ESMA kończy reformę T+1. Pierwszy obowiązek już 7 grudnia

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) opublikował 16 października ostateczne wytyczne dotyczące standaryzacji procedur i komunikacji między firmami inwestycyjnymi a ich klientami profesjonalnymi. Dokument uzupełnia znowelizowane regulacyjne standardy techniczne (RTS) dotyczące dyscypliny rozrachunku i zamyka etap przygotowania ram regulacyjnych dla przejścia unijnego rynku na T+1.

To jedna z najważniejszych zmian w infrastrukturze europejskiego rynku kapitałowego ostatnich lat. Obejmie nie tylko domy maklerskie i centralne depozyty papierów wartościowych, lecz także banki depozytariuszy, firmy zarządzające aktywami oraz podmioty obsługujące transakcje na funduszach ETF.

Reklama

Pierwszy termin już 7 grudnia. Co się zmieni?

Nowe regulacje dotyczą przede wszystkim procesu alokacji i potwierdzania transakcji między firmami inwestycyjnymi a klientami profesjonalnymi. Od 7 grudnia 2026 r. informacje te mają być przekazywane w ustandaryzowanej formie elektronicznej, umożliwiającej automatyczny odczyt i przetwarzanie danych.

Zmieni się również termin ich przekazywania. Klienci profesjonalni będą zobowiązani dostarczać wymagane alokacje i potwierdzenia najpóźniej do godz. 23:00 czasu środkowoeuropejskiego (CET) w dniu zawarcia transakcji. Dotychczas w określonych przypadkach możliwe było przekazanie tych informacji do południa następnego dnia roboczego.

Zmienione przepisy określają także termin przekazywania wymaganych informacji rozrachunkowych przez klientów detalicznych. Przewidują jednak wyjątki, m.in. gdy papiery wartościowe i środki pieniężne klienta znajdują się w tej samej firmie inwestycyjnej.

ESMA wyjaśnia, że nowe zasady nie oznaczają całkowitego zakazu korzystania z poczty elektronicznej. E-maile oraz platformy internetowe nadal mogą służyć do wymiany informacji, pod warunkiem że przekazywane dane mają strukturę pozwalającą systemom informatycznym na ich automatyczne przetwarzanie. Tradycyjne metody komunikacji, w tym faks czy rozmowa telefoniczna, będą dopuszczalne jedynie wyjątkowo, np. w przypadku udokumentowanej awarii technicznej. Celem zmian jest ograniczenie błędów operacyjnych i nieudanych rozrachunków oraz zapewnienie, że wszystkie informacje niezbędne do realizacji transakcji będą dostępne odpowiednio wcześnie.

T+1 od października 2027 r. Co to oznacza dla inwestorów?

Docelowa reforma wejdzie w życie 11 października 2027 r. Od tego dnia standardowy cykl rozrachunku większości transakcji na papierach wartościowych zawieranych na unijnych rynkach zorganizowanych zostanie skrócony z dwóch do jednego dnia roboczego. Transakcja zakupu akcji zawarta w poniedziałek będzie standardowo rozrachowana we wtorek, a nie – jak obecnie – w środę. W rozrachunku następuje ostateczne przekazanie papierów wartościowych nabywcy i pieniędzy sprzedającemu.

Reforma ma ograniczyć ryzyko kontrahenta, zmniejszyć zapotrzebowanie na zabezpieczenia i zwiększyć efektywność wykorzystania kapitału. Unia Europejska dostosowuje się w ten sposób do zmian, które zaszły już na innych rynkach. Stany Zjednoczone przeszły na T+1 w maju 2024 r. Podobną zmianę na 11 października 2027 r. zaplanowała Wielka Brytania.

Skrócenie cyklu rozrachunku ma istotne znaczenie również dla sektora zarządzania aktywami. Towarzystwa funduszy inwestycyjnych i zarządzający portfelami będą musieli dostosować procesy zawierania, potwierdzania i rozrachunku transakcji, a także współpracę z brokerami oraz bankami depozytariuszami. W przypadku funduszy ETF zmiana obejmie transakcje ich tytułami uczestnictwa na rynku wtórnym. Krótszy termin rozrachunku będzie także wymagał odpowiedniego dostosowania procesów operacyjnych związanych z zapewnianiem płynności i tworzeniem oraz umarzaniem jednostek ETF.

Nie oznacza to jednak skrócenia do jednego dnia terminów odkupienia jednostek  tradycyjnych funduszy inwestycyjnych. Zasady rozrachunku transakcji giełdowych i realizacji zleceń uczestników funduszy to odrębne kwestie.

Polski rynek przygotowuje się do zmiany

Prace nad wdrożeniem T+1 prowadzi również Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. Zgodnie z opublikowanym harmonogramem KDPW planuje m.in. rozwój funkcjonalności rozrachunku w częściach, wdrożenie mechanizmu partial release, modyfikację harmonogramu dnia rozrachunkowego oraz zmiany dotyczące komunikatów rozrachunkowych.

KDPW zapowiada również odejście w 2027 r. od komunikatów zgodnych ze standardem ISO 15022 na rzecz ISO 20022 w obszarze rozrachunków. Szczegółowe materiały dotyczące zmian w systemach informatycznych mają zostać przekazane uczestnikom do końca października 2026 r. Uruchomienie środowiska testowego KDPW przewidziano na kwiecień 2027 r.

W przygotowania zaangażowany jest także Urząd Komisji Nadzoru Finansowego. Z jego inicjatywy w kwietniu rozpoczęła działalność grupa ds. przejścia na T+1, w której uczestniczą m.in. przedstawiciele KDPW, KDPW_CCP, Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami, Izby Domów Maklerskich oraz sektora banków depozytariuszy. Grupa ma identyfikować bariery operacyjne, opracowywać harmonogram działań i wypracowywać dobre praktyki dla uczestników rynku.

ESMA podkreśla, że publikacja ostatecznych wytycznych oznacza zakończenie przygotowań regulacyjnych, ale nie operacyjnych. Unijny nadzorca wzywa instytucje finansowe do finalizowania zmian w systemach informatycznych i rozpoczęcia testów obejmujących cały łańcuch transakcyjny.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się