionych instytucji z innych państw UE. Zgodnie z uzgodnionym stanowiskiem Rady państwa członkowskie będą jednak mogły samodzielnie zdecydować, czy dopuszczą takie rozwiązanie.

Pakiet przewiduje również zmiany w strukturze zarządzania ESMA, w tym powołanie stałego zarządu wykonawczego, składającego się z przewodniczącego i pięciu niezależnych członków. Ponadto zakłada rozszerzenie istniejącego unijnego systemu pilotażowego DLT, umożliwiającego testowanie rozwiązań opartych na technologii rozproszonego rejestru.

Porozumienie nie oznacza jeszcze przyjęcia nowych przepisów. Stanowisko Rady UE wymaga sfinalizowania i formalnego zatwierdzenia. Następnie, po przyjęciu własnego stanowiska przez Parlament Europejski, rozpoczną się negocjacje między obiema instytucjami nad ostatecznym kształtem regulacji.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.