Polacy inwestują przez zagraniczne firmy. ESMA pokazuje skalę

Europejski rynek transgranicznych usług inwestycyjnych rozwija się w imponującym tempie. Jeszcze w 2023 r. instytucje świadczące takie usługi obsługiwały 8 mln klientów detalicznych. Rok później było ich 10,5 mln, a na koniec 2025 r. już 15,5 mln. W ciągu dwóch lat liczba klientów niemal się podwoiła.

Reklama

Za tym wzrostem nie idzie jednak równie szybki przyrost liczby dostawców. Według Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) w 2025 r. transgraniczne usługi inwestycyjne świadczyło 379 firm, zaledwie o dziewięć więcej niż rok wcześniej. Średnia liczba klientów przypadających na jedną firmę zwiększyła się natomiast z 28 tys. do około 41 tys.

Zapisz się na Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Prosto na Twojego maila będziemy wysyłać skrót najważniejszych informacji ze świata finansów, powiadomienia o nowościach rynkowych, najnowsze oceny i raporty oraz codzienne notowania wybranych przez Ciebie funduszy inwestycyjnych.

Zapisz się

Raport obejmuje firmy inwestycyjne oraz banki działające w ramach unijnego paszportu MiFID II, które świadczą usługi klientom detalicznym w innych państwach UE i EOG bez pośrednictwa miejscowego oddziału.

Polska przede wszystkim odbiorcą zagranicznych usług

Z danych ESMA wynika, że w 2025 r. zagraniczne instytucje obsługiwały w Polsce 564 tys. klientów detalicznych. Tym samym Polska znalazła się w pierwszej dziesiątce największych rynków docelowych dla transgranicznych usług inwestycyjnych w UE i EOG.

Największym rynkiem była Francja, gdzie zagraniczni dostawcy obsługiwali 2,15 mln klientów. Kolejne miejsca zajęły Hiszpania (2,12 mln), Niemcy (1,98 mln) i Włochy (1,77 mln). Łącznie na te cztery państwa przypadało 52 proc. wszystkich klientów transgranicznych usług inwestycyjnych.

Interesujące jest porównanie pozycji Polski jako odbiorcy i dostawcy takich usług. Według danych ESMA polskich klientów obsługiwało ponad 80 podmiotów z innych państw UE i EOG. Tymczasem wśród firm zarejestrowanych w Polsce zaledwie dwa podmioty spełniały kryteria badania dotyczące świadczenia usług klientom za granicą. Obsługiwały one łącznie około 25 tys. klientów transgranicznych.

Pokazuje to wyraźną asymetrię. Polska stanowi znacznie większy rynek dla zagranicznych dostawców usług inwestycyjnych, niż firmy zarejestrowane w Polsce dla klientów z innych państw UE i EOG. Nie jest to jednak pełny obraz międzynarodowej działalności polskiego sektora finansowego, ponieważ analiza ESMA nie obejmuje wszystkich form świadczenia usług ani całej transgranicznej działalności TFI.

Jednym z najbardziej charakterystycznych zjawisk opisanych w raporcie jest ogromna koncentracja rynku. Pięć największych firm świadczących transgraniczne usługi inwestycyjne obsługiwało w 2025 r. łącznie 10,9 mln klientów, czyli 70 proc. całego rynku. Po uwzględnieniu dziesięciu największych dostawców udział ten wzrasta do 82 proc.

Zmienia się również geografia tego rynku. W 2025 r. Litwa wyprzedziła Cypr i została największym centrum świadczenia transgranicznych usług inwestycyjnych w UE i EOG pod względem liczby klientów. Zaledwie dwie firmy zarejestrowane na Litwie obsługiwały łącznie 4,9 mln klientów w innych państwach, wobec 2,6 mln rok wcześniej. Dla porównania na Cyprze działało 78 takich podmiotów, obsługujących 4,2 mln klientów. Na kolejnych miejscach znalazły się Niemcy (3 mln) i Irlandia (1,3 mln). ESMA nie ujawnia nazw największych firm, dlatego nie można na podstawie raportu przypisać poszczególnych wyników konkretnym platformom inwestycyjnym.

Fundusze UCITS drugim najpopularniejszym produktem

Raport ESMA pokazuje również, w jakie instrumenty inwestują klienci korzystający z transgranicznych usług finansowych. Najpopularniejszą kategorią pozostają akcje, z którymi związane były usługi świadczone na rzecz 7,3 mln klientów. Odpowiadały one za blisko 39 proc. wszystkich wskazań produktowych.

Na drugim miejscu znalazły się fundusze UCITS (w tym ETF-y działające w tej formule), z których korzystało około 6 mln klientów. Ich udział w łącznej liczbie wskazań produktowych wyniósł 32 proc. 

