Metodologia tworzenia Ratingów i Rankingów Analiz Online
Analizy Online są autorem dwóch rodzajów rankingów oceniających fundusze inwestycyjne. Pierwszy z nich – Ranking funduszy funkcjonuje już od blisko 10 lat. Jest to ranking oceniający fundusze wg wskaźnika information ratio, opisującego relację zysku do ryzyka. Aktualizacje dokonywane są automatycznie raz w miesiącu. Drugi ranking, zwany Ratingiem Analiz Online bazuje na ocenie jakościowej funduszu, gdzie obok wspomnianych wcześniej parametrów, ocenia się szereg różnych czynników, takich jak m.in. kadrę zarządzającą, składniki w portfelu czy koszty.
Rating Analiz Online
Rating Analiz Online to inicjatywa, która w odróżnieniu od innych systemów ocen (w tym Rankingu Analiz Online bazującego na wskaźniku Information Ratio), opiera się nie tylko na ocenie czynników ilościowych, takich jak zysk, ryzyko, koszty, ale również bierze pod uwagę czynniki jakościowe. Oceniając poszczególne fundusze, oprócz samych wyników bierzemy również pod uwagę ich stabilność, doświadczenie zespołu zarządzającego aktywami, czy organizację procesu inwestycyjnego.
Każdy rating funduszu składa się z części: przyznanej oceny oraz towarzyszącego jej raportu analitycznego - dwóch nierozłącznych elementów. Ocena funduszu daje inwestorom gotową odpowiedź na pytanie o to, czy fundusz jest dobrym rozwiązaniem. Towarzyszący ocenie raport prezentuje natomiast dogłębną argumentację wyjaśniającą ocenę funduszu, daje wgląd w charakterystykę funduszu, wskazując na najważniejsze czynniki, które będą decydowały o tym jak fundusz będzie się zachowywał w różnych warunkach rynkowych, oraz podpowiada czego się po nim spodziewać w określonych sytuacjach.
- Cel ratingu. Rating funduszu został stworzony by pomóc inwestorom oraz doradcom w zrozumieniu produktu oraz dopasowaniu konkretnych rozwiązań do indywidualnych potrzeb. Pomaga również w określeniu jaką rolę może pełnić w portfelu inwestora oraz służy mądremu zarządzaniu odpowiednio zdywersyfikowanym portfelem. Odbiorcą ratingu mogą być zarówno inwestorzy indywidualni, doradcy finansowi, a także osoby odpowiedzialne za tworzenie oferty produktowej.
- Niezależność. Ratingi funduszy nie są wykonywane na czyjekolwiek zlecenie, decyzja o wyborze funduszy do oceny jest powodowana intreresem inwestorów, a także wlasnym uznaniem analityków. Stąd inwestorzy i dystrybutorzy mogą liczyć na rzetelność i obiektywizm - dwie podstawowe cechy, przyświecające działalności Analiz Online.
Analiza funduszu
- Dobór funduszy. Nasi analitycy oceniają przede wszystkim fundusze, które wiele znaczą dla inwestorów, a także te mało popularne, które wyróżniają się na tle pozostałych rozwiązań w grupie (stylem, wynikami bądź wyjątkowym podejściem inwestycyjnym), co powoduje zwrócenie na nie uwagi. Przy wyborze funduszu do oceny bierze się pod uwagę wartość zarządzanych aktywów oraz historię funduszu, przy czym im wyższy profil ryzyka, tym wymagana dłuższa historia.
- Metodologia. Analiza funduszu polega na dogłębnym zbadaniu czterech podstawowych obszarów, które decydują o obecnym zachowaniu funduszu oraz o zachowaniu w przyszłości:
1)Zarządzający i proces inwestycyjny. Badamy kulturę inwestycyjną firmy zarządzającej aktywami oraz sam proces inwestycyjny, określając rolę i strefy wpływu poszczególnych jego uczestników. Ocena ścieżki prowadzącej do konkretnej decyzji inwestycyjnej oraz swobody zarządzającego, pozwala zrozumieć jaki jest styl zarządzania funduszem - autorski czy zespołowy. Analizie poddajemy umiejętności oraz doświadczenia zarządzającego, sprawdzając jego dotychczasowe dokonania. Staramy się ocenić jego temperament, sprawdzamy jakie ma wsparcie w zespole inwestycyjnym, czy odnajduje się w obowiązującym procesie inwestycyjnym oraz to jak jest wynagradzany.
2)Polityka inwestycyjna i portfel. Analizujemy charakter funduszu, czy jest on konserwatywny czy agresywny, wzrostowy czy skupiony na poszukiwaniu wartości. Analizujemy poziom aktywności zarządzającego oraz stopień wykorzystania różnych narzędzi i technik. Dokładnie badamy portfel funduszu i jego historię, zwracając szczególną uwagę na największe pozycje, strukturę branżową, geograficzną. Oceniamy umiejętność zarządzającego w zakresie selekcji oraz alokacji. Badamy wrażliwość funduszu na różne rodzaje ryzyk: m.in. ryzyko stopy procentowej portfela dłużnego (poziom duration), ryzyko niewypłacalności emitenta obligacji, ryzyko walutowe, płynności.
3)Wyniki funduszu i ryzyko. Analizujemy wyniki wypracowywane przez fundusz w różnych horyzontach czasowych, odnosząc je do benchmarku oraz konkurentów. Zwracamy szczególną uwagę na powtarzalność osiąganych rezultatów oraz analizujemy zachowanie funduszu w różnych warunkach rynkowych. Analizujemy poziom ryzyka funduszu, wykorzystując takie wskaźniki jak m.in. odchylenie standardowe (pokazujące ryzyko związane ze zmiennością notowań), czy tracking error (pozwalający na dokonanie oceny zgodności efektów zarządzania z wynikami osiąganymi przez benchmark). Oceniamy również efektywność łącząc korzyści w postaci wyników z ryzykiem, na jakie narażane są zgromadzone w funduszu środki.
4)Koszty i opłaty. Przyglądamy się poziomowi wszystkich kosztów związanych z inwestycją. Analizujemy poziom opłat manipulacyjnych pobieranych przez dystrybutorów, a także poziom kosztów operacyjnych obciążających aktywa, bazując na wskaźniku Total Expense Ratio (relacja skorygowanych kosztów operacyjnych do średniej wartości aktywów).
Każdy z tych obszarów jest oceniany oddzielnie, a ostateczna ocena funduszu jest wypadkową ocen cząstkowych. Waga każdego z obszarów zależy od profilu ryzyka funduszu.
|
|
fundusze dłużne oraz gotówkowe i pieniężne |
pozostałe fundusze |
|
Zarządzający i proces inwestycyjny |
20% |
30% |
|
Polityka inwestycyjna i portfel |
20% |
30% |
|
Wyniki funduszu i ryzyko |
30% |
30% |
|
Koszty i opłaty |
30% |
10% |
- Narzędzia. Każdej analizie stojącej u podstaw przyznanej oceny towarzyszy bezpośrednia rozmowa analityka z zarządzającym. Dzięki temu poznajemy filozofię inwestycyjną poszczególnych osób starając się dostrzec te postawy, które rodzą szanse na uzyskanie wysokiej powtarzalności uzyskiwanych wyników w przyszłości. Przynajmniej raz do roku staramy się spotykać również z szefami działów inwestycji, aktualizując swoją wiedzę na temat procesu inwestycyjnego, zaangażowanych w niego osób, czy też innych zmian mogących mieć wpływ na zmianę postrzegania funduszu. W analizie wykorzystujemy szereg autorskich narzędzi, zarówno tych dostępnych dla naszych klientów, jak program Navigator, czy serwis FUNDonline FI, jak również stworzynych specjalnie na potrzeby przygotowania ratingu. Dzięki nim analizujemy informacje zawarte w prospektach funduszy, sprawozdaniach finansowych oraz publikowanych co miesiąc kartach funduszy. W wyniku tego procesu otrzymujemy obraz funduszu, stanowiący podstawę do wydania oceny. Każdy z analityków musi przy tym skutecznie obronić własną opinię wewnątrz naszej firmy. Nasza ocena nie jest konsultowana z przedstawicielami TFI.
Jak czytać oceny funduszy?
Fundusze są oceniane systemem gwiazdek, przy czym wpływ na ich ostateczną liczbę ma ocena każdego z czterech wymienionych obszarów. Idea jest prosta - najwyżej oceniane przez nas fundusze otrzymują 5 gwiazdek, zaś te o których mamy złą opinię - otrzymują jedną gwiazdkę.