Na kolejnych miejscach znalazły się kryptoaktywa objęte rozporządzeniem MiCA, z około 1,6 mln klientów, oraz kontrakty CFD, z około 1,3 mln klientów. Dane dotyczące kryptoaktywów obejmują wyłącznie działalność badanych firm inwestycyjnych i banków, a nie cały rynek dostawców usług kryptoaktywowych.

Ciekawym zjawiskiem jest również popularność inwestycji ułamkowych, umożliwiających zakup ekspozycji odpowiadającej części akcji lub obligacji, bez konieczności nabywania całego papieru wartościowego. Według danych przekazanych ESMA korzystało z nich 74 proc. klientów otrzymujących usługi dotyczące akcji i obligacji. Na czym to polega? Zamiast kupować całą akcję, inwestor może przeznaczyć na nią dowolną, niewielką kwotę. Przykładowo, jeżeli jedna akcja kosztuje 1000 zł, inwestycja 100 zł pozwala uzyskać ekspozycję odpowiadającą jednej dziesiątej jej wartości. Podobne rozwiązania oferowane są również w przypadku ETF-ów. Nie zawsze jednak oznacza to rzeczywiste nabycie części papieru wartościowego. W zależności od konstrukcji produktu inwestor może otrzymywać jedynie prawo do korzyści ekonomicznych, np. udziału we wzroście ceny lub świadczenia odpowiadającego części dywidendy, bez nabywania praw akcjonariusza. Na tę różnicę zwrócił uwagę Urząd Komisji Nadzoru Finansowego w stanowisku z 17 kwietnia 2025 r. UKNF podkreśla, że produkty dające jedynie umowne prawo do świadczeń odpowiadających części wartości akcji mogą być kwalifikowane jako instrumenty pochodne. ESMA zastrzegła natomiast, że w swoim najnowszym badaniu nie weryfikowała prawnej klasyfikacji instrumentów raportowanych przez firmy. 

Transgraniczny model świadczenia usług inwestycyjnych opiera się przede wszystkim na samodzielnym podejmowaniu decyzji przez klientów. Aż 87 proc. aktywnych klientów korzystało z usług realizacji zleceń, natomiast 11 proc. z zarządzania portfelem. Doradztwo inwestycyjne otrzymywało zaledwie 0,8 proc. aktywnych klientów. Co więcej, żadna z pięciu największych firm pod względem liczby obsługiwanych klientów transgranicznych nie oferowała doradztwa inwestycyjnego. 

W Polsce przybywa reklamacji

ESMA analizuje również skargi klientów korzystających z transgranicznych usług inwestycyjnych. W całej UE i EOG liczba reklamacji praktycznie się nie zmieniła. W 2025 r. zgłoszono ich 10 945, wobec 10 968 rok wcześniej. W przeliczeniu na 100 tys. klientów liczba skarg spadła ze 104 do 71.

Inaczej wygląda sytuacja w Polsce. Według danych ESMA polscy klienci złożyli w 2025 r. 464 reklamacje dotyczące usług świadczonych przez zagraniczne instytucje, wobec 312 w 2024 r. Oznacza to wzrost o niemal 49 proc.

W skali całej UE najwięcej zastrzeżeń dotyczyło spraw administracyjnych, obsługi klienta oraz warunków umów i opłat. W ponad połowie reklamacji nie wskazano konkretnego instrumentu finansowego. Wśród pozostałych najczęściej wymieniano akcje i kontrakty CFD.

Sam regulator przestrzega przed zbyt optymistyczną interpretacją malejącej liczby reklamacji w przeliczeniu na klientów. Na statystyki mogą wpływać zarówno moment pozyskania nowych klientów, jak i różnice w sposobie klasyfikowania skarg przez poszczególne firmy.

Dynamiczny rozwój usług transgranicznych stawia więc przed europejskimi organami nadzoru nowe wyzwania. Szczególnie że zdecydowana większość klientów koncentruje się w niewielkiej grupie dużych podmiotów, często działających jednocześnie na kilkunastu lub kilkudziesięciu rynkach.

ESMA zamierza kontynuować coroczne badanie, dostosowując jego zakres do zmian wynikających z Retail Investment Strategy.

Dane pochodzą z raportu ESMA „On the 2025 Cross-border provision of investment services to retail clients in the EU and EEA”, opublikowanego 14 października 2026 r. Badanie obejmuje podmioty obsługujące ponad 50 klientów detalicznych w co najmniej jednym państwie przyjmującym. Liczby klientów nie muszą odpowiadać liczbie unikalnych osób, ponieważ ten sam inwestor może korzystać z usług kilku dostawców.