Uproszczona interpretacja ocen:
|
|
te fundusze zasługują na to by być w Twoim portfelu |
|
|
zastanów się czy warto jest mieć te fundusze w portfelu |
|
|
w Twoim portfelu nie powinno być miejsca dla tak słabych rozwiązań |
Pełna interpretacja ocen
 |
Fundusze, które zdaniem naszych analityków oferują wyjątkową jakość. Są one w stanie w powtarzalny sposób i przy ograniczonym ryzyku osiągać wyniki lepsze od konkurentów. Aby fundusz otrzymał 5 gwiazdek, musi być znacznie lepszy od konkurentów w większości kluczowych aspektów. |
 |
Fundusze z 4 gwiazdkami są zdaniem naszych analityków ponadprzeciętne, są w stanie wypracowywać wyniki lepsze od przeciętnych. Choć nie są to najlepsze fundusze w swojej grupie to są warte inwestycji, gdyż większość badanych aspektów plasuje je powyżej średniej. |
 |
Fundusze, które otrzymały 3 gwiazdki to produkty, które zazwyczaj niczym szczególnym się nie wyróżniają, ale jednocześnie nie mają większych wad. Trzy gwiazdki mogą również otrzymać fundusze, które w pewnych aspektach mocno się wyróżniają, ale wady występujące w innych miejscach równoważą jego zalety. Naszym zdaniem w przypadku tych funduszy, prawdopodobieństwo osiągania ponadprzeciętnych wyników w długim terminie jest stosunkowo niskie. Ocena wskazująca na to, że fundusz nie jest ani dobrym, ani złym rozwiązaniem. |
 |
Fundusze z 2 gwiazdkami to produkty, które są słabsze od konkurentów w kilku aspektach. Istnieje duże prawdopodobieństwo, iż w dłuższym okresie osiągną wyniki słabsze od średniej. |
 |
Fundusze z 1 gwiazdką to bardzo słabe rozwiązania, których nie powinno się brać pod uwagę przy budowie własnego portfela. Są to fundusze, które są obciążone poważnymi wadami, nie dającymi podstaw do osiągania satysfakcjonujących wyników. |
 |
Zawieszenie oceny nie musi oznaczać, że z funduszem dzieje się coś złego. Zawieszenie daje nam czas na ocenę skutków istotnych wydarzeń, mogących mieć wpływ na zachowanie funduszu w przyszłości. Zawieszenie stosujemy przede wszystkim w przypadku zmiany zarządzającego, firmy zarządzającej lub przy istotnej zmianie polityki inwestycyjnej. W zależności od charakteru polityki inwestycyjnej zawieszenie może trwać od kilku tygodni nawet do kilkudziesięciu miesięcy. Dłuższy czas jest konieczny do tego, by móc w pełnym cyklu hossa-bessa ocenić skutki polityki inwestycyjnej, prowadzonej przez nowego zarządzającego. |
W niektórych szczególnych sytuacjach możemy się powstrzymać od wydania oceny, wtedy do dyspozycji oddajemy materiał analityczny.
Sama ocena funduszu, bez towarzyszącego jej raportu analitycznego nie powinna być podstawą do podjęcia decyzji o inwestycji. Dopiero pełen rating funduszu (ocena + raport analityczny) może dać nam odpowiedź na pytanie, czy fundusz odpowiada naszym celom. Wydana ocena utrzymuje swoją ważność do momentu jej zmiany.
Rating funduszu
Ostatecznym efektem pracy naszych analityków jest ocena funduszu oraz raport analityczny, który zawiera opinie o funduszu, opisuje jego słabe i silne strony. Raport składa się z 5 części: naszej opinii, która jest podsumowaniem przeprowadzonej analizy wskazującej na silne i słabe strony funduszu oraz 4 kolejnych części opisujących efekty analizy czterech podstawowych obszarów. Raport wzbogacony jest o rożne dane pokazywane w formie tabel i wykresów.
- Zmiana ratingu. Aktualizacja ratingu dokonywana jest z różną częstotliwością w zależności od zachowania konkretnego funduszu. Dążymy do tego by każdy rating aktualizowany był raz na rok. Dodatkowo możliwa jest częstsza aktualizacja wywołana m.in. istotną zmianą charakterystyki funduszu. Po ponownej analizie funduszu, możliwe są trzy rozwiązania: utrzymanie oceny na tym samym poziomie, podwyższenie oceny, a także jej obniżenie. Każdorazowo taka decyzja wyjaśniana jest w materiale analitycznym.
Dostępność ratingów
Ratingi Analiz Online dostępne są w Nawigatorze, w serwisie analizy.pl, a także w narzędziu „Baza ratingów funduszy Analiz Online”.
Ranking Analiz Online
- Podział funduszy. Ryzyko jest elementem towarzyszącym każdej decyzji inwestycyjnej - nie tylko na rynku kapitałowym. Jednocześnie każdy z inwestorów ma swój własny profil ryzyka, będący wypadkową wielu elementów, miedzy innymi wieku, stanu majątkowego, wiedzy, celu inwestycji i czasu, jaki można poświecić na jej "pilnowanie". To właśnie profil ryzyka determinuje wybór instrumentów, w które lokowane będą środki. Niezależnie od tego, jaki jest poziom tolerancji dla ryzyka, za każdą jego jednostkę inwestor będzie oczekiwał odpowiedniego wynagrodzenia w postaci uzyskanej stopy zwrotu. Dlatego też, opracowując metodologię konstruowania rankingów Analiz Online zdecydowaliśmy się uwzględnić oba elementy: zarówno relację oczekiwanej stopy zwrotu do towarzyszącego jej ryzyka, jak również jego bezwzględny poziom.
Określeniu drugiego elementu służy, zastosowany przez nas, podział funduszy na jednorodne pod względem deklarowanej polityki inwestycyjnej grupy. Główne czynniki determinujące przynależność funduszu do danej grupy to relacje pomiędzy 3 głównymi składnikami portfela - akcjami, papierami dłużnymi i instrumentami rynku pieniężnego oraz geograficzny zasięg dokonywanych inwestycji. Tym samym ranking Analiz Online daje inwestorom pewność, iż dokonywana na jego podstawie ocena dotyczy produktów o bardzo zbliżonym, bezwzględnym poziomie ryzyka inwestycyjnego.
- Dobór funduszy. Minimalna liczebność grup, która umożliwia konstrukcję rankingu została ustalona na poziomie pięciu funduszy. Jednocześnie wymagamy, aby w odpowiednio długim czasie - 12 lub 36 miesięcy, realizowały one określoną politykę inwestycyjną, charakterystyczną dla grupy, do której należą. W związku z tym mogą się pojawić przypadki, w których mamy do czynienia z wystarczająco długim czasem istnienia funduszu, a brak oceny wynika ze zmian w deklarowanej polityce inwestycyjnej. Przykładem takiego stanu rzeczy mogą być obserwowane swego czasu przekształcenia funduszy związanych z Programem Powszechnej Prywatyzacji.
- Obliczenia. W celu ustalenia pozycji w rankingu, dla każdego funduszu musimy wyznaczyć oczekiwaną stopę zwrotu i towarzyszące jej ryzyko. W naszych rankingach wykorzystujemy wskaźnik Information Ratio. Wskaźnik ten, opracowany jako miara oceny wyników funduszy, zawiera oba niezbędne z naszego punktu widzenia elementy. Prognoza sprowadza się do określenia tzw. dodatkowej stopy zwrotu (Excess Return), wynikającej z różnicy pomiędzy miesięcznymi stopami zwrotu uzyskanymi przez fundusz i portfel wzorcowy. Z uwagi na dużą różnorodność portfeli wzorcowych, którymi operują poszczególne fundusze, jako wzorzec posłużyły nam własne, skonstruowane dla poszczególnych grup wewnętrzne benchmarki (SAFU). Szacunek ryzyka, towarzyszącego inwestycji w jednostki funduszy oparliśmy, zgodnie z modelem, na historycznej zmienności dodatkowych stóp zwrotu (Tracking Error). Relacja oczekiwanej dodatkowej stopy zwrotu do ryzyka pozwala wyznaczyć dla każdego funduszu wskaźnik Information Ratio, stanowiący podstawę konstrukcji rankingów.
- Ranking. Wyznaczone dla wszystkich funduszy wchodzących w skład poszczególnych grup wskaźniki Information Ratio umożliwiają przypisanie im odpowiednich ocen. Ze statystycznego punktu widzenia, każda zbiorowość ma pewna wspólna cechę - przeważają w niej jednostki przeciętne. Dlatego też opracowany przez nas sposób konstrukcji rankingu bazuje na wyznaczeniu nieproporcjonalnych przedziałów, dzięki czemu promowane są fundusze odbiegające od przeciętnej.
Przyjęte przez nas progi, które wyznaczają granice dla poszczególnych ocen to:
| pierwsze 15% - |
 |
| następne 20% - |
 |
| następne 30% - |
 |
| następne 20% - |
 |
| ostatnie 15% - |
 |
Z uwagi na to, iż inwestycje w certyfikaty bądź jednostki funduszy inwestycyjnych mają w większości przypadków charakter długoterminowy (ze szczególnym uwzględnieniem II filaru systemu emerytalnego), sporządzane przez nas długoterminowe rankingi bazują na wynikach działalności poszczególnych funduszy na przestrzeni ostatnich 3 lat. Dla uzyskania pełniejszego obrazu zmian zachodzących w efektach polityki inwestycyjnej, zdecydowaliśmy się również publikować rankingi krótkoterminowe, które obejmują 12-miesięczne okresy. Dzięki takiemu podejściu każdy zainteresowany może porównać wyniki oraz ich zmiany w krótkim i długim horyzoncie czasowym. Wysoka ocena uzyskiwana przez fundusz w obu horyzontach potwierdza skuteczność przyjętej polityki inwestycyjnej. W przypadku pojawienia się rozbieżności, otrzymujemy unikalną możliwość szybkiej reakcji na zmiany zachodzące na rynku funduszy, przyczyniającą się do wzrostu efektywności dokonywanych inwestycji